IV SA/Wa 2608/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Sękowska, Sędziowie sędzia WSA Anna Sidorowska-Ciesielska (spr.), sędzia WSA Agnieszka Wąsikowska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Jastrzębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi B.N. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 22 września 2023 r. nr DO.1.7614.223.2023.JS w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz skarżącej B.N. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżoną decyzją z 22 września 2023 r., znak DO.1.7614.223.2023.JS, Minister Rozwoju i Technologii, po rozpatrzeniu odwołania B.N. (dalej też: skarżąca), utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2023 r., nr [...], znak [...], stwierdzającą nabycie przez Gminę Miasto L. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej L. w obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 0,0588 ha. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), dalej: ustawa z dnia 13 października 1998 r., decyzją z 10 lutego 2023 r. stwierdził nabycie, przez Gminę Miasto L., z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., prawa własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej L., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 0,0588 ha, zajętej pod drogę gminną – ul. O. w L. Organ I instancji stwierdził, że w stosunku do przedmiotowej nieruchomości łącznie spełnione zostały przesłanki nabycia przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., prawa własności nieruchomości, określone w przepisie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., tj. w stanie faktycznym i prawnym na dzień 31 grudnia 1998 r. 1) nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, 2) nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, 3) nieruchomość była zajętą pod drogę publiczną. Od decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2023 r. B. N. złożyła odwołanie. W treści odwołania skarżąca zanegowała, jakoby przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęta była pod drogę publiczną, podkreślając jednocześnie, że ewentualne zajęcie nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego w celu budowy drogi publicznej, jeżeli nastąpiło ono po dacie wskazanej w przepisie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – pozostaje irrelewantne dla oceny realizacji przesłanek określonych w ww. uregulowaniu, nakazujących badanie stanu faktycznego i prawnego istniejącego na dzień 31 grudnia 1998 r. Skarżąca wskazała, że w dniu 31 grudnia 1998 r. droga nie zajmowała nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], a jedynie biegła wzdłuż niej, a ponadto powstała ona i utrzymywała się samoistnie, na pierwotnym gruncie, wskutek przemieszczania się pieszych i pojazdów, a nie jako realizacja państwowej lub samorządowej inwestycji. B.N. podkreśliła także, że wskazana przez organ I instancji dokumentacja w postaci umów konserwacji latarni, mająca świadczyć o pozostawaniu przedmiotowej nieruchomości we władaniu Gminy Miasta L., nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albowiem latarnie umieszczone są po przeciwległej stronie pasa drogowego i nie zajmują powierzchni działki nr [...]. Minister Rozwoju i Technologii decyzją z 22 września 2023 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2023 r. W ocenie organu odwoławczego, Wojewoda [...] zasadnie przyjął, że w odniesieniu do nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej L., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...], zrealizowane zostały przesłanki określone w przepisie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r., wobec czego decyzja organu I instancji, stwierdzająca nabycie przez Gminę Miasto L., z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., prawa własności owej nieruchomości, była zasadna. Organ II instancji wskazał w pierwszej kolejności, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego - właścicielką nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] była B. N., na podstawie umowy sprzedaży z [...] czerwca 1996 r. Rep. A nr [...], umowy sprzedaży z [...] kwietnia 1997 r. Rep. A nr [...], aktu notarialnego – aneksu z [...] lipa 1997 r. Rep A nr [...] umowy sprzedaży z [...] września 1997 r. Rep. [...], umowy sprzedaży z [...] sierpnia 1997 r. Rep. A nr [...], co potwierdza treść księgi wieczystej nr [...]. Zdaniem organu, w dniu 31 grudnia 1998 r, przedmiotowa nieruchomość zajęta była pod drogę publiczną, co ustalono na podstawie: uchwały nr [...] Rady Narodowej [...] z dnia [...] maja 1988 r. w sprawie zaliczenia niektórych dróg publicznych na terenie [...] i województwa [...] do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz do dróg gminnych (Dz. Urz. Województwa [...] z 1988 r., nr [...], poz. [...]), na mocy której ul. O.w L. zaliczona została do kategorii dróg lokalnych miejskich, oraz art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. na mocy którego przedmiotowa droga od dnia 1 stycznia 1999 r. stała się drogą gminną. Fakt zajęcia działki nr [...] pod drogę publiczną Minister ustalił ponadto na podstawie: 1) wypisu z rejestru gruntów i wyrysu mapy ewidencyjnej sporządzonych w dniu 2 września 2022 r., wraz z adnotacją Naczelnika Wydziału Geodezji Starostwa Powiatowego w L. wskazującą, że granice części nieruchomości zajętych pod drogi publiczne zgodne są ze stanem na dzień 31 grudnia 1998 r., z których wynika, że przedmiotowa nieruchomość, oznaczona obecnie jako działka nr [...], a dawniej odpowiadająca nieruchomości hipotecznej [...], zajęta jest pod drogę; [...]) wyrysu z mapy ewidencyjnej sporządzonego 2 sierpnia 1996 r. przez geodetę uprawnionego M.S., z którego wynika, że dawna nieruchomość oznaczona nr hipotecznym [...] odpowiada części działki nr [...] pod ul. O., przy czym wyrys ten powstał z mapy ewidencji gruntów wpisanej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w 1979 r.; 3) umowy sprzedaży z [...] czerwca 1996 r. Rep. A nr [...], w której wskazano, że części dawnej nieruchomości hip. [...] znajduje się pod drogami. Organ stwierdził następnie, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość pozostawała we władaniu publicznym, o czym świadczą: 1) umowa o dzieło z [...] kwietnia 1997 r. nr [...] zawarta pomiędzy Gminą L. a firmą "B." Usługi Budowlane, Remontowe, Drogowe i Transport Towarów na wykonanie profilowania i wałowania dróg gruntowych m.in. na ul. O.; 2) umowa z [...] grudnia 1996 r. nr [...] zawarta pomiędzy Gminą L. a Spółką E. S.A. na wykonanie bieżącej konserwacji oświetlenia ulicznego Gminy L. Minister podkreślił także, że w przypadku urządzenia drogi na gruncie prywatnym, który nie został zagospodarowany przez właściciela w sposób uniemożliwiający realizację czynności związanych z zarządem drogi, istnieje domniemanie, że zarządca drogi wykonywał nad nią władztwo. W konkluzji organ II instancji stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość oznaczona jako działka [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. była zajęta pod drogę publiczną oraz było nad nią sprawowane władztwo publicznoprawne, a realizacja każdej z przesłanek określonych w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. została w odpowiedni sposób udokumentowana. B. N. we wniesionej do Sądu skardze zakwestionowała ustalenia przyjęte przez organ II instancji, w uzasadnieniu skargi powtarzając w istocie argumentację przytoczoną w odwołaniu wniesionym od decyzji organu I instancji oraz w oświadczeniach składanych w toku postępowania administracyjnego. I tak, w ocenie skarżącej, dokumentacja zgromadzona przez organ w toku postępowania administracyjnego nie jest wystarczająca do uznania, że w przedmiotowej sprawie zrealizowane zostały przesłanki określone w przepisie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. B.N. podała w wątpliwość wskazywane przez organ II instancji okoliczności, jakoby w okresie przed 31 grudnia 1998 r., na ul. O., na długości od ul. S. do skrzyżowania ul. O. z ul. O., wykonywane były jakiekolwiek prace, zlecane przez Gminę L., polegające na wykonywaniu robót drogowych. Skarżąca wskazała przy tym, że w stanie faktycznym na dzień 31 grudnia 1998 r., przedmiotowa nieruchomość, oznaczona jako działka o nr [...], porośnięta była krzewami i trawą, w całości znajdując się poza częścią samoistnie powstałej drogi (biegnącej po działkach oznaczonych nr [...] i [...]), wobec czego nawet jeżeli ewentualne prace byłyby w ww. okresie prowadzone, to nie na terenie owej nieruchomości, a obok niej. Nieruchomość oznaczona jako działka o nr [...] nie pozostawała zatem w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęta pod drogę publiczną, czego wymaga przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Do skargi dołączone zostały załączniki, w tym pisma kierowane przez B.N. do [...] Urzędu Wojewódzkiego i Urzędu Miasta L., dokumentacja graficzna obrazująca sposób urządzenia i zagospodarowania przedmiotowej działki o nr [...] oraz działek sąsiadujących, a także oświadczenia osób zamieszkujących sąsiednie nieruchomości, potwierdzające stanowisko zaprezentowane przez skarżącą. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, wobec czego zaskarżoną decyzję należało uchylić. Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Sformułowanie - nieruchomości zajęte pod drogi publiczne - oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. "Władanie" oznacza faktyczne sprawowanie władztwa, zbliżone do posiadania, przy czym do spełnienia przesłanki władztwa nie jest konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny jakiegokolwiek tytułu do nieruchomości. Podstawowe znaczenie ma jedynie to, czy Skarb Państwa lub gmina przez swoje jednostki organizacyjne w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę wykonywały faktyczne czynności, takie jak np. utrzymywanie nawierzchni, naprawa, remont, odśnieżanie itp., związane z zarządzaniem drogą publiczną. Powołany przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. stanowi podstawę wywłaszczenia nieruchomości objętej jego działaniem i jako taki, w związku z ochroną prawa własności wynikającą z art. 21 i art. 64 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.), musi podlegać wykładni ścisłej, również w tym zakresie, że niedopuszczalne jest jego zastosowanie w przypadku, gdy przesłanki przejęcia własności nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego nie zostały udowodnione, a jedynie uprawdopodobnione. Uprawdopodobnienie jedynie wystąpienia przesłanek zastosowania omawianego przepisu godziłoby bowiem w zasady ochrony prawa własności, określone w Konstytucji RP. Dlatego tak ważna w tych sprawach jest właściwa ocena materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2022 r., sygn. akt I OSK 2112/21). Zgodnie z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572), organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis ten wyraża zasadę swobodnej oceny dowodów, albowiem nie wyznacza organowi administracji publicznej merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego. Swobodna ocena dowodów, aby nie przekształciła się w samowolę, musi być przeprowadzana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł swobodnej oceny dowodów. Skarżąca zarzuciła, że organ dokonał błędnej oceny materiału dowodowego i w konsekwencji ustalił stan faktyczny sprawy w sposób nieprawidłowy, gdyż wadliwie przyjął, że nieruchomość położona w jednostce ewidencyjnej Legionowo w obrębie 17, oznaczona jako działka nr [...], w stanie na dzień 31 grudnia 1998 r. zajęta była pod drogę oraz, iż gmina sprawowała nad nią władztwo poprzez wykonywanie remontów i modernizacji nawierzchni oraz wykonywanie bieżącej konserwacji oświetlenia ulicznego. Zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną oznacza urządzenie na niej drogi zaliczanej do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym określenie to, w świetle brzmienia art. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 320), należy rozumieć, jako zajęty pas gruntu w ramach linii rozgraniczających drogę, obejmujący zarówno jezdnię, chodniki, ścieżki rowerowe, miejsca postojowe i parkingi, zieleń przydrożną, a także usytuowane na nim obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu (por. wyrok NSA z 15 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 268/15). Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że przyjęcie przez organ, iż działka nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęta była pod drogę publiczną tj. była zaliczona do jednej z kategorii dróg publicznych, było przedwczesne. Wskazać trzeba w pierwszej kolejności, że niewystarczające jest powoływanie się przez organ na treść umowy sprzedaży udziału we współwłasności przedmiotowej nieruchomości, stanowiącej dawną działkę hipoteczną parcela nr [...], zawartej w formie aktu notarialnego pomiędzy E. P.(sprzedawcą) a skarżącą B. N. (kupującą) w formie aktu notarialnego z [...] czerwca 1996 r. (k. 18-20 akt administracyjnych). W treści umowy stwierdzono, że część owej nieruchomości stanowi grunt "pod drogami". W ocenie Sądu, powyższe nie przesądza w sposób jednoznaczny i definitywny o tym, że na dzień 31 grudnia 1998 r. część działki o nr [...] w istocie zajęta była pod drogę publiczną. Omawiana umowa sprzedaży zawarta została bowiem 12 czerwca 1996 r., a zatem w stanie na dzień 31 grudnia 1998 r., tj. dzień, który brany jest pod uwagę podczas ustalania stanu faktycznego i prawnego przy ocenie realizacji przesłanek określonych w przepisie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., wyrażonych w treści owej umowy stwierdzeń nie można już traktować jako aktualnych. Ponadto, zawarte w akcie notarialnym stwierdzenie, że część nieruchomości stanowi grunt "pod drogami", nie pozwala, jako zbyt ogólnikowe, na niebudzące wątpliwości przyjęcie, że w istocie na nieruchomości tej usytuowana była droga. Nie można bowiem wykluczyć, że grunt ten w dacie zawarcia omawianej umowy sprzedaży był dopiero przeznaczony na budowę drogi, ale jeszcze pod drogę nie zajęty. Poczynione powyżej rozważania wskazuję, że przedmiotowy akt notarialny nie może mieć przesądzającego znaczenia przy ustalaniu, że w dniu 31 grudnia 1998 r. działka o nr [...] zajęta była pod drogę publiczną, zwłaszcza że, jak to już zostało wskazane we wcześniejszej części niniejszej uzasadnienia, ustalenie realizacji przesłanek określonych w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. musi być pewne i definitywne, a stan faktyczny sprawy nie może budzić wątpliwości. Stwierdzić należy następnie, że organ, wykazując, że część przedmiotowej nieruchomości zajęta była w dniu 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną, niewystarczające jest także powoływanie się na wyrys z mapy ewidencyjnej, sporządzony 2 sierpnia 1996 r. przez geodetę uprawnionego M. S. (k. 74 akt administracyjnych), z którego wynika, iż dawna nieruchomość oznaczona nr hip. [...] odpowiada części działki nr [...] pod ul. O. Wskazać trzeba po pierwsze, że ów wyrys powstał z mapy ewidencji gruntów wpisanej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w roku 1979 (pod nr [...]) i jako taki nie może kategorycznie przesądzać o tym, czy w dniu 31 grudnia 1998 r., tj. po prawie 20 latach od powstania mapy, nieruchomość skarżącej zajęta była pod drogę publiczną oraz jaki był dokładny przebieg owej drogi w stanie faktycznym aktualnym na ten dzień. Zauważyć należy ponadto, że omawiany wyrys mapy dotyczy działki o nr [...], co dostrzega zresztą sam organ. Przedmiotowe postępowanie dotyczy natomiast działki o nr [...]. Istnienie tego typu nieścisłości – bez dogłębnego wyjaśnienia przez organ, z czego one wynikają i jaka jest zależność pomiędzy działką oznaczaną niegdyś pod nr [...], a działką oznaczaną obecnie pod nr [...] - uznać trzeba za niedopuszczalne przy ustalaniu realizacji przesłanek określonych w przepisie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Za nietrafne uznać trzeba ponadto powoływanie się przez organ na dokumentację z 2 września 2022 r. w postaci wypisu z rejestru gruntów oraz wyrysu z mapy ewidencyjnej (k. 80-81 akt administracyjnych), z których wynika, że działka o nr [...] zajęta jest pod drogę. Fakt, że przedmiotowa działka zajęta jest obecnie pod drogę (parking), nie pozwala na pewne i wolne od wszelkich wątpliwości ustalenie, w jaki sposób stan faktyczny kształtował się w odniesieniu do owej działki w dniu 31 grudnia 1998 r. W ocenie Sądu, organ w sprawie niniejszej nie wykazał ponadto w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że gmina sprawowała nad przedmiotową nieruchomością władztwo poprzez utrzymywanie nawierzchni drogi w należytym stanie oraz wykonywanie jej remontów i modernizacji. Za pozostawaniem działki nr [...] we władaniu publicznym świadczyć mają, zdaniem organu, dokumenty w postaci, po pierwsze, umowy o dzieło z [...] kwietnia 1997 r. nr [...] zawartej pomiędzy Gminą L. a firmą "B." Usługi Budowlane, Remontowe, Drogowe i Transport Towarów, na wykonanie profilowania i wałowania dróg gruntowych m.in. na ul. O. Wskazać należy, że skarżąca B. N. konsekwentnie twierdzi, iż w okresie przed 31 grudnia 1998 r., na ul. O., na długości od ul. S. do skrzyżowania ul. O.z ul. O., nie były wykonywane żadne prace zlecane przez Gminę L., polegające na wykonywaniu robót drogowych. Stanowisko skarżącej poświadczone zostało ponadto w oświadczeniach złożonych przez mieszkańców sąsiednich nieruchomości, przy czym organ, poza dołączeniem do akt umowy o dzieło z [...] kwietnia 1997 r. (k. 24 akt administracyjnych), nie wykazał w żaden sposób, że roboty na przedmiotowej nieruchomości faktycznie były realizowane. Stwierdzić trzeba ponadto, że dołączona do akt umowa z [...] grudnia 1996 r. nr [...] (k. 25- 27 akt administracyjnych) zawarta pomiędzy Gminą L. a Spółką E. S.A. na wykonanie bieżącej konserwacji oświetlenia ulicznego Gminy L., wykonywana była przez zleceniobiorcę na gruntach sąsiednich. Z samej organizacji przez gminę oświetlenia ulicznego na ul. O. (co potwierdzone zostało w piśmie Naczelnika Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta L. na k. 79 akt administracyjnych), do tego prowadzonej na sąsiednich gruntach, nie wynika zatem w żaden sposób fakt pozostawania nieruchomości objętej przedmiotowym postępowaniem we władaniu gminy. Podkreślenia wymaga, że Sąd, uchylając zaskarżoną decyzję, nie przesądza o tym, czy przesłanki określone w przepisie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. zostały w odniesieniu do przedmiotowej działki zrealizowane, czy też nie, tj. czy w stanie na dzień 31 grudnia 1998 r. działka o nr [...] istotnie zajęta była pod drogę publiczną oraz, czy pozostawała ona we władaniu gminy L. Sąd wskazuje jedynie, że w niniejszej sprawie występują co do tego poważne wątpliwości, które nie zostały rozwiane przez organ tak I, jak i II instancji. W ocenie Sądu, wypis z rejestru gruntów wraz z wyrysem mapy ewidencyjnej z 2 września 2022 r. (k. 80-81 akt administracyjnych) oraz zdjęcie lotnicze z lat 90., ukazujące ul. O.z działką nr [...] (k.78 akt administracyjnych), wraz z pozostałym materiałem zgromadzonym przez organ, uznać należy za niewystarczające do przyjęcia, że przesłanki określone w ww. przepisie zostały wypełnione. Wyraźnego podkreślenia wymaga, że podczas sporządzania przez geodetę mapy, przeprowadzania czynności geodezyjnych ustalania granic i sporządzania szkicu granicznego, do akt trafić powinien również protokół graniczny bądź inny dokument, na podstawie którego dałoby się ustalić stan faktyczny na datę 31 grudnia 1998 r. Stwierdzić należy ponadto, że organ II instancji nie odniósł się w dostateczny sposób do zarzutów odwołania, a w toku całego postępowania administracyjnego nie przeanalizowano wystarczająco nad przedkładanymi przez B. N. dokumentami, w tym nad oświadczeniami mieszkańców sąsiednich nieruchomości, potwierdzających tezy wysuwane przez skarżącą. Podkreślenia wymaga przy tym, że generalnie zeznania świadków z uwagi na upływ czasu należy oceniać ze szczególną ostrożnością. Tym samym zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje jednoznacznie, że działka nr [...] została zajęta pod drogę publiczną. Sąd nie podważa ustalenia, że w dniu 31 grudnia 1998 r. ul [...] stanowiła drogę publiczną, co organy ustaliły na podstawie uchwały nr [...] Rady Narodowej Miasta [...] z dnia [...] maja 1988 r. w sprawie zaliczenia niektórych dróg publicznych na terenie [...] i województwa [...] do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz do dróg gminnych, a także art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r., na mocy którego przedmiotowa droga od 1 stycznia 1999 r. została drogą gminną. Jednakże, mając na uwadze, że o przestrzennych granicach zajęcia przedmiotowej nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga stan jej urządzenia w dniu 31 grudnia 1998 r., to ustalenia stanu faktycznego muszą być poczynione na tyle dokładnie, aby umożliwiły ocenę, czy zaistniały przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. w odniesieniu do działki nr [...]. W ocenie Sądu, organy przeprowadziły postępowanie bez koniecznej wnikliwości, co skutkowało nieustaleniem stanu faktycznego w sprawie w sposób nie budzący wątpliwości oraz niewystarczająco wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy. Raz jeszcze podkreślić należy, że w rozpoznawanej sprawie organ administracyjny powinien był pozyskać dowód z mapy zasadniczej, sporządzonej przez uprawnionego geodetę, z której będzie wynikać zajętość działki nr [...] pod drogę na dzień 31 grudnia 1998 r. wraz z informacją, na jakiej podstawie geodeta ustalił stan na 31 grudnia 1998 r. Jak to stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 lutego 2023 r., sygn. akt I OSK 2473/22, "Okoliczność zajęcia ww. działki na dzień 31 grudnia 1998 r. musi wynikać bowiem z mapy w sposób bezpośredni, a nie dorozumiany. Konstatacja ta jest rezultatem tego, że decyzja oparta na art. 73 ust. 1 ustawy, ma charakter wywłaszczeniowy. Należy zatem w sposób bezsporny i niewątpliwy wykazać istnienie przesłanek tego wywłaszczenia". Na mocy art. 73 ust. 1 powołanej ustawy z 1998 r. następuje odebranie prawa własności części nieruchomości, dlatego spełnienie przesłanek określonych w tym przepisie, które warunkują jego zastosowanie, nie może pozostawiać jakichkolwiek wątpliwości, musi być wyczerpująco wyjaśnione i udokumentowane za pomocą wszelkich dostępnych środków dowodowych, o których mowa w art. 75 § 1 K.p.a. Tym bardziej, że Gmina zdecydowała się na przeprowadzenie postępowania po ponad 20 latach od wejścia w życie ustawy, kiedy prawa właścicieli do odszkodowania na podstawie art.73 ust.4 już wygasły (zob. wyrok NSA z 23 czerwca 2023 r., sygn. akt I OSK 1340/22. Rozpoznając sprawę ponownie organy obu instancji będą miały na uwadze podane wyżej oceny prawne i wskazania w zakresie dalszego postępowania dotyczące uzupełnienia materiału dowodowego. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i 135 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art 200 i 205 P.p.s.a. Na koszty postępowania złożył się wpis od skargi (200 zł).