IV SA/Wa 2456/16

Dnia 9 marca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski, po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2017 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu W. G. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2017r. sygn. akt IV SA/Wa 2456/16 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi G. G. i W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 roku nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie i przyznać skarżącemu W. G. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżący W. G. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Ze złożonego przez skarżącą formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dokumentów wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną oraz pełnoletnim synem. Skarżący i jego żona pobierają emerytury rolnicze (odpowiednio: 1.149,62 zł i 902,07 zł miesięcznie), syn - rentę rodzinną w wysokości 1.192,95 zł miesięcznie. W. G. jest właścicielem domu o powierzchni użytkowej 200 m2 oraz dwóch gospodarstw rolnych (w [...] - o pow. 7,83 ha oraz w [...] o pow. 2,60 ha), które wydzierżawił w zamian za uiszczanie przez dzierżawcę należności publicznoprawnych. Od 2011r. skarżący leczy się z powodu wykrycia nowotworu [...]. Ponadto skarżący cierpi na przewlekłą [...] i ma założony na stałe do pęcherza moczowego cewnik wymieniany co około 5 – 6 tygodni. Skarżący jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności niezdolną do podjęcia pracy zarobkowej. Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności skarżącego zostało wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] na stałe. Skarżący oraz członkowie jego rodziny na utrzymanie domu, w tym opłaty za media, opał, podatek od nieruchomości ponoszą miesięczne wydatki w kwocie 800 zł. Skarżący ponosi koszty leczenia w wysokości 400 zł miesięcznie. Pełnoletni syn skarżącego kontynuuje naukę i z tego tytułu ponosi miesięczne wydatki w kwocie 800 zł. Postanowieniem z dnia 6 lutego 2017r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że skarżący wraz z rodziną mają zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe i posiadają stałe źródło dochodu, a wysokość tego dochodu oraz posiadany majątek nie pozwala na uznanie, że bez powodowania zagrożenia w zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych skarżący nie będą w stanie wygospodarować niezbędne środki finansowe na poniesienie kosztów sądowych (na obecnym etapie postępowania sądowego wpisu od skargi w kwocie 200 zł). Referendarz sądowy podkreślił, że skarżący oddał w nieodpłatną dzierżawę dwa gospodarstwa rolne i w ten sposób pozbawił się dochodu, który mógł posłużyć na pokrycie kosztów sądowych. Ponadto w ocenie referendarza sądowego skarżący nie przedłożył dokumentów z których wynikałoby że co miesiąc wydaje na naukę syna 800 zł oraz nie nadesłał wyciągów z posiadanych rachunków bankowych (postanowienie k. 44 – 46). W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący wskazał, że jest osobą niepełnosprawną, niezdolną do pracy we własnym gospodarstwie rolnym. Poniósł, że uzyskiwane dochody przez wszystkich członków rodziny uniemożliwiają mu ustanowienie adwokata z wyboru i uiszczenie kosztów sądowych (sprzeciw k. 54). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718 ze zm. dalej cyt. jako "p.p.s.a.") od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. W takiej sytuacji, tj. rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, sąd zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a. wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z art. 260 § 2 p.p.s.a. wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność, a Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Przepis art. 260 § 2 p.p.s.a. stanowi wyjątek od zasady określonej w art. 167a § 2-3 p.p.s.a., że sąd rozpoznający sprzeciw działa jako sąd pierwszej instancji. Zgodnie z treścią przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, w przypadku gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W myśl art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zasadą jest odpłatność za zainicjowaną przez siebie sprawę sądową, zaś wyjątkiem od niej możliwość ubiegania się o zwolnienie w tym przedmiocie (w sytuacji braku środków na pokrycie stosownych należności, przykładowo wpisów). Prawo pomocy jest wyłomem uczynionym przez ustawodawcę na rzecz strony biednej, którego udzielenie wiąże się z koniecznością należytego zachowania się wnioskodawcy (przedstawienia sądowi oceniającemu wniosek całości materiału dokumentującego stan majątkowy). Prawo pomocy nie jest instytucją przysługującą osobom uznającym się za niezamożne, a osobom, które taki fakt wykażą stosownymi dokumentami i oświadczeniami (por. postanowienie NSA z dnia 22 stycznia 2015r., sygn. akt I OZ 21/15, LEX nr 1640412). W ocenie Sądu opierając się na informacjach podanych przez skarżącego uznano, iż zasadnym będzie przychylenie się do złożonego wniosku. W pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, że strona w chwili obecnej dysponuje niskim dochodem w kwocie 1.149,62 zł, który przeznacza w całości na utrzymanie własne i swojej rodziny. Wbrew stanowisku referendarza sądowego skarżący na podstawie dokumentów dołączonych do pisma z dnia 02.02.2017r. (k. 43) w postaci potwierdzenia przelewu oraz polecenia zapłaty wykazał, że na naukę syna wydaje łącznie kwotę 6.400 zł rocznie uiszczając osiem rat po 800 zł na rzecz Uniwersytetu [...]. Podzielić należy stanowisko referendarza sądowego, iż skarżący nie złożył wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, jednakże skarżący nie deklarował, iż takie rachunki posiada. Stan zdrowia skarżącego oraz jego stała niezdolność do pracy uniemożliwia mu wykonywanie jakichkolwiek czynności w posiadanym gospodarstwie rolnym. Zasadnie zatem skarżący wydzierżawił własne gospodarstwo rolne osobie trzeciej i w ten sposób nie ponosi dodatkowych wydatków z tytułu należności publicznoprawnych. W cenie Sądu skarżący szczegółowo udokumentował swoją sytuację materialną, w szczególności udowodnił, że jedynymi źródłem utrzymania jego i jego rodziny są świadczenia rentowe, których łączna miesięczna wysokość oscyluje w kwocie 3.000 zł. Tym samym zdaniem Sądu skarżący wykazał, że wystąpiły przesłanki uzasadniające uwzględnienie jego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., działając na podstawie art. 260 § 1 i § 3 p.p.s.a.