IV SA/Wa 244/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. N. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze S. N. na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty w związku ze stwierdzeniem wyłączenia z produkcji niezgodnie z przepisami gruntów leśnych postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

S. N. (dalej zwany "skarżącym"), reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty w związku ze stwierdzeniem wyłączenia z produkcji niezgodnie z przepisami gruntów leśnych. Jednocześnie skarżący wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowanie nieodwracalnych skutków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a." po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zarówno aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jak też aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przepis ten przyznaje zatem stronie prawo do wystąpienia z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Skorzystanie z tej możliwości wiąże się jednak z obowiązkiem takiego sformułowania wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na spełnienie przynajmniej jednej z dwóch przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie i literaturze podkreśla się, że ww. przepisie chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało zasadniczo miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 38/12; z 26 marca 2009 r., sygn. akt I FZ 53/09; zob. też B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wolters Kluwer, 2011, s. 228). Za trudne do odwrócenia skutki uznaje się natomiast takie skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 182/10). W niniejszej sprawie skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji wydanej w przedmiocie ustalenia opłaty w związku ze stwierdzeniem wyłączenia z produkcji niezgodnie z przepisami gruntów leśnych. Wykonanie zaskarżonej decyzji może mieć zatem wpływ na kondycję finansową skarżącego. Jednakże wpływ ten nie jest równoznaczny z powstaniem trudnych do odwrócenia skutków, czy też wyrządzeniem znacznej szkody. Przez szkodę, o jakiej mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. należy rozumieć szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest należność pieniężna, a więc z natury rzeczy świadczenie odwracalne, którego zwrot (wraz z odsetkami) może być skutkiem ewentualnego uwzględnienia skargi. Każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach podmiotu zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest, to, więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11. Złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego nie oznacza automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków z niego wynikających. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł ocenić, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania aktu istotnie trudne do odwrócenia. Ocena ta w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku złożonym przez stronę. Brak jakiegokolwiek uzasadnienia wniosku lub uzasadnienie go w sposób lakoniczny, sprowadzający się w gruncie rzeczy do przytoczenia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, uniemożliwia sądowi stwierdzenie czy przesłanki te w sprawie zachodzą. Pełnomocnik skarżącego we wniosku przywołał jedynie ustawowe przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu. Sąd rozpoznając złożony wniosek z urzędu uwzględnił również dokumenty złożone w trakcie postępowania w zakresie przyznania prawa pomocy. Sąd dokonując oceny złożonego wniosku stwierdza, że okoliczności wskazane przez skarżącego w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania nieodwracalnych skutków nie uzasadniają wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zauważyć należy, że skarżący nadsyłając dokumenty potwierdzające jego sytuację majątkową (w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy) podał, że płatności bezpośrednie w kwocie 40.000 zł przeznacza na spłatę kredytu, natomiast nie wyjaśnił jaki rodzaj działalności rolniczej prowadzi i jaki dochód z tego tytułu osiąga. Płatności bezpośrednie można bowiem otrzymać tylko w sytuacji prowadzenia działalności rolniczej co najmniej na 1 ha użytków rolnych i utrzymywaniu go w dobrej kulturze rolnej. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie przedstawił zatem dokumentów obrazujących jego pełną sytuację finansową, a tym samym uniemożliwił Sądowi ocenę czy zapłata ustalonej opłaty może rzeczywiście spowodować nieodwracalne skutki czy groźbę wyrządzenia znacznej szkody. Dla spełnienia przesłanki warunkującej wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu konieczne jest wykazanie, że uszczuplenie majątkowe będzie "znaczne" dla strony skarżącej. Sąd nie może domniemywać, że wykonanie określonego w zaskarżonej decyzji lub postanowieniu obowiązku wiąże się z poniesieniem straty, która będzie dla strony znacząca w kontekście jej ogólnej sytuacji majątkowej (por. postanowienia NSA z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OZ 664/12 i z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. akt II OZ 71/13 - orzeczenia dostępne w CBOSA). Bez dokładnego przedstawienia sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy nie jest możliwa ocena, czy wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody, bądź trudne do odwrócenia skutki. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, by wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowało dla niego trudne do odwrócenia skutki, czy groźbę wystąpienia znacznej szkody. Wskazać także należy, iż egzekwowanie opłaty za wyłączenie z produkcji gruntów leśnych niezgodnie z przepisami powoduje dolegliwość w postaci uszczerbku finansowego, który nie jest jednak pojęciem tożsamym z groźbą wyrządzenia znacznej szkody, czy też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji skarżący może otrzymać zwrot uiszczonych kwot (por. postanowienie NSA z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1562/11). W świetle powyższego Sąd uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie może zostać uwzględniony. Należy również wyjaśnić, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, jako że przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi. Dlatego też Sąd, przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, nie mógł brać pod uwagę merytorycznych zarzutów skargi oraz przekonania skarżącego o wydaniu decyzji z naruszeniem przepisów prawa (zob. postanowienie NSA z 2 września 2016 r. sygn. akt I OZ 894/16). Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.