IV SA/Wa 2603/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Golat Sędziowie: Sędzia WSA Aneta Dąbrowska Asesor WSA Agnieszka Wąsikowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewody [...] z [...] września 2020 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz A. P. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wojewoda [...] decyzją z [...] września 2020 r., [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, poz. 695, poz. 1298) w związku z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2019 r. poz. 1397. poz.2294; Dz. U. z 2020 r. poz. 695) po rozpatrzeniu odwołania A. P. od decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] orzekającej o wymeldowaniu A. P. z pobytu stałego w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] (dalej: lokal) – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Burmistrz wskazał, że w dniu 19 września 2018 r. na wniosek M. P. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania A. P. z pobytu stałego z lokalu. We wniosku wskazano, że wymieniona nie mieszka w przedmiotowym budynku od [...] stycznia 2018 r. Wymieniony jest jedynym właścicielem przedmiotowej nieruchomości. W związku z faktem, że budynek ten pozostawał niezamieszkały, właściciel wynajął go osobom trzecim. Rzeczy osobiste A. P., należące do niej meble i przedmioty zostały jej przekazane do rąk własnych w asyście funkcjonariuszy policji i świadków w ustalonym wcześniej terminie. Wymieniona w marcu 2018 r. wypowiedziała umowę na dostawę gazu do przedmiotowego budynku. A. P. nie posiada kluczy do drzwi wejściowych. Do wniosku dołączono między innymi kopię postanowienia Sądu Okręgowego [...] w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., sygn. akt [...] (postępowanie rozwodowe stron) oddalającego wniosek A. P. o udzielenie zabezpieczenia poprzez ustalenie korzystania z lokalu. Burmistrz Miasta [...] decyzja z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] orzekł o wymeldowaniu A. P. z pobytu stałego. Po rozpatrzeniu odwołania wyżej wymienionej, Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2019r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy przesłuchano świadków tj. J. H. i J. G. którzy zeznali, że A. P. nie mieszka w lokalu od stycznia 2018 r. Najemca lokalu – L. D. - nie brał udziału w postępowaniu i nie zgłosił się w celu złożenia zeznań do protokołu. Podobnie Wnioskodawca – M. P.- nie brał czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. W zeznaniach do protokołu w dniu 5 grudnia 2019 r. A. P. oświadczyła, że mąż nie wpuścił jej córki do domu podczas gdy ona była na szkoleniu. Następnego dnia nie miała możliwości wejścia do domu ponieważ zostały zmienione zamki. Pomimo wezwania policji nie udało się jej wejść do lokalu w którym pozostały jej rzeczy osobiste. Odzyskała jedynie część ubrań, które zostały wystawione w workach przed dom. W trakcie zeznań oświadczyła również, że gdy jeszcze mieszkała w lokalu przy ul. [...] M. P. skutecznie utrudniał jej zamieszkiwanie poprzez odłączanie prądu, wody i zmianę zamków w drzwiach. Po wyrzuceniu jej z domu lokal wynajął obcokrajowcom. A. P. nie wie czy chciałaby powrócić do lokalu. Obecnie lokalizuje swoje centrum życiowe w [...]. Zeznania te potwierdzają świadkowie: M. Z., K. R. i M. K.. A. P. nie występowała na drogę prawną w celu powrotu do lokalu, gdyż nie wiedziała, że ma taką możliwość. Złożyła tylko zawiadomienie do Prokuratury -Rejonowej w [...], które zostało umorzone i nie przedstawiono w niniejszej sprawie zarzutów M. P.. Natomiast sprawa karna o sygn. [...] prowadzona przez Sąd Rejonowy dla [...], dotycząca znęcania się nad rodziną przez M. P., jest nadal na etapie rozpoznania. Żadna z tych spraw nie dotyczy jednak wszczęcia drogi prawnej w celu powrotu do lokalu. W ocenie Burmistrza bezspornym jest fakt niezamieszkiwania A. P. w przedmiotowym lokalu od stycznia 2018 r. Dalej Organ wyjaśnił, że jakkolwiek Strona twierdzi, że nie opuściła lokalu dobrowolnie, to podkreślił, że - bez względu na powody takiej decyzji, nie podjęła ona kroków prawnych zmierzających do odzyskania dostępu do przedmiotowego lokalu, tj. nie złożyła do sądu pozwu o przywrócenie i ochronę naruszonego posiadania. W ocenie organu jedynie skuteczne wykorzystanie przez stronę przysługujących jej środków prawnych, zmierzających do przywrócenia utraconego władztwa w stosunku do spornego lokalu, mogłoby prowadzić do uznania, że opuszczenie przez Stronę lokalu nie było dobrowolne i - co za tym idzie - brak byłoby podstaw do wymeldowania. Z kolei fakt pozostawienia przez A. P. rzeczy i przedmiotów w miejscu zameldowania na pobyt stały nie dowodzi jej zamieszkiwania tam, ponieważ opuszczenie lokalu nie musi być połączone z jego opróżnieniem. Wobec powyższego – zdaniem organu - utrzymywanie zameldowania Strony w lokalu byłoby wyłącznie fikcją meldunkową, tj. stanem niezgodnym z faktycznym miejscem pobytu, a zadaniem organu administracji publicznej jest ochrona ewidencji ludności i likwidacja fikcji meldunkowych polegających na rozbieżności stanu ewidencji ludności ze stanem faktycznym. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania Strony nie stwierdził podstaw do zmiany lub uchylenia zajętego przez organ I instancji stanowiska. Organ odwoławczy wskazał, że M. P. w piśmie z dnia 11 lipca 2019 r. oświadczył, że A. P. od początku 2016 r. wynajmowała lokal nr [...] przy ul. [...] w [...], który znajdował się w pobliżu miejsca jej pracy. Obecnie wymieniona zamieszkuje wraz z partnerem w domu w [...]. Wojewoda zwrócił uwagę, że organ I instancji przesłuchał w dniu [...] października 2019 r. w charakterze świadków M. K., K. R. i M. Z.. Z zeznań M. K. i K. R. wynika, że A. P. opuściła budynek nr [...] przy ul. [...] w [...] w styczniu 2017 r. Wymieniona przebywała wówczas na szkoleniu i telefonicznie poinformowała świadka, że M. P. chce wyrzucić z domu jej córkę. Udała się wówczas wspólnie z M. Z. do spornego budynku. Zastały tam wymienioną stojącą pod zamkniętą bramą na posesję. Wyszedł do nich M. P. i oznajmił, że A. P. i jej córka już nie mieszkają w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...]. Wystawił też część ich rzeczy, spakowanych w worki, przed dom. Miała wówczas miejsce interwencja funkcjonariuszy policji, którzy nie podjęli żadnych działań. A. P. po raz ostatni nocowała w przedmiotowym budynku w styczniu 2017 r. Świadek razem z wymienioną i jej córką próbowały wejść do budynku nr [...] przy ul. [...] w [...], ale zostały zmienione zamki, po posesji biegał groźny pies, a nieruchomość zamieszkiwały już osoby trzecie. A. P. pozostawiła w miejscu zameldowania na pobyt stały rzeczy osobiste, ubrania, sprzęt AGD. M. K. zeznała ponadto, że już przed tym incydentem była świadkiem wymiany zamków w drzwiach wejściowych przez M. P.. Ponadto A. P. informowała ją, że wymieniony znęca się nad nią fizycznie i psychicznie oraz uszkadzał wyposażenie domu. W 2015 r. M. P. wyprowadził się z budynku, ale przyjeżdżał tam i nachodził A. P.. Rozwiązał także umowę na dostawę prądu i wody do tej nieruchomości. M. P. podkreślał, że dom należy wyłącznie do niego. Natomiast M. Z. zeznała że w dniu 21 stycznia 2018 r. zadzwoniła do niej A. P. informując, że jest na wyjeździe i nie może przyjechać do miejsca zameldowania na pobyt stały, a jej córka zawiadomiła ją, że nie może dostać się do lokalu, ponieważ wymienione zostały zamki. Wraz z M. K. świadek udała się pod wskazany adres. Przyjechali również funkcjonariusze policji. M. P. odmówił wpuszczenia córki A. P. do budynku, zaś policjantów poinformował, że wymienione tam nie mieszkają. A. P. następnego dnia przyjechała pod ww. adres, ale nie dostała się do budynku. Wymienione zostały zamki w drzwiach, a w budynku zamieszkali cudzoziemcy. Przed tym zdarzeniem również miały miejsce sytuacje, że M. P. wymieniał zamki, czym uniemożliwiał A. P. dostanie się do spornej nieruchomości. Konieczna była wówczas pomoc ślusarza. Ponadto wymieniony wielokrotnie wypędzał wymienioną z lokalu mówiąc, że nie ma prawa tam mieszkać. Obecnie pod tym adresem stale zamieszkują osoby trzecie. Pełnomocnik A. P. w dniu [...] października 2019 r. oświadczył, że jego mocodawczyni nie złożyła w sądzie pozwu o ochronę naruszonego posiadania budynku, zaś w piśmie z dnia 8 października 2019 r. przesłał organowi I instancji kopię zdjęcia przedstawiającego A. P. na tle bramy do spornej posesji i psa znajdującego się za ogrodzeniem. Z kolei w piśmie z dnia 12 listopada 2019 r. pełnomocnik zwrócił się do organu I instancji o przeprowadzenie dodatkowych dowodów. Oświadczył ponadto, że opuszczenie przez wymienioną lokalu nie miało dobrowolnego ani trwałego charakteru, gdyż zostało spowodowane złośliwymi działaniami M. P. , w tym szykanowaniem jej, utrudnianiem i uniemożliwianiem zamieszkiwania tam. Prezydent [...], na wniosek organu I instancji w ramach pomocy prawnej, przesłuchał w dniu [...] października 2019 r. J. H. matkę M. P.. Świadek wskazała, że A. P. wyprowadziła się z lokalu z powodu sprawy rozwodowej. Nie była jednak świadkiem jej wyprowadzki dlatego nie wie, jaki miała charakter. Potwierdziła, że M. P. wymienił zamki w drzwiach wejściowych prawdopodobnie w 2017 r. Konflikt między jej synem a A. P. zaczęty się około 2013 r. Świadek wyjaśniła, że w 2016 i 2017 r. bywała sporadycznie w lokalu, a w 2018 r. wcale. Według jej wiedzy prąd do przedmiotowej nieruchomości był odłączany z uwagi na nieopłacanie rachunków. Wojewoda zwrócił uwagę, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji pełnomocnik Strony zarzucił, że Burmistrz błędnie ustalił, że opuszczenie przez jego mocodawczynię lokalu miało charakter dobrowolny. Zwrócił uwagę, że wobec M. P. toczy się postępowanie karne o znęcanie się nad A. P. oraz zmuszanie jej do prostytucji. Ponadto wymieniony utrudniał jej zamieszkiwanie w przedmiotowym budynku poprzez odłącznie prądu, gazu, ogrzewania. Zdaniem R. B. - pełnomocnika A. P. powyższe okoliczności wskazują na brak dobrowolności opuszczenia miejsca zameldowania na pobyt stały, zatem brak wytoczenia przeciwko M. P. powództwa o ochronę naruszonego posiadania spornego budynku nie może przesądzać, o dobrowolnym opuszczeniu przez A. P. budynku nr [...] przy ul. [...] w [...]. Do odwołania dołączono kopię zawiadomienia Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. o uniemożliwieniu A. P. dostępu do przedmiotowego budynku przez M. P. oraz kopie protokołów z rozpraw w Sądzie Rejonowym dla [...] w [...] w sprawie znęcania się przez M. P. nad A. P. i zmuszania jej do prostytucji (sygn. akt [...]) z dnia [...] października 2018 r., [...] grudnia 2018 r. i [...] września 2019 r. Organ I instancji, na wniosek Wojewody [...] , przeprowadził postępowanie uzupełniające przesłuchując w charakterze świadków w: dniu [...] maja 2020 r. A. D. oraz w dniu [...] lipca 2020 r. M. F. . A. D. zeznał, że mieszka w sąsiedztwie lokalu i zna strony postępowania. Po raz ostatni widział A. P. kilka lat temu gdy mieszkała w przedmiotowym budynku. Widywał ją wówczas prawie codzienne. Nie zna okoliczności opuszczenia przez nią miejsca zameldowania na pobyt stały. W latach 2013 - 2018 w budynku miały miejsce interwencje policji, ale A. D. tylko o nich słyszał, nie był ich świadkiem. Nie wie też nic na temat wywożenia rzeczy i przedmiotów A. P. z tej nieruchomości ani o wymianie zamków w drzwiach wejściowych czy zakręcaniu dopływu gazu. W latach 2014-2018 świadek udostępniał M. P. pomieszczenia w swoim domu, wymieniony nocował wówczas tam. Wymieniony wyjaśnił A. D., że nocuje u niego, ponieważ chce uniknąć konfliktu z żoną. A. P. nie mieszka w miejscu zameldowania na pobyt stały od około dwóch, trzech lat. Od tego czasu świadek nie widuje jej. M. F. zeznał, że mieszka w budynku sąsiadującym z nieruchomością M. P. . Nie zna A. P. i nie zna okoliczności zamieszkiwania i opuszczenia przez nią lokalu. Ponadto obie nieruchomości dzielą drzewa i świadek nie wie. co się dzieje u sąsiada. Niemniej M. F. zeznał, że od około dwóch i pół roku w spornym budynku mieszka przynajmniej jedna osoba - mężczyzna, najprawdopodobniej z [...]. Ponadto widział i słyszał dwie kobiety z dziećmi w wózkach. Świadek nigdy nie widział interwencji policji w lokalu, nie słyszał również żadnych awantur. Zastępca Komendanta Komisariatu Policji w [...] w piśmie z dnia 14 sierpnia 2020 r. poinformował organ odwoławczy, że okresie od stycznia 2015 r. do chwili obecnej w lokalu miało miejsce dziewięć interwencji funkcjonariuszy policji. Pierwsza z nich miała miejsce [...] kwietnia 2016 r., a ostatnia [...] stycznia 2018 r. Jedna z nich, z dnia [...] stycznia 2018 r. dotyczyła nie wpuszczenia A. P. do przedmiotowego budynku przez M. P. . Pozostałe interwencje dotyczyły utrudniania kontaktów z dzieckiem, nieporozumień rodzinnych, asysty przy wymianie zamków przez A. P. czy przebywania pod tym adresem osób trzecich bez zgody właściciela. Interwencje te kończyły się udzieleniem stronom informacji o możliwych do podjęcia dalszych krokach. Zaś zgłoszenie o przywłaszczeniu przez nieznaną osobę pieniędzy w kwocie 60 tys. zł. jest przedmiotem postępowania prowadzonego w Komisariacie Policji w [...]. Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] w piśmie z dnia 13 sierpnia 2020 r. poinformował Wojewodę, że ww. organ prowadził postępowanie w sprawie spowodowania w dniu [...] stycznia 2018 r. obrażeń ciała u A. P. oraz kierowania wobec niej i jej córek groźby bezprawnej w celu opuszczenia lokalu (sygn. Akt [...]). Prawomocnym postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. postępowanie to zostało umorzone między innymi wobec stwierdzenia, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego. Sąd Rejonowy dla [...] w [...] w pismach z dnia 11 maja i 21 sierpnia 2020 r. poinformował organ odwoławczy, że postępowanie karne w sprawie znęcania się przez M. P. nad A. P. i zmuszania jej do prostytucji (sygn. akt [...]) pozostaje w toku i nie zapadł żaden wyrok. Organ odwoławczy mając na uwadze dyspozycję art. 80 k.p.a. oraz materiał dowodowy zebrany w toku postępowania administracyjnego, uznał, że w sprawie zaszła przesłanka niezbędna do wydania decyzji o wymeldowaniu A. P. z pobytu stałego w lokalu. W ocenie Wojewody Strona nie mieszka w miejscu stałego zameldowania. Wskazują na to wyjaśnienia M. P. , zeznania świadków: M. K., K. R., M. Z., A. D. i M. F. oraz wyjaśnienia adwokata - pełnomocnika A. P.. W ww. dowodów wynika, że odwołująca nie mieszka w lokalu przynajmniej od stycznia 2018 r. Organ odwoławczy uznał, że data opuszczenia przez A. P. spornej nieruchomości wskazana przez K. R. i M. K., tj. 2017 r. jest omyłką pisarską. Wojewoda wskazał także, że nie uwzględnił dowodów z przesłuchania przez organ I instancji w dniu [...] grudnia 2019 r. w charakterze świadka J. G. oraz przesłuchania strony – A. P., gdyż dowody te odbyły się z naruszeniem art. 79 k.p.a.. tj. bez zachowania siedmiodniowego terminu zawiadomienia stron postępowania o miejscu i terminie przeprowadzenia tych dowodów. Ponadto organ odwoławczy odstąpił od ponownego zlecenia organowi I instancji przeprowadzenia postępowania uzupełniającego na podstawie art. 136 § 1 k.p.a., tj. uzupełnienia dowodów o przesłuchanie dodatkowych osób w charakterze świadków, ponieważ dwukrotnie wcześniej, mimo prawidłowo doręczonych wezwań, zdecydowana większość świadków nie stawiła się. Wojewoda, mając na uwadze inne dowody przeprowadzone w przedmiotowej sprawie uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Przeprowadzenie kolejnego postępowania uzupełniającego w ocenie Wojewody, w kontekście obowiązującego stanu epidemii wirusa SARS-CoV-2, również nie ma większych szans powodzenia, zaś stan faktyczny przedmiotowej sprawy został już dostatecznie wyjaśniony. Pełnomocnik Strony wskazywał, że jego mocodawczyni nie opuściła lokalu dobrowolnie, ponieważ spowodowane to było stosowaniem przemocy, gróźb i złośliwego zachowania ze strony męża. Wojewoda podkreślił, że istotą postępowania ewidencyjnego jest rozstrzygnięcie o tym, czy dana osoba przebywa, czy nie przebywa w lokalu, w którym jest zameldowana. Zasadnicze znaczenie ma więc ustalenie przez organ administracji publicznej, czy odwołująca taktycznie opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego bez wymeldowania się. Należy ustalić także czy opuszczenie to ma charakter trwały i dobrowolny. W sytuacji, gdy opuszczenie lokalu nastąpiło na skutek przeszkód stawianych przez jego właściciela, to o dobrowolnym opuszczeniu lokalu można mówić wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, umożliwiających powrót do lokalu lub gdy podjęte środki okazały się nieskuteczne. Strona nie wykorzystała przysługujących jej środków prawnych, zmierzających do przywrócenia utraconego władztwa w stosunku do spornego budynku. Wojewoda zwrócił uwagę, że sam fakt zainicjowania tego postępowania nie może przesądzać, że wymieniony faktycznie dopuścił się czynów zabronionych i automatycznie stanowić, że opuszczenie przez Stronę lokalu było niedobrowolne. Organ zauważył również, że jakkolwiek Strona zgłaszała policji konieczność interwencji w miejscu zameldowania na pobyt stały , to tylko jedna z nich - z [...] stycznia 2018 r. dotyczyła utrudniania jej wstępu do spornej nieruchomości i zakończyła się jedynie pouczeniem co do dalszych możliwości prawnych. Dalej organ odwoławczy podniósł, że zeznania świadków M. K.. K. R. i M. Z. należy ocenić z duża dozą ostrożności, ponieważ wymienione nie były bezpośrednimi świadkami działań M. P. mających na celu utrudnianie Stronie zamieszkiwania w budynku i wiedzę w tym zakresie powzięły od odwołującej. Wojewoda wskazał, że nie neguje samego faktu istnienia konfliktu pomiędzy stronami postępowania administracyjnego, ale istotne jest, że A. P. nie podjęła skutecznych kroków prawnych w celu zapewnienia sobie możliwości zamieszkiwania w miejscu zameldowania na pobyt stały. Ponadto, biorąc pod uwagę, że omawiana nieruchomość stanowi wyłączną własność M. P. , który oddał ją w najem osobom trzecim, powrót A. P. do budynku wydaje się mało prawdopodobny. Wojewoda wskazał, że utrzymywanie zameldowania A. P. w lokalu byłoby wyłącznie fikcją meldunkową, tj. stanem niezgodnym z faktycznym miejscem jej pobytu, a zadaniem organu administracji publicznej jest ochrona ewidencji ludności i likwidacja fikcji meldunkowych polegających na rozbieżności stanu ewidencji ludności ze stanem faktycznym. A. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2020 r. Przedmiotowemu rozstrzygnięciu zarzucam: 1. naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - poprzez dowolną ocenę zebranych dowodów, dokonanie wybiórczej i niekompletnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału źródłowego, co skutkowało błędnym przyjęciem, iż zaistniały podstawy prawne do wymeldowania skarżącej z pobytu stałego w lokalu w sytuacji gdy organ administracji publicznej nie dokonał jednoznacznych i stanowczych ustaleń w zakresie stosowania bądź niestosowania przemocy fizycznej i psychicznej przez M. P. wobec A. P. i jej córki J. K. w okresie wspólnego zamieszkiwania stron postępowania administracyjnego w lokalu i w konsekwencji powyższego stanowisko Wojewody w przedmiocie wystąpienia przesłanki dobrowolnego opuszczenia miejsca stałego pobytu w okolicznościach niniejszej sprawy jest niepełne i wadliwe. 2. naruszenie art. 7, art. 75 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez bezpodstawne pominięcie przez Wojewodę dowodu z przesłuchania świadka J. K.na okoliczność ustalenia przyczyn opuszczenia miejsca stałego pobytu w lokalu przez A. P. w styczniu 2018 roku i agresywnych, zagrażających życiu i zdrowiu domowników zachowań M. P. w wypadku gdy pełnomocnik strony postępowania administracyjnego zgłosił wniosek dowodowy z przesłuchania w charakterze świadka pierwszej córki A. P. (pismo z 8 maja 2020 r.) i analiza depozycji J. K. jako bezpośredniego świadka zachowań M. P. w stosunku do jej matki determinowała możliwość poczynienia wyczerpujących ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie. Świadek uczestniczyła w zdarzeniach rozgrywających się na terenie nieruchomości w styczniu 2018 roku, gdy M. P. wypędził Stronę z zajmowanego lokalu. Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. strona skarżąca złożyła wniosek o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego (nie powodującego przedłużenia postępowania) z dokumentu w postaci protokołu rozprawy w sprawie o sygn. akt [...] zawisłej przed Sądem Okręgowym [...] w [...] ( postępowania o orzeczenie rozwodu z powództwa A. P. przeciwko M. P.) zawierającego zeznania świadka J. K. na okoliczność stwierdzenia, iż M. P. znęcał się fizycznie i psychicznie nad A. P. w czasie wspólnego zamieszkiwania małżonków na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] i decyzja A. P. o opuszczeniu przedmiotowego lokalu w styczniu 2018 roku była powzięta w warunkach przymusu fizycznego i psychicznego, a więc w stanie wyłączającym wolną wolę i swobodę kierowania swoim postępowaniem ( brak przesłanki dobrowolności). W oparciu o wyżej sformułowane zarzuty wniosła na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. o uchylenie obydwu decyzji oraz na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W uzasadnieniu strona podniosła, że niezrozumiałym jest traktowanie zeznań świadków: M. K., K. R. i M. Z. "z dużą ostrożnością", jeżeli powoływany przez świadków fakt wymiany zamków przez M. P. w drzwiach wejściowych do nieruchomości w 2017 r. ( między innymi zeznania M.K.) korelują dodatnio z zeznaniami matki M. P. J.H.. Dalej Strona wskazała, że o pobieżnym i niestarannym rozpoznaniu odwołania jednoznacznie świadczy fakt, iż "Wojewoda [...] nie uwzględnił dowodów z przesłuchania przez organ I instancji w dniu [...] grudnia 2019 r. w charakterze świadka J. G. oraz przesłuchania strony – A. P., gdyż dowody te odbyły się z naruszeniem art. 79 k.p.a., to jest bez zachowania siedmiodniowego terminu zawiadomienia stron postępowania o miejscu i terminie przeprowadzenia tych dowodów". W dniu [...] grudnia 2019 r. w przesłuchaniu A. P. i J. G. uczestniczył pełnomocnik strony postępowania administracyjnego - adwokat, co nadaje tej czynności walor ważności i konwaliduje uchybienie przepisom postępowania, między innymi normie zawartej w art. 79 k.p.a. W treści depozycji ustnych złożonych przez A. P. w dniu [...] grudnia 2019 r. strona postępowania administracyjnego szczegółowo scharakteryzowała wymierzone przeciwko jej zdrowiu, życiu i integralności seksualnej postępowanie M. P. , który ze szczególnym natężeniem złej woli i złośliwości terroryzował psychicznie małżonkę, naruszał wielokrotnie i dotkliwie jej nietykalność cielesną, więził w pomieszczeniach budynku, wyłączał centralne ogrzewanie i energię elektryczną doprowadzoną do budynku, groził wywiezieniem w nieznane miejsce córki Z. P., wymieniał zamki w drzwiach wejściowych do nieruchomości i bramie wjazdowej, używał przemocy fizycznej i psychicznej wobec J. K., córki A. P. z pierwszego małżeństwa. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że A. P. nie pogodziła się z opuszczeniem miejsca stałego pobytu lokalu, manifestując zamiar powrotu do tego lokalu złożeniem zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez M. P. do Prokuratury Rejonowej w [...]. Strona zwróciła uwagę, że sam fakt bezpodstawnego i niezasadnego wykluczenia zeznań A. P. z dnia [...] grudnia 2019 r. ze zbioru materiału dowodowego służącego do odtworzenia stanu faktycznego sprawy pociąga za sobą istotną wadę w postaci niepełnego i jedynie fragmentarycznego rozpatrzenia całokształtu okoliczności faktycznych towarzyszących opuszczeniu przez Stronę miejsca stałego pobytu w lokalu. Dodatkowo Skarżąca wskazała, że dowodu z przesłuchania córki w roli świadka nie przeprowadził, ani Wojewoda, ani Burmistrz, chociaż na drodze do powiększenia materiału dowodowego o depozycje córki Strony nie stały przeszkody natury obiektywnej, prawnej i faktycznej. Niewskazanie miejsca zamieszkania świadka we wniosku dowodowym pełnomocnika A. P. wiązało się z brakiem miejsca stałego pobytu J. K., która z racji prowadzonego trybu życia nie skoncentrowała ośrodka spraw życiowych pod jednym adresem i często dokonuje zmian miejsc zamieszkania, co czyni niecelowym wysyłanie wezwania do stawiennictwa przed organem administracji publicznej na adres tymczasowego miejsca pobytu świadka. Z tej przyczyny pełnomocnik strony postępowania administracyjnego zawarł we wniosku dowodowym prośbę o dostarczenia zawiadomienia o terminie przesłuchania świadka na adres jego kancelarii adwokackiej w celu późniejszego telefonicznego przekazania tej informacji J. K.. Poza tym w związku z powyższym analizując relację pomiędzy obydwoma postępowaniami, Wojewoda w ślad za Burmistrzem pominął milczeniem treść protokołów rozpraw z dnia [...] października 2018 r., [...] grudnia 2018 r. oraz [...] września 2019 r. dołączonych do akt postępowania administracyjnego przez pełnomocnika A. P.. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na nie podanie przez pełnomocnika skarżącej jej numeru Pesel. Pełnomocnik skarżącej pismem z dnia 8 marca 2021 r. wniosła o przeprowadzenie rozprawy przed IV Wydziałem WSA w niniejszej sprawie i uchylenie zarządzenia Przewodniczącej składu orzekającego z 16 lutego 202 r. w przedmiocie zmiany trybu rozpatrzenia sprawy z rozprawy na posiedzenie niejawne w składzie trzech sędziów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W pierwszej kolejności należy wskazać, że Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o rozpoznania sprawy na rozprawie. Przede wszystkim w mocy pozostaje zarządzenie Przewodniczącej Wydziału z 16 lutego 2021 r. o skierowaniu sprawy posiedzenie niejawne w trybie art. 15zzs[4] ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). Wskazane w tym zarządzeniu przyczyny wyznaczenia posiedzenia niejawnego nie ustały (tj. zagrożenie epidemiczne), a wręcz stały się jeszcze bardziej aktualne w kontekście odnotowywanych właśnie silnych wzrostów zachorowań na COVID-19. Sąd nie ma również technicznych możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Z kolei odkładanie terminu rozprawy na okres po zakończeniu lub ograniczeniu pandemii jest nie do pogodzenia z zasadą szybkości postępowania (art. 7 p.p.s.a.), będącą przecież również komponentem konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 Konstytucji RP) Należy jeszcze wskazać, że konstytucyjna zasada jawności oznacza przede wszystkim jawność postępowania dla stron (tzw. jawność wewnętrzna). W tej kwestii strony i uczestnicy mają zagwarantowane pełne prawa. Informacja o wydanym wyroku jest również ogólne dostępna (art. 139 § 5 p.p.s.a.). Ponadto, podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), a nadto co do zasady nie prowadzi postępowania dowodowego (art. 106 § 3 p.p.s.a.). To zasadnicze skrócenie, tzw. fazy instrukcyjnej procesu sądowoadministracyjnego sprawia, że rozprawa nie odgrywa tu tak istotnej roli jak ma to miejsce w sprawach cywilnych, a zwłaszcza karnych, gdzie to właśnie na rozprawie gromadzi się zasadniczy materiał dowodowy. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do dokonania kontroli poprawności wykładni i zastosowania określonych przepisów prawa przez organ administracji. Końcowo trzeba wskazać, że w sprawie nie zachodzi również przypadek wątpliwości stanowiska strony wyrażonego na piśmie. Strona skarżąca jest reprezentowana przez adwokata, a swoją argumentację przedstawiła w sposób jednoznaczny. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, przy czym sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia w ramach tak zakreślonej właściwości Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji skutkowało naruszeniem przepisu prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 35 ustawy. Przedmiotem kontroli sądowoadministacyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o wymeldowaniu A. P. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Zgodnie z art. 2 ustawy, ewidencja ludności polega na rejestracji określonych w ustawie podstawowych danych identyfikujących tożsamość oraz status administracyjnoprawny osób fizycznych. Z kolei stosownie do art. 35 ustawy organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Takie brzmienie cytowanego przepisu oznacza, że warunkiem wymeldowania z miejsca pobytu stałego jest opuszczenie lokalu. Zgodnie z poglądem przyjętym w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych opuszczenie miejsca stałego pobytu, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, określona w art. 35 ustawy, winno być rozumiane, jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu oraz dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Stwierdzić zatem należy, że wymeldowanie jest potwierdzeniem określonego faktu, zaś wskazane w art. 35 ustawy przesłanki umożliwiają sprecyzowanie stanu faktycznego, którego efektem ma być stwierdzenie, czy dana osoba opuściła lokal mieszkalny. Dlatego też, skoro wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących ustania pobytu określonej osoby w dotychczasowym miejscu pobytu stałego, to - analogicznie jak przy zameldowaniu - źródłem powinności dokonania tej czynności przez organ administracji jest sam fakt opuszczenia tego miejsca przez osobę podlegającą wymeldowaniu. Z kolei o opuszczeniu stałego miejsca zamieszkania można mówić tylko wówczas, gdy jest ono dobrowolne i ma charakter trwały (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123). W judykaturze zgodnie przyjmuje się, że w celu uznania dobrowolnego charakteru opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego należy stwierdzić, że takie działanie wynika z własnej woli zainteresowanego - nie zaś z powodu presji czy bezprawnego działania innych osób. Innymi słowy, o dobrowolności decyduje samodzielna rezygnacja z przebywania pod danym adresem - nie zaś rezygnacja wywołana przymusem fizycznym czy psychicznym osoby trzeciej (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 468/12, LEX nr 1248682). Należy też zwrócić uwagę, że w orzecznictwie akcentuje się, że jako równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać również sytuację, w której osoba w nim zameldowana została usunięta przez dysponenta lokalu bądź przymuszona do jego opuszczenia, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne. W tym zakresie należy wymienić powództwo cywilne o przywrócenie naruszonego posiadania, czy o eksmisję, bądź też zawiadomienie właściwych organów (np. Policji) o okoliczności uniemożliwiania dostępu czy powrotu do lokalu - które to działanie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu czy osób trzecich za bezprawne (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 6 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 346/14, LEX nr 1476445 oraz wyrok WSA w Olsztynie z dnia 31 stycznia 2012 r., II SA/Ol 674/11, LEX nr 1109021, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 5 czerwca 2013 r. o sygn. akt I SA/Bd 351/13, LEX nr 1351507). Wskazać przy tym trzeba, odnosząc się do stanowiska organu odwoławczego, że wytoczenie powództwa o przywrócenie naruszonego posiadania nie jest zagadnieniem wstępnym w sprawie o wymeldowanie (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8 maja 2014 r. o sygn. akt III SA/Gd 146/14, LEX nr 1468085). Zagadnienie wstępne (prejudycjalne) występuje w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik toczącego się postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Z zagadnieniem wstępnym mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. Nie powstaje w przypadku, gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji mogą mieć wpływ jedynie ustalenia faktyczne dokonane przez wskazany w przepisie inny organ lub sąd (por. wyroki NSA z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 591/16, LEX nr 2596362 i z dnia 5 września 2017 r., sygn. akt I GSK 613/17, LEX nr 2353675). Należy wskazać, że prowadzone przez organy administracji publicznej postępowanie wyjaśniające w sprawie dotyczącej wymeldowania każdorazowo musi być nakierowane na ustalenie, czy opuszczenie przez daną osobę lokalu nosi cechy trwałości i dobrowolności. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie został zebrany w sposób wyczerpujący, a ustalenia faktyczne organu w zakresie spełnienia przesłanek do wymeldowania skarżącej z pobytu stałego z lokalu uznać należy za przedwczesne. Ocena, czy opuszczenie przez daną osobę lokalu nosi cechy trwałości i dobrowolności musi być wynikiem prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, zgodnie z zasadami i regułami wyrażonymi w k.p.a. Oznacza to dla organu obowiązek podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Realizację zasady prawdy obiektywnej zapewniają przede wszystkim gwarancje procesowe zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. Według art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ocena czy dana okoliczność została udowodniona następuje na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W analizowanej sprawie organ II instancji nie sprostał wyżej wymienionym obowiązkom. Organy zgodnie przyjęły, że skarżąca opuścili miejsce pobytu stałego w miejscowości [...], bez dopełnienia obowiązku meldunkowego. Pismem z 8 maja 2019 r. (data wpływu do Wojewody) pełnomocnik skarżącej wniosła o przesłuchanie córki skarżącej, która razem z nią zamieszkała ww. lokalu, na okoliczność, że nie opuściła dobrowolnie miejsca zameldowania. Organ odwoławczy nie odniósł się do ww. wniosku. Organ zignorował ten i inne wniosku dowodowe strony zgłoszone w tym zakresie w toku postępowania odwoławczego uznając, że materiał dowodowy nie budzi wątpliwości i nie wymaga uzupełnienia. Organ dodał także, że w kontekście obowiązującego stanu epidemii wirusa SARS-CoV-2, również nie ma większych szans powodzenia prowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego, zaś stan faktyczny przedmiotowej sprawy został dostatecznie wyjaśniony. Ze stanowiskiem organu odwoławczego nie sposób się zgodzić. Stosownie do treści art. 78 § 1 k.p.a., żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy (§ 2). W orzecznictwie wskazuje się, że organ administracji może nie uwzględnić wniosku dowodowego strony jedynie w sytuacji, gdy żądanie dotyczy tezy dowodowej już stwierdzonej na jej korzyść. Natomiast jeżeli strona wskazuje dowód, który ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, przy czym jest zgłoszony na tezę dowodową odmienną, taki dowód powinien być przeprowadzony przez organ. Wniosek dowodowy skarżącej o przesłuchanie świadka jest ważny w sprawie niniejszej, gdyż dotyczy istotnych okoliczności i nie zachodzą przesłanki z § 2 art. 78 kpa. Strona bowiem zmierza do wykazania, że w jej zachowaniu brak jest przesłanki dobrowolnego opuszczenia miejsca zameldowania. Wyjaśnienie tej kwestii wraz z oceną wiarygodności dowodu, którego przeprowadzenia domaga się skarżąca, stanowi niewątpliwie element prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Jednocześnie nie sposób przypisać tym czynnościom organu cech prowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. Nie pozwala to więc na uznanie, że może dojść do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.). Dodać także należy, że Wojewoda [...] poprzednią decyzją z [...] czerwca 2019 r. po rozpatrzeniu odwołania skarżącej od decyzji Burmistrza Miasta [...] z [...] kwietnia 2019 r. orzekającej o wymeldowaniu A. P. z pobytu stałego z lokalu w [...] – uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu powyższej decyzji, Wojewoda wskazując na szereg uchybień procesowych, zwrócił uwagę, że ponownie rozpoznając sprawę dogłębnie wyjaśni stan faktyczny sprawy i starannie zbierze materiał dowodowy, tak aby na jego podstawie można było ocenić, czy A. P. trwale i dobrowolnie opuściła budynek. W tym celu organ I instancji powinien m.in. wezwać i przesłuchać w charakterze świadków sąsiadów przedmiotowego budynku oraz inne osoby mogące posiadać informacje dotyczące zamieszkiwania oraz daty i okoliczności opuszczenia przez nią miejsca stałego zameldowania (...), przeprowadzić inne dowody mogące pomóc w wyjaśnieniu stanu faktycznego. Jeśli zatem w rozpatrywanej sprawie strona skarżąca podjęła działania mające na celu ochronę jej interesów i zaoferowała konkretne dowody, które miały wykazać zaistnienie przesłanek wyłączających możliwość wymeldowania z miejsca stałego pobytu, to powinnością organu było rozważenie ich przeprowadzenia, a tego organ II instancji nie dokonał. Nie odnosząc się do złożonych wniosków, organ nie mógł twierdzić, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Nie podejmując wymienionych wyżej czynności organy nie zgromadziły materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzyły całokształtu materiału dowodowego, który pozwoliłby na dokonanie prawidłowych ustaleń mających istotne znaczenie w sprawie, czym naruszyły art. 7, 8, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1 i 2, 80 i 107 § 3 k.p.a. W tym kontekście co najmniej przedwczesne jest stwierdzenie Wojewody, że skarżąca opuściła miejsce pobytu stałego i nie wymeldowała się, co powinno skutkować wydaniem decyzji o wymeldowaniu, w oparciu o art. 35 ustawy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ II instancji rozważy/odniesienie się do zgłoszonych przez pełnomocnika skarżącej wniosków dowodowych, w szczególności wniosku o przesłuchanie córki skarżącej, a następnie da wyraz swojemu stanowisku w treści uzasadnienia. Dopiero całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i jego wnikliwa ocena pozwoli organowi w sposób niebudzący wątpliwości ustalić, czy w aspekcie art. 35 ustawy występują przesłanki do wymeldowania skarżącego. Wobec powyższego w rozpoznawanej sprawie organ drugiej instancji naruszył przepisy postępowania, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzone koszty w wysokości 580 zł składa się: kwota 100 zł tytułem uiszczonego przez skarżącą wpisu oraz kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia adwokata reprezentującej skarżącą, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c, rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).