IV SA/Wa 2587/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.) po rozpoznaniu 7 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Fundacji A. z siedzibą w C. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 2 października 2023 r., nr DOA.WSzOP.512.36.2022.MGO w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji nakładającej obowiązek podjęcia działań zapobiegawczych, w związku ze zgłoszeniem szkody w środowisku postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić ze Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie) na rzecz skarżącej Fundacji A. z siedzibą w C. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.

Pismem nadanym za pośrednictwem ePUAP 6 listopada 2023 r. Fundacja A. z siedzibą w C. (dalej: "skarżąca") wniosła skargę na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 2 października 2023 r. nr DOA-WSzOP.512.36.2022.MGO w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji nakładającej obowiązek podjęcia działań zapobiegawczych, w związku ze zgłoszeniem szkody w środowisku w gatunkach chronionych, polegającej na zmniejszeniu populacji chronionych gatunków ptaków będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 [...], w wyniku prowadzenia polowań zbiorowych na ptactwo wodne przez Ośrodek [...] w Z.. Zarządzeniem z 2 lutego 2024 r. skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, przez nadesłanie dokumentu, z którego treści wynika sposób reprezentacji skarżącej (odpisu KRS lub statutu). Wezwanie zostało doręczone 1 marca 2024 r. (dowód – Urzędowe Poświadczenie Doręczenia na karcie 55 w aktach sądowych). Wezwanie nie zostało wykonane przez skarżącą w wyznaczonym przez Sąd terminie. Braki formalne skargi nie zostały uzupełnione, co uniemożliwiało nadanie skardze dalszego biegu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. – p.p.s.a.) skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Stosownie do 46 § 1 pkt 3 każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu (art. 28 § 1 p.p.s.a.). Przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 p.p.s.a.). Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie kwestią bezsporną jest fakt, że żądane przez Sąd usunięcie braku formalnego skargi poprzez nadesłanie dokumentu z którego wynika sposób reprezentacji skarżącej, tj. odpisu KRS lub statutu skarżącej, zostało jasno i precyzyjnie sformułowane w treści zarządzenia z 2 lutego 2024 r., a następnie wezwania skierowanego do skarżącej w dniu 21 lutego 2024 r. Bezspornym pozostaje również kwestia odebrania tego wezwania przez skarżącą w dniu 1 marca 2024 r. – okoliczność ta wynika z urzędowego poświadczenia doręczenia korespondencji za pośrednictwem ePUAP, włączonego do akt sądowych jako karta 55. Sąd podziela pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 marca 2024 r. sygn. akt III OZ 131/24, w uzasadnieniu którego odniesiono się do braku formalnego skargi w postaci nie dołączenia do skargi dokumentu, z którego wynika sposób reprezentacji skarżącej. Wskazano, że "w orzecznictwie przyjmuje się, że zaniechanie w tym zakresie stanowi brak formalny skargi, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., a w sytuacji, gdy strona nie uczyni zadość wezwaniu w tym zakresie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2019 r., sygn. akt I FZ 155/19). Dodatkowo wskazać należy, że nie ulega wątpliwości, iż rejestr KRS jest jawny, jednak nie oznacza to, że sąd może zastępować strony i uzupełniać za nie braki formalne składanych pism, bowiem są to czynności procesowe stron, ich pełnomocników, przedstawicieli, które nie mogą być podejmowane przez inne podmioty. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela wyrażany w orzecznictwie pogląd, iż zwolnienie strony z dokonania czynności, a zwłaszcza z uzupełnienia braku formalnego, polegającego na niedołączeniu odpisu KRS i obciążenie tą czynnością sądu musiałoby mieć oparcie ustawowe, a takiego w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak. Oznacza to, że nie ma podstaw prawnych do zwolnienia strony od obowiązku uzupełniania braków formalnych i przerzucenia ciężaru czynienia ustaleń, czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie na Przewodniczącego Wydziału na etapie kontroli warunków formalnych skargi, bądź na Sąd (por. postanowienia NSA z: 15 maja 2019 r., II OZ 422/19; 11 grudnia 2012 r., II GSK 1731/12; 12 lutego 2015 r., II GSK 69/15; 8 listopada 2016 r., II FZ 716/16; z 20 lipca 2022, II FZ 292/22; wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA). Podkreślić przy tym należy, że obowiązku tego nie niwelują przepisy ustawy o KRS, ani bowiem ogłoszenie dokonanego wpisu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, ani ujawnienie danej osoby jako uprawnionej do reprezentacji spółki w Centralnej Informacji nie zwalnia strony postępowania sądowoadministracyjnego od obowiązku uzupełnienia braków formalnych skargi, a ciężar czynienia ustaleń, czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie, nie zostaje przerzucony na sąd. Gdyby intencją ustawodawcy było zwolnienie danego podmiotu z obowiązku udokumentowania umocowania w toku postępowania sądowoadministracyjnego ze względu na dostęp sądu do określonego wykazu czy rejestru, nic nie stało na przeszkodzie, by odpowiednie wyłączenie zostało w przepisach zawarte. Zwolnienie strony z dokonania czynności, a zwłaszcza z uzupełnienia braku formalnego polegającego na niedołączeniu KRS-u i obciążenie tą czynnością sądu, np. w celu usprawnienia postępowania, nie może być domyślne, ale musi mieć oparcie ustawowe (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., I OPS 13/13, a ponadto postanowienie NSA z 25 października 2022 r., sygn. akt II GZ 432/22). Mając powyższe na uwadze, skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Stosownie zaś do treści przepisu art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego. W myśl § 2 cyt. przepisu postanowienie w przedmiocie zwrotu wpisu może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Mając to na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.