IV SA/Wa 2607/16

Dnia 29 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący - sędzia WSA Anita Wielopolska, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Wykowski, sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 maja 2017 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...].

Zaskarżonym postanowieniem, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1, w zw. z art. 144, ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymano w mocy orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z [...] czerwca 2016 r., o zawieszeniu postępowanie administracyjne w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wobec podania z [...] czerwca 2016 r. p. A. P., zwanej dalej "Wnioskodawcą". Uzasadniając orzeczenie wskazano: - podstawą rozstrzygnięcia organu I. instancji był art. 97 § 1 pkt 4 i art. 101 K.p.a., - na dzień podjęcia postanowienia o zawieszeniu postępowania w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, organ I. instancji zasadnie uznał za niezbędne zawieszenie postępowania w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności; w przedmiotowej sprawie toczyło się bowiem postępowanie odwoławcze w Wojewódzkim Zespole w [...], - stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej ma obowiązek zawiesić prowadzone postępowanie, jeżeli rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd; zagadnienie wstępne, o jakim mowa w powołanym przepisie, stanowi materialnoprawną przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania, której usunięcie warunkuje rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej; jest to zagadnienie odrębne od sprawy, na której tle wystąpiło; jak wynika z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, - niezbędne jest zawieszenie postępowania; Wnioskodawca złożył bowiem odwołanie od orzeczenia Powiatowego Zespołu w [...] z [...] maja 2016 r; ponadto [...] lipca 2016 r. złożył także odwołanie od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu w [...] z [...] czerwca 2016 r.; w toczącym się postępowaniu nie zapadło jeszcze prawomocne (ostateczne) orzeczenie Sądu; wobec powyższego istnieje konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd; należy to rozumieć, że dana kwestia prawna stała się sporna w toku postępowania administracyjnego lub przepisy prawa wymagają ustalenia stanu prawnego w danej kwestii mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w toku postępowania okaże się, że ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia właściwego organu lub sądu; rozstrzygnięcie przez Sąd odwołania Wnioskodawcy jest zagadnieniem wstępnym, którego rozpatrzenie ma wpływ na jej zakończenie, - gdy ustąpią przyczyny zawieszenia postępowania, organ administracji publicznej podejmuje postępowanie z urzędu lub na wniosek strony; przyczyna wymieniona w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. ustąpi z chwilą uprawomocnienia się wyroku, kończącego postępowanie w sprawie o ustalenie stopnia niepełnosprawności Wnioskodawcy; organ administracji publicznej jest obowiązany podjąć postępowanie z urzędu lub na wniosek strony, gdy stwierdzi ustąpienie przyczyny, z powodu której zawieszono postępowanie. W skardze podniesiono, że wcześniejsza sprawa, na którą powołuje się organ, dotyczyła orzeczenia wydanego do dnia 30 czerwca 2016 r. Kolejny wniosek nie dotyczy zaś tego orzeczenia lecz stwierdzenia niepełnosprawności od 1 lipca 2016 r. W odpowiedzi na skargi organ administracji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko, zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wywodzono, że Sąd - nie będąc związanym granicami żądania - może potwierdzić niepełnosprawność Wnioskodawcy bezterminowo, co miałoby wpływ na rozpatrywanie wniosku, obejmującego okres od 1 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisu postępowania zakreślających przesłanki zawieszenia postępowania – art. 97 ust. 1 pkt 4 K.p.a., co miało wpływ na wynik sprawy. Orzekające w niniejszej sprawie organy obu instancji uznały, że w postępowaniu administracyjnym, wywołanym wnioskiem z 1 czerwca 2016 r. o ustalenie stopnia niepełnosprawności w trybie i na zasadach określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz.U. z 2015, poz.1110), dalej zwane "rozporządzenie z 2003 roku.", wystąpiło zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Chodziło o konieczność rozpatrzenia przez sąd powszechny odwołania Wnioskodawcy od decyzji orzekającej o stopniu niepełnosprawności, wydanej wobec uprzedniego żądania. Ocena obu orzekających w sprawie organów jest wadliwa, albowiem nie wykazano, aby pomiędzy oboma postępowaniami w przedmiocie określenia stopnia niepełnosprawności - postępowaniem zakończonym decyzją, w odniesieniu do której toczy się obecnie postępowanie odwoławcze przed sądem powszechnym, a nowym postępowaniem, wszczętym z wniosku skarżącej z 1 czerwca 2016 r., zachodził tego rodzaju związek, który uniemożliwia rozpatrzenie wniosku obecnego do czasu zakończenia procedowania w przedmiocie wniosku wcześniejszego. Organ odwoławczy uchybił też wymogom art. 107 § 3 w zw. z art. 8 i 11 K.p.a. W orzeczeniu w przedmiocie zawieszenia postępowania, wszczętego wnioskiem z 1 czerwca 2016 r., nie analizowano bowiem treści orzeczenia, będącego obecnie przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym. W oparciu o treść kopii, uprzednio wydanych orzeczeń, załączonych do akt, można jednak ustalić, że uprzednio – 31 marca 2016 r. Skarżąca wystąpiła do organu I. instancji o ustalenie stopnia niepełnosprawności, zaś organ wskazywał, że - wobec pozostawania w obrocie uprzedniego orzeczenia potwierdzającego jej niepełnosprawność do 30 czerwca 2016 r. (z 9 czerwca 2015 r.) oraz niezmienionego stanu faktycznego – nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku. Jako podstawę prawną zawieszenia postępowania organ I instancji wskazał art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z jego treścią organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Rozpatrzenie przez sąd powszechny odwołania skarżącej od decyzji z [...] czerwca 2016 r. w przedmiocie stopnia niepełnosprawności, nie stanowi kwestii wstępnej w rozumieniu wskazanego przepisu w postępowaniu o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, wywołanego wnioskiem z 1 czerwca 2016 r. Powyższe wynika z faktu, że oba postępowania dotyczą faktycznie różnych okresów, w których orzeczenia te wywoływałyby skutki prawne. Zbyt daleko idzie argumentacja w odpowiedzi na skargę, że w postępowaniu sądowym, wywołanym odwołaniem od orzeczenia z [...] czerwca 2016 r., mogłyby być rozstrzygane kwestie, wpływające bezpośrednio na wynik postępowania, wszczętego wnioskiem z dnia 1 czerwca 2016 r. Wskazany przez organ scenariusz, w którym w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji z [...] czerwca 2016 r., sąd powszechny mógłby dokonać przekwalifikowania niepełnosprawności Wnioskodawcy z okresowej na trwałą, uznać należy nie tylko za mało prawdopodobny, ale - przede wszystkim - nieblokujący w żaden sposób możliwości rozpatrzenia nowego wniosku. Trzeba mieć przy tym na uwadze, że hipotetyczne zakwalifikowanie przez sąd powszechny niepełnosprawności Wnioskodawcy, jako trwałą stanowiłoby w oczywisty sposób podstawę do wzruszenia, w trybie wznowienia postępowania, decyzji stwierdzającej stopień czasowej niepełnosprawności, wydanej na skutek rozpatrzenia kolejnego wniosku. Wypada odnotować, że w myśl § 15 ust. 1 rozporządzenia z 2003 roku, osoba niepełnosprawna, posiadające już orzeczenie wydane na czas określony, może wystąpić z ponownym wnioskiem nie wcześniej niż 30 dni przed upływem ważności posiadanego orzeczenia. W takiej sytuacji wniosek z 1 czerwca 2016 r., należało traktować jako żądanie określenia niepełnosprawności w kolejnym okresie, po 30 czerwca 2016 r. Generalnie więc bez związku z tą sprawą pozostawały postępowania, których przedmiotem mogła być modyfikacja uprawnień w okresie objętym uprzednim orzeczeniem. W ten sposób należało bowiem rozumieć treść uprzedniego wniosku, wobec treści powołanego wcześniej § 15 ust. 1. Stwierdzić wobec tego trzeba, że stanowisko organów prowadziło do nieuzasadnionego pozbawienia Wnioskodawcy możliwości skorzystania – na dzień wniesienia podania - z uprawnień, wynikających z ewentualnej niepełnosprawności. W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku organ I. instancji przystąpi do rozpatrzenia wniosku z 1 czerwca 2016 r. Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 135 i 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.