IV SA/Wa 244/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Michał Majcher po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. N. na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy

W piśmie z dnia 12 grudnia 2017 r. S. N., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych [...] z dnia [...] lipca 2017 r. ustalającej Skarżącemu opłatę w wysokości 248251,50 zł w związku ze stwierdzeniem wyłączenia, niezgodnie z przepisami, z produkcji gruntów leśnych W dniu 23 lutego 2018 r. (data nadania) na urzędowym formularzu Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i dwójką dzieci. Jako osoba ubezpieczona w KRUSie, będący dzierżawca gruntu rolnego otrzymuje dopłaty bezpośrednie w kwocie 40000 zł, wskazał jednak, że dopłaty te są przeznaczane na spłaty raty kredytu w wysokości 5500 zł miesięcznie. Podał, że nie dysponuje zasobami pieniężnym ani cennymi przedmiotami. Jedyny dochód rodziny to wynagrodzenie żony w kwocie 4000 zł miesięcznie. Skarżący wskazał w związku z tym, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania i uiszczenia wpisu w kwocie 2483 zł bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obecnie żona skarżącego przebywa na zwolnieniu, wobec czego jej pobory są odpowiednio niższe i wynoszą 3200 zł. Podał, że stałe miesięczne wydatki w gospodarstwie domowym wynoszą 3000 zł (200 zł basen dzieci, 250 zł obiady dzieci i przedszkole, 120 zł logopeda, 300 zł prąd, 120 zł media, 200 koszty leczenia, 100 zł dzierżawa gruntów, 130 zł KRUS, 400 zł utrzymanie gospodarstwa, 1000 zł paliwo, kredyt) wobec tego pozostała do dyspozycji kwota nie pozwala na uiszczenie kosztów sądowych. Odpowiadając na wezwanie z dnia 12 lutego 2018 r., w którym zobowiązano Skarżącego do nadesłania dodatkowych dokumentów pełnomocnik Skarżącego nadesłał wyciągi z posiadanych przez Skarżącego i jego żonę rachunków bankowych, oświadczył, że Wnioskodawca nie zbiera dokumentów potwierdzających wysokość stałych comiesięcznych wydatków, jednak część z nich jest udokumentowana na wyciągach z rachunków, dołączył dokument (potwierdzenie przelewu) o dochodach małżonki Skarżącego, oświadczył, że nieruchomość w której zamieszkuje Skarżący wraz z rodziną należy do jego rodziców. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – zwaną dalej Ppsa) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom znajdującym się w trudnej sytuacji majątkowej, ubogim, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa, czyli faktycznie przez innych obywateli i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Stwierdzić należy, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest należność pieniężna, a wobec tego typu spraw, zgodnie § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobieranie wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pobierany jest wpis stosunkowy. Z uwagi na to, że wartość przedmiotu zaskarżenia podana przez Skarżącego przekracza 200000 zł, wysokość wpisu powinna zostać obliczona na podstawie § 1 pk4 tego rozporządzenia (1% wartości przedmiotu zaskarżenia – nie mniej niż 2000 zł). Skarżący samu obliczył wysokość należnego wpisu i we wniosku podał, że nie jest w stanie uiścić kwoty 2483 zł z tego tytułu. W ocenie Referendarza przedstawiony we wniosku stan majątkowy Skarżącego i jego rodziny nie pozwala na przyjęcie, że zachodzi w stosunku do niego potrzeba przerzucenia ciężaru postępowania sądowego na Skarb Państwa – poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. Skarżący, jak wskazał, pozostaje w związku małżeńskim z K. N. Obliguje to Referendarza do objęcia analizą możliwości majątkowych i zarobkowych oboje małżonków. Zgodnie bowiem z uregulowaniami kodeksu rodzinnego małżonkowie obowiązani są sobie pomagać. Ciążą na nich wzajemne zobowiązania alimentacyjne, w sytuacji gdy jedno z nich nie jest w stanie pokryć niezbędnych potrzeb. Małżonkowie mają bowiem względem siebie obowiązek pomocy, obejmujący swym zakresem także prowadzenie procesów sądowych i pokrywanie związanych z nimi kosztów, którego to obowiązku nie niweczy nawet zniesienie między małżonkami wspólności ustawowej (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04. ONSAiWSA 2005 r. nr 1 poz. 8). Z nadesłanych dokumentów wynika, że na rachunku bankowym żony Skarżącego w dniu 20 lutego 2018 r. znajdowała się kwota 25268,01 zł. Już sam fakt posiadania przez żonę Skarżącego kwoty przekraczającej ponad dziesięciokrotnie wysokość wymaganego wpisu od skargi, nie pozwala na uznanie, że zachodzą przesłanki do przyznania Skarżącemu prawa pomocy. Należy także zwrócić uwagę, że część środków na rachunku bankowym żony pochodzi z przelewów od S. N. W okresie od 24 października do 24 stycznia 2018 r., przelał łącznie na konto żony 18000 zł. Skarżący, przy wsparciu żony, jest zatem w stanie ponieść koszty postępowania w niniejszej sprawie. Biorąc pod uwagę powyższe, uwzględniając ponoszone wydatki, osiągane dochody oraz wolne środki znajdujące się na koncie żony Skarżącego, brak jest podstaw do przyjęcia, że Skarżący nie jest w stanie wygospodarować na tym etapie postępowania kwoty 2483 zł na uiszczenie wpisu sądowego. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa orzeczono jak w sentencji.