Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

IV SA/Wa 2533/20

Wyrok WSA w Warszawie z 19 marca 2021 r., IV SA/Wa 2533/20

Wynik

Uchylono zaskarżony akt

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
19 marca 2021
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska - Baran Sędziowie Sędzia WSA Monika Barszcz (spr.) Sędzia WSA Anita Wielopolska po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...] na zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2020 r., znak: [...] w przedmiocie gospodarowania odpadami 1. uchyla zaskarżone zarządzenie pokontrolne; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz [...] z siedzibą w [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiot zaskarżenia stanowiło zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej: "WIOŚ", "organ") z [...] września 2020 r. nr [...] którą nakazano Miejskiemu Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji w [...] S.A. z siedzibą w [...] (dalej: "MPWiK", "skarżąca" "Spółka"), aby: - wykonanie obowiązku gospodarowania odpadami zlecać wyłącznie podmiotom uprawnionym, - w przypadku naprawy urządzenia, z którego nastąpił wyciek, należy zapewnić aby urządzenie zostało skontrolowane przez uprawnioną osobę w ciągu miesiąca od naprawy, w celu sprawdzenia, czy naprawa była skuteczna. Ponadto wyznaczono termin realizacji od dnia otrzymania zarządzenia pokontrolnego i termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanego w zarządzeniu naruszenia na dzień 31 października 2020 r. Stan sprawy przedstawiał się następująco. W okresie 14 lutego do 29 lipca 2020 r. inspektorzy WIOŚ przeprowadzili kontrolę na terenie Stacji Termicznego Unieszkodliwiania Osadów Ściekowych przy ul. [...] w [...] należącej do MPWiK, w wyniku której stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. Skarżąca Spółka skorzystała z przysługującego prawa i odmówiła podpisania protokołu kontroli z 29 lipca 2020 r. nr [...], a następnie w piśmie z 5 sierpnia 2020 r. zajęła stanowisko w związku z odmową podpisania protokołu kontroli. WIOŚ w zarządzeniu pokontrolnym wyjaśnił natomiast, że podczas kontroli ustalono, iż Spółka przekazała odpady o kodzie 19 01 14 (popioły lotne inne niż wymienione w 19 01 13) w 2018 r. w ilości 2 766,280 Mg oraz w 2019 r. w ilości 165,520 Mg D.S., prowadzącemu działalność pod nazwą Prywatny Zakład Handlowo-Transportowy "[...] miejsce prowadzenia działalności: [...], oddział [...] o.k.l.m. na terenie Nadleśnictwa [...] Podmiot posiadał wówczas decyzję nr [...] Starosty [...] z dnia [...] października 2014 r., zmienioną decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., udzielającą zezwolenia na prowadzenie odzysku odpadów innych niż niebezpieczne w [...] oddział [...] o.k.l.m. na terenie Nadleśnictwa[...]. W sentencji ww. decyzji w ust. 1 w Tabeli nr 1 dopuszczono do przetwarzania m.in. odpady o kodach 19 01 14. Jednocześnie w ust. 3 pkt a sentencji decyzji wskazano, iż miejscem i metodą przetwarzania odpadów będzie odzysk prowadzony w instalacji realizowanej na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 1999 r., (znak A-[...] Burmistrza Miasta [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego na zagospodarowanie wyrobiska poeksploatacyjnego piasku z wykorzystaniem mieszaniny popiołów lotnych z Elektrociepłowni [...] Elektrociepłowni [...] i Ciepłowni [...] oraz osadów ściekowych z oczyszczalni ścieków "[...] ", położonego w [...], na terenie Nadleśnictwa [...] w oddziale 1[...] o.k.l.m., a także zezwalającej na realizację ww. inwestycji. WIOŚ podał, że postanowienie w ust. 1 dopuszcza przetwarzanie wszelkich odpadów o kodzie 19 01 14, natomiast postanowienie w ust. 3 ogranicza przetwarzanie odpadów o kodzie 19 01 14 do trzech miejsc pochodzenia, tj. dopuszcza do odzysku w ww. instalacji odpady o kodzie 19 01 14 pochodzące wyłącznie z Elektrociepłowni [...] Elektrociepłowni [...] i Ciepłowni [...] Zdaniem WIOŚ decyzja nie zezwala na odbiór odpadów o kodzie 19 01 14 z instalacji STUOŚ. Jednocześnie organ wskazał na brzmienie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2020 r. poz. 797, ze zm., dalej: "u.o."). Ponadto WIOŚ zaznaczył, że z kart urządzeń przedłożonych podczas kontroli wynika, że: 1) klimatyzator [...], model [...], nr seryjny [...], zawierający [...] kg czynnika chłodniczego[...] (ekwiwalent [...]) w dniu [...] maja 2018 r. został poddany kontroli szczelności, w wyniku której stwierdzono nieszczelność urządzenia, a odzysk czynnika chłodniczego przeprowadzono w dniu 12 czerwca 2018 r.; 2) w dniu 12 czerwca 2018 r. tj. po ponad miesiącu od stwierdzenia w dniu [...]maja 2018 r. nieszczelności klimatyzatora [...](model [...] nr seryjny [...]) dokonano odzysku 3,2 kg czynnika chłodniczego R410A. Organ zwrócił uwagę, że po naprawie ww. dwóch klimatyzatorów, z których nastąpił wyciek fluorowanych gazów cieplarnianych, operator nie zapewnił kontroli przez certyfikowaną osobę fizyczną w ciągu miesiąca od naprawy w celu sprawdzenia, czy naprawa była skuteczna zgodnie z art. 3 ust. 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 517/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie fluorowanych gazów cieplarnianych i uchylenia rozporządzenia (WE) nr 842/2006. Organ wskazał, że po analizie treści pisma skarżącej Spółki z 5 sierpnia 2020 r., nie uznał zasadności wyjaśnień MPWiK. Skargę na powyższe zarządzenie pokontrolne wniosło MPWiK, działające przez profesjonalnego pełnomocnika, który zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: 1. art. 27 ust. 2 pkt 1 uop poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. przyjęcie że Spółka zleciła wykonanie obowiązku gospodarowania odpadami podmiotowi, który nie posiada zezwolenia na przetwarzanie odpadów - podczas gdy z dokonanych ustaleń faktycznych wynika, że wskazany podmiot legitymuje się takim zezwoleniem i był upoważniony do przyjęcia odpadów przekazywanych przez Spółkę; 2. art. 43 ust. 2-5 uop poprzez jego błędną wykładnię, tj. przyjęcie że przepisy te upoważniają organ administracji do zawarcia w zezwoleniu na przetwarzanie odpadów postanowienia wskazującego, że odpady przyjmowane do przetworzenia mogą pochodzić wyłącznie z określonych zakładów - podczas gdy postanowienie takie nie znajdowałoby podstawy prawnej; 3. art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, z którego orzecznictwo wywodzi obowiązek przestrzegania podstawowych zasad postępowania administracyjnego także do zarządzeń pokontrolnych - w zw. z art. 8 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a.) poprzez odstąpienie przez WIOŚ, bez uzasadnionej przyczyny, od utrwalonej praktyki oceny tych samych okoliczności, w takim samym stanie faktycznym i prawnym; 4. art. 9 ust. 2 pkt 6 i 7 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2020 r. poz. 995 ze zm.; dalej "u.i.o.ś.") w zw. z art. 2 Konstytucji RP, z których orzecznictwo wywodzi obowiązek zapewnienia dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego także w przypadku zarządzeń pokontrolnych - poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych w zakresie okresu pomiędzy naprawą klimatyzatorów, a przeprowadzeniem kontroli ponaprawczej i w konsekwencji błędne przyjęcie, że Spółka naruszyła przepis art. 3 ust. 3 zdanie drugie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 517/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie fluorowanych gazów cieplarnianych i uchylenia rozporządzenia (WE) nr 842/2006 (Dz. Urz. UE L 150 z 20.5.2014, str. 195-230 ze zm. dalej: "rozporządzenie 517/2014"); 5. art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.i.o.ś. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. wydanie zarządzenia pokontrolnego zobowiązującego do poinformowania WIOŚ o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń - podczas gdy naruszenia takie nie wystąpiły. Wobec tak postawionych zarzutów skarżąca Spółka wniosła o uchylenie na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. zarządzenia pokontrolnego w całości oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi MPWiK wskazało m.in., że zaskarżone zarządzenie opiera się na błędnym założeniu, że użyta w zezwoleniu nazwa instalacji powinna być rozumiana jako ograniczenie możliwości przyjmowania odpadów wyłącznie do pochodzących z czterech wymienionych lokalizacji - pomimo, że analiza pełnej treści zezwolenia nie pozwala na przyjęcie takiego wniosku oraz pomimo, że takie postanowienie zezwolenia nie znajdowałoby podstawy prawnej. Skarżąca podniosła, że przekazywanie przedmiotowych odpadów do instalacji [...] zostało odnotowane już we wcześniejszych protokołach z kontroli, przeprowadzonych przez WIOŚ - zarówno w odniesieniu do przedmiotowego zakładu: Nr [...] (w okresie obowiązywania poprzedniej decyzji) oraz [...] - jak i do odpadów z zakładu w[...]: Nr [...] Nr [...] (w okresie obowiązywania poprzedniej decyzji) i Nr [...] W żadnym z tych przypadków nie zostało uznane za uchybienie. Ponadto Spółka zaznaczyła, że D.S. uzyskał decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 1999 r., znak [...] Burmistrza Miasta [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego "na zagospodarowanie wyrobiska poeksploatacyjnego piasku z wykorzystaniem mieszaniny popiołów lotnych z Elektrowni [...] i [...] oraz osadów ściekowych z oczyszczalni ścieków "[...] ", położonego w [...] na terenie Nadleśnictwa [...] w oddziale [...] o.k.l.m.", oraz zezwoleniu na realizację ww. inwestycji. Spółka wskazała, że w ww. pozwoleniu na budowę cytowane sformułowanie zostało użyte jako nazwa projektu trzykrotnie (s. 1 akapit drugi - wskazanie przedmiotu postępowania; s. 1 akapit ostatni - wskazanie zatwierdzonego projektu budowlanego; s. 3 akapit drugi - uzasadnienie decyzji). Sformułowanie to zostało użyte także w zezwoleniu na przetwarzanie uzyskanym przez D.S. decyzją Starosty [...] o Nr [...] z dnia[...] października 2014 r., znak [...] MPWiK podało, że punkt II.3 tego zezwolenia określa miejsce i dopuszczalną metodę lub metody przetwarzania odpadów, ze wskazaniem procesu przetwarzania, zgodnie z załącznikami nr 1 [i2] do ustawy, a także opis procesu technologicznego z podaniem rocznej mocy przerobowej instalacji lub urządzenia. Zdaniem Spółki, odzwierciedla to treść art. 43 ust. 2 pkt 3 u.o. Poszczególne podpunkty odnoszą się do kolejnych elementów przepisu: punkt a wskazuje miejsce przetwarzania odpadów (odzysk będzie prowadzony w instalacji...), zaś punkt b określa dopuszczalne metody i proces odzysku; punkt c zawiera opis procesu przetwarzania i roczną moc przerobową. Natomiast zgodnie z pkt II ppkt 3 lit. a - odzysk będzie prowadzony w instalacji realizowanej na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 1999 r., znak [...] Burmistrza Miasta [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego na zagospodarowanie wyrobiska poeksploatacyjnego piasku z wykorzystaniem mieszaniny popiołów lotnych z Elektrowni [...] i [...] oraz osadów ściekowych z oczyszczalni ścieków "[...] ", położonego w[...], na terenie Nadleśnictwa [...] w oddziale [...] o.k.l.m., a także zezwalającej na realizację ww. inwestycji. W ocenie MPWiK ww. postanowienie należy zatem rozumieć jako wskazanie miejsca przetwarzania odpadów - poprzez przywołanie sformułowania użytego w pozwoleniu na budowę dla instalacji. Zdaniem MPWiK, zaskarżone zarządzenie zostało ponadto oparte na błędnych ustaleniach faktycznych dot. kontroli urządzeń klimatyzacyjnych. Skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 3 ust. 3 zdanie drugie rozporządzenia [...] w odniesieniu do urządzenia, które objęte jest wymogiem kontroli szczelności na podstawie art. 4 ust. 1, w przypadku gdy naprawiono urządzenie, z którego nastąpił wyciek, operatorzy zapewniają, aby urządzenie zostało skontrolowane przez certyfikowaną osobę fizyczną w ciągu miesiąca od naprawy w celu sprawdzenia, czy naprawa była skuteczna. Skarżąca zaznaczyła, że odnosząc się do ustaleń protokołu kontroli i uzasadniając odmowę podpisu, w stanowisku z dnia 5 sierpnia 2020 r. Spółka wyjaśniła, że niezależnie od późniejszych kontroli rutynowych, Spółka dopełniła obowiązku osobnej kontroli w terminie miesięcznym. Spółka podała, że przedstawiła szersze wyjaśnienia w tym zakresie dwoma pismami z dnia 18 września 2020 r., przedłożonymi w związku z wszczęciem postępowań administracyjnych zmierzających do nałożenia na nią sankcji. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w [...] wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska, organ ponownie wskazując na ustalenia kontroli powtórzył argumentację przedstawioną w zarządzeniu pokontrolnym. W odniesieniu do pkt 2 zarządzenia pokontrolnego organ wskazał, że z karty urządzenia przedłożonego podczas kontroli wynika, iż klimatyzator [...],pom. [...], model [...], nr seryjny [...], zawierający[...]kg czynnika chłodniczego [...](ekwiwalent [...]) w dniu[...] maja 2018 r. został poddany kontroli szczelności, w wyniku której stwierdzono nieszczelność urządzenia. W dniu 12 czerwca 2018 r. przeprowadzono odzysk czynnika chłodniczego [...] w ilości [...] kg oraz przeprowadzono naprawę nieszczelności w dniu 14 czerwca 2018 r. Spółka nie przeprowadziła ponownej kontroli sprawdzającej szczelność urządzenia w terminie 30 dni od daty naprawy. Kolejna kontrola szczelności została wykonana w dniu 10 września 2018 r. Natomiast po ponownej analizie akt kontroli, w szczególności karty urządzenia klimatyzatora [...], model [...], nr seryjny [...], wskazanego w uzasadnieniu pkt 2 ww. zarządzenia pokontrolnego, w związku z prowadzonym postępowaniem administracyjnym wszczętym zawiadomieniem z dnia [...] września 2020 r. znak [...], ustalono, że w dniu [...] maja 2018 r. został on poddany kontroli szczelności, w wyniku której stwierdzono nieszczelność urządzenia. W dniu 10 września 2018 r. przeprowadzono odzysk czynnika chłodniczego [...]w ilości 2,8 kg oraz naprawę nieszczelności. Kontrola szczelności, sprawdzająca wykonaną naprawę urządzenia, została przeprowadzona w dniu 20 września 2018 r., a więc Spółka nie naruszyła przepisów prawa w tym zakresie, dochowując terminu 30 dni na przeprowadzenie ponownej kontroli szczelności po naprawie. Zgodnie z art. 3 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 517/2014 z 16 kwietnia 2014 r. w sprawie fluorowanych gazów cieplarnianych i uchylenia rozporządzenia (WE) nr 842/2006, w przypadku stwierdzenia wycieku fluorowanych gazów cieplarnianych operatorzy zapewniają, aby urządzenie zostało naprawione bez zbędnej zwłoki. W odniesieniu do urządzenia, które objęte jest wymogiem kontroli szczelności na podstawie art. 4 ust. 1, w przypadku gdy naprawiono urządzenie, z którego nastąpił wyciek, operatorzy zapewniają, aby urządzenie zostało skontrolowane przez certyfikowaną osobę fizyczną w ciągu miesiąca od naprawy w celu sprawdzenia, czy naprawa była skuteczna. Zdaniem MWIOŚ, standardowa procedura naprawy urządzenia polega na tym, że jednego dnia dokonuje się naprawy urządzenia, napełnia się go czynnikiem chłodniczym oraz sporządza się z tych czynności protokół. Następnie w okresie do 1 miesiąca, licząc od dnia następnego po dniu, w którym dokonano naprawę, przeprowadza się ponowną kontrolę w celu sprawdzenia czy naprawa była skuteczna. Organ wskazał, że Spółka uchybiła temu obowiązkowi w przypadku naprawy urządzenia zawierającego fluorowane gazy cieplarniane wyłącznie w zakresie jednego urządzenia ze wskazanych w uzasadnieniu do punktu 2 ww. zarządzenia pokontrolnego tj. klimatyzatora [...], model[...], nr seryjny [...]. Biorąc pod uwagę stwierdzoną podczas kontroli nieprawidłowość, w zarządzeniu pokontrolnym z dnia [...] września 2020 r. znak [...], MWIOŚ zobowiązał Spółkę do jej usunięcia tj. w przypadku naprawy urządzenia, z którego nastąpił wyciek, zapewnić aby urządzenie zostało skontrolowane przez uprawnioną osobę w ciągu miesiąca od naprawy, w celu sprawdzenia, czy naprawa była skuteczna. Wobec faktu, że w zarządzeniu pokontrolnym MWIOŚ z dnia [...] września 2020 r. znak [...], zostało określone uzasadnione merytorycznie zalecenie, a ponadto zarządzeniem nie nałożono żadnych dodatkowych obowiązków poza tymi, które powinny być realizowane z mocy prawa, organ wniósł jak na wstępie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zakres sądowej kontroli zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego ogranicza się do zgodności z przepisami u.i.o.ś. i ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Wyznaczone ramy skłaniają do przyjęcia stanowiska, że organ dopuścił się naruszenia wskazanych regulacji w zakresie kontroli przestrzegania przepisów u.o. Istota sporu w sprawie sprowadza się do ustalenia, czy organ zasadnie zobowiązał skarżącą Spółkę do tego, aby: - wykonanie obowiązku gospodarowania odpadami zlecać wyłącznie podmiotom uprawnionym, - w przypadku naprawy urządzenia, z którego nastąpił wyciek, zapewnić aby urządzenie zostało skontrolowane przez uprawnioną osobę w ciągu miesiąca od naprawy, w celu sprawdzenia, czy naprawa była skuteczna. W odniesieniu do punktu 1 ww. zarządzenia wskazano, że Spółka przekazała odpady o kodzie 19 01 14 (popioły lotne inne niż wymienione w 19 01 13) w 2018 r. w ilości 2 766,280 Mg oraz w 2019 r. w ilości 165,520 Mg D.S., prowadzącemu działalność pod nazwą Prywatny Zakład Handlowo-Transportowy "[...] miejsce prowadzenia działalności: [...] oddział 103 o.k.l.m. na terenie Nadleśnictwa [...] Organ zaznaczył, że podmiot posiadał wówczas decyzję nr [...] Starosty [...] z dnia [...] października 2014 r., zmienioną decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., udzielającą zezwolenia na prowadzenie odzysku odpadów innych niż niebezpieczne w [...] oddział [...] o.k.l.m. na terenie Nadleśnictwa [...]. Organ stwierdził, że w sentencji ww. decyzji w ust. 1 w Tabeli nr 1 dopuszczono do przetwarzania m.in. odpady o kodach 19 01 14. Jednakże organ zauważył, że w ust. 3 pkt a sentencji decyzji wskazano, iż miejscem i metodą przetwarzania odpadów będzie odzysk prowadzony w instalacji realizowanej na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 1999 r., (znak [...]), Burmistrza Miasta [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego na zagospodarowanie wyrobiska poeksploatacyjnego piasku z wykorzystaniem mieszaniny popiołów lotnych z Elektrociepłowni [...] Elektrociepłowni [...] i Ciepłowni [...] oraz osadów ściekowych z oczyszczalni ścieków "[...] ", położonego w [...], na terenie Nadleśnictwa[...] w oddziale[...] o.k.l.m., a także zezwalającej na realizację ww. inwestycji. Mając powyższe na uwadze WIOŚ stwierdził, że ww. postanowienie w ust. 3 ogranicza przetwarzanie odpadów o kodzie 19 01 14 do trzech miejsc pochodzenia, tj. dopuszcza do odzysku w ww. instalacji odpady o kodzie 19 01 14 pochodzące wyłącznie z Elektrociepłowni [...] Elektrociepłowni [...] i Ciepłowni [...] Zdaniem WIOŚ decyzja nie zezwala na odbiór odpadów o kodzie 19 01 14 z instalacji STUOŚ. W odniesieniu do powyższego wskazać należy, że zagadnienie takie było już przedmiotem rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w prawomocnym wyroku z dnia 8 października 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 909/20 uchylił zaskarżone zarządzenie pokontrolne. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela rozważania zawarte w tym wyroku oraz przyjmuje je jako własne. W niniejszej sprawie Sąd również doszedł do przekonania, że zarządzenie pokontrolne odnosi się do literalnego brzmienia decyzji Starosty[...] nr [...] z[...] października 2014 r., a nie przepisów prawa. W tym miejscu przypomnieć należy, że w treści art. 43 ust. 2 u.o. wskazano, iż w zezwoleniu na przetwarzanie odpadów określa się miejsce przetwarzania odpadów i miejsce magazynowania odpadów. W żadnym przepisie u.o. nie nakazuje się natomiast określenia miejsca pochodzenia odpadów. Przepisy ustawy mają natomiast pierwszeństwo w stosowaniu prawa przed postanowieniami decyzji. Co więcej, działanie organu pozostaje w sprzeczności z zasadni ogólnymi gospodarki odpadami, a w szczególności narusza zasadę bliskości, którą oparto na założeniu, według którego odpady, jakie powstaną w związku z eksploatacją danej instalacji, winny być zagospodarowane lub likwidowane w miejscu możliwie najbliżej położonym dla ich powstania. Zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości, że ustawodawca dążył do takiego ukształtowania zasad poddawania odzyskowi lub unieszkodliwiania odpadów, które pozwoliłyby na dokonywanie tych czynności jak najbliżej miejsca powstawania odpadów. Bez wątpienia, priorytetem ustawodawcy nie jest więc samo składowanie odpadów, ale ich odzysk, jako działanie korzystniejsze dla środowiska. Z tego względu uznać należy, że analiza stanu prawnego przeprowadzona przez organ jest nazbyt rygorystyczna. Tym bardziej, że odtwarzając tok rozumowania organu, dochodzi się do sytuacji, w której właściwym przedmiotem kontroli pozostają nie normy dotyczące gospodarowania odpadami, a decyzja Burmistrza Miasta[...] z[...] lutego 1999 r. nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego na zagospodarowanie wyrobiska poeksploatacyjnego piasku z wykorzystaniem mieszaniny popiołów lotnych z Elektrowni [...], [...] i[...] oraz osadów ściekowych z oczyszczalni ścieków "[...]", położonego w[...], na terenie Nadleśnictwa [...] w oddziale [...] o.k.l.m., co nie znajduje oparcia w aktualnie obowiązującym stanie prawnym. W ocenie Sądu, organ w toku kontroli powinien był skupić się przede wszystkim na sprawdzeniu, czy podmiot obierający odpady przestrzega zapisów udzielonego zezwolenia na przetwarzanie odpadów, skoro właśnie to ma wpływ na przypisanie Spółce odpowiedzialności za naruszenia art. 175 u.o., również w kontekście zasady przenoszenia odpowiedzialności za gospodarowanie odpadami. W decyzji Starosty [...] z[...] października 2014 r. nr [...] dopuszczono do przetwarzania m.in. odpady o kodzie 19 01 14 w ilości 25 000 Mg/rok, a roczną moc przerobową instalacji określono na 1 400 000 Mg. Wbrew zatem twierdzeniom organu, skarżąca Spółka przekazała odpady tzw. posiadaczowi legalnemu, który posiada wymaganą decyzję i wpis do rejestru. Na marginesie wspomnieć należy, że jakkolwiek w postępowaniu kontrolnym prowadzonym na podstawie przepisów u.i.o.ś. nie mają zastosowania przepisy k.p.a., organ administracji publicznej nie jest zwolniony od obowiązku zachowania ogólnych zasad dobrej administracji. Niemniej nie ma to wpływu na fakt, że akurat ten zarzut skargi pozostaje nieadekwatny do stanu sprawy, skoro pełnomocnik Spółki odwołuje się do naruszenia art. 8 § 2 k.p.a. Podobnie Sąd stwierdził braki w ustaleniu istnienia nieprawidłowości polegającej zdaniem organu na niezapewnieniu kontroli klimatyzatorów przez certyfikowaną osobę w ciągu miesiąca od naprawy w celu sprawdzenia, czy naprawa była skuteczna. W zarządzeniu pokontrolnym Ad pkt 2 stwierdzono, że z kart urządzeń przedłożonych podczas kontroli wynika, iż: "1) klimatyzator [...], model [...], nr seryjny [...], zawierający [...] kg czynnika chłodniczego [...] (ekwiwalent [...]) w dniu [...] maja 2018 r. został poddany kontroli szczelności, w wyniku której stwierdzono nieszczelność urządzenia, a odzysk czynnika chłodniczego przeprowadzono w dniu 12 czerwca 2018 r.; 2) w dniu 12 czerwca 2018 r. tj. po ponad miesiącu od stwierdzenia w dniu [...]maja 2018 r. nieszczelności klimatyzatora [...] nr seryjny [...]) dokonano odzysku [...] kg czynnika chłodniczego [...]." W odniesieniu do powyższego organ stwierdził, że po naprawie ww. dwóch klimatyzatorów, z których nastąpił wyciek fluorowanych gazów cieplarnianych, operator nie zapewnił kontroli przez certyfikowaną osobę fizyczną w ciągu miesiąca od naprawy w celu sprawdzenia, czy naprawa była skuteczna zgodnie z art. 3 ust. 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 517/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie fluorowanych gazów cieplarnianych i uchylenia rozporządzenia (WE) nr 842/2006. Organ wskazał również tylko, że po analizie treści pisma skarżącej Spółki z 5 sierpnia 2020 r., nie uznał zasadności tych wyjaśnień. Po analizie akt sprawy Sad stwierdził, że organ dokonał kontroli dwóch klimatyzatorów nr [...] i [...]. Z akt kontroli - załączniki N2-1 i N4-1 do protokołu kontroli Nr [...] wynika, że: - naprawa nieszczelności została dokonana w dniu 14 czerwca 2018 r. Ponaprawczą kontrolę szczelności przeprowadzono jeszcze w tym samym dniu (karta urządzenia - klimatyzatora [...], model: [...], nr seryjny [...]) (str. 25 akt admin.), - naprawa nieszczelności została dokonana w dniach 6-10 września 2018 r. Ponaprawczą kontrolę szczelności przeprowadzono w dniu 10 września 2018 r. Kontrola została również przeprowadzona w dniu 20 września 2018 r. (karta urządzenia - klimatyzatora [...], model: [...], nr seryjny [...]) (str. 26 akt adm.). Powyższe zestawienie dat wskazuje, że kontrole szczelności ww. urządzeń przeprowadzono w terminie nie dłuższym niż miesiąc po naprawie, zgodnie z wymaganiem art. 3 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 517/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. Zauważyć należy, że Spółka wskazywała na powyższe okoliczności w piśmie z dnia 5 sierpnia 2020 r. (str. 31 akt admin.). Organ jednak, ani w piśmie z dnia 16 września 2020 r., ani w zarządzeniu pokontrolnym nie ustosunkował się do ww. zapisów kart urządzeń i uwag Spółki, stwierdzając tylko krótko, bez żadnego uzasadnienia, że są one niezasadne. W ocenie Sądu w zarządzeniu pokontrolnym zawarto ustalenia, które nie mają odzwierciedlenia w kartach pracy kontrolowanych urządzeń. Dopiero w odpowiedzi na skargę organ przyznał, że w przypadku urządzenia ZCZ-092 opisanego w pkt 2 uzasadnienia, Spółka nie naruszyła przepisów, gdyż dochowano terminu 30 dni na przeprowadzenie ponownej szczelności, jednakże i tak organ wniósł o oddalenie skargi. Ponadto w odpowiedzi na skargę w części Ad. pkt 2 zarządzenia odwołano się do dwóch klimatyzatorów, jednakże wskazano na jeden nr seryjny – [...]. Co może wskazywać na to, że organ nie odróżnił tych urządzeń, bądź myli je ze sobą. Rację ma skarżąca, że samo skarżone zarządzenie kontrolne porównuje daty wykrycia nieszczelności i dokonania odzysku czynnika chłodzącego, nie odnosi się w jakikolwiek sposób do dat naprawy oraz kontroli ponaprawczej, nie wskazuje jaki stan faktyczny organ ustalił w powyższym zakresie, nie wskazuje czy i z jakiego powodu kwestionuje dowody zebrane w trakcie kontroli, w szczególności zapisy z kart urządzeń. Organ nie wskazuje, np. że akceptuje zapisy zawarte w kontrolowanych dokumentach, ale uważa za niedopuszczalne dokonanie kontroli ponaprawczej w tym samym dniu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
25 listopada 2020
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Sędziowie
Anita Wielopolska Monika Barszcz /sprawozdawca/ Wanda Zielińska-Baran /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny