IV SA/Wa 2315/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Aleksandra Westra po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi Koła Łowieckiego [...] z siedzibą w W. na pismo Polskiego Związku Łowieckiego z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr pisma [...] w przedmiocie odmowy rozpatrzenia odwołania postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu Kołu Łowieckiemu [...] z siedzibą w W. nienależnie uiszczony wpis od skargi w wysokości 200 (dwieście) złotych z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Pismem z dnia 6 października 2022 r. Koło Łowieckie [...] z siedzibą w W. (dalej: Skarżący), reprezentowane przez adwokata, wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo Polskiego Związku Łowieckiego z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr pisma [...] w przedmiocie odmowy rozpatrzenia odwołania. W zaskarżonym do Sądu piśmie Polskiego Związku Łowieckiego wskazano, że faktycznie zaskarża ono uchwałę (nr [...] z dnia [...] marca 2022 r.) Komisji powołanej do oceny wniosków o dzierżawę obwodów łowieckich funkcjonującej przy Zarządzie Okręgowym w S. Polskiego Związku Łowieckiego. Skarżony podmiot poinformował wnioskodawcę, iż sposób funkcjonowania Komisji do oceny wniosków o dzierżawę obwodów łowieckich funkcjonującej przy Zarządzie Okręgowym Polskiego Związku Łowieckiego w S. oraz podjęte przez nią uchwały nie podlegają wewnątrzorganizacyjnemu postępowaniu odwoławczemu (§114 Statutu PZŁ) jak i postępowaniu nadzorczemu (§118 ust.2 Statutu PZŁ). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. O akcie lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022, poz. 329 z późn. zm.; dalej P.p.s.a.), na który może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS [...] - ONSAiWSA 2008/2/21). Przez pojęcie aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, które mogą podlegać kognicji sądów administracyjnych, należy rozumieć także działania materialno-techniczne, czynności, które są działaniami faktycznymi, określane w doktrynie jako tzw. czynności materialno–techniczne, wywołujące określone skutki drogą faktów. Działania te mogą mieć również charakter władczy, z tym że nie są to rozstrzygnięcia władcze, gdyż wówczas mamy do czynienia z decyzją administracyjną (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2003 r., sygn. akt OPS [...] - ONSA 2004/1/5). W przeciwieństwie do aktów, które mają charakter sformalizowany i przybierają z reguły formę pisma, wykazów czy zaświadczeń, czynności stanowią takie działania faktyczne, które w wyniku ich realizacji wywołują następstwo w zakresie uprawnień lub obowiązków, jakie przepis wiąże z ich podjęciem (por. M. J. , Akty i czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym jako przedmiot kontroli [w:] Polski model sądownictwa administracyjnego pod red. J.S., J. N., S. F., Lublin 2003). W tym stanie prawnym na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. przedmiotem skargi do sądu administracyjnego mogą być akty lub czynności, które nie mają charakteru decyzji lub postanowienia (gdyż te są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 - 3 p.p.s.a.), są podejmowane w sprawach indywidualnych (albowiem akty o charakterze ogólnym zostały wymienione w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a.), mają charakter publicznoprawny (ponieważ tylko w tym zakresie działalność administracji została poddana sądowej kontroli) i dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa. To zaś oznacza, że musi istnieć związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, które dotyczą tak określonego uprawnienia lub obowiązku. Konieczny jest bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji, a możliwością realizacji uprawnienia bądź obowiązku wynikającego z przepisu prawa przez podmiot nie powiązany organizacyjnie z organem zobowiązanym do wydania danego aktu lub podjęcia danej czynności (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 września 2004 r., OSK [...] , ONSAiWSA 2004/2/30 i z dnia 27 września 1996 r., I SA [...] , niepublikowane). W rozpatrywanej sprawie skarżący zarzuca Zarządowi Głównemu Polskiego Związku Łowieckiego odmowę rozpatrzenia odwołania od uchwały Komisji powołanej do oceny wniosków o dzierżawę obwodów łowieckich funkcjonującej przy Zarządzie Okręgowym w S. Polskiego Związku Łowieckiego nr [...] z dnia [...] marca 2022 r. Podstawę prawną działania wskazanej w skardze Komisji stanowią przepisy rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 21 stycznia 2021 r. w sprawie trybu składania i rozpatrywania wniosków o dzierżawę obwodów łowieckich oraz kryteriów oceny tych wniosków i wnioskodawców (Dz. U. 2021 r., poz. 139; dalej: Rozporządzenie). W istocie jest ona organem państwa tworzonym w oparciu o bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa (Rozporządzenie), ma własne kompetencje przepisane prawem i nie jest organem Polskiego Związku Łowieckiego, gdyż organy PZŁ zostały wymienione w art. 32a ust. 1 Prawa Łowieckiego zastrzegający numerus clausus organów PZŁ. Powiązanie PZŁ z Komisją ograniczone jest do powołania jej przez właściwy miejscowo zarząd okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego, działający z upoważnienia ustawowego, przy czym skład osobowy tej komisji wynika z przepisu § 3 ust. 5 przywołanego Rozporządzenia – w skład Komisji wchodzą też osoby całkowicie niezwiązane z PZŁ (przedstawiciel izby rolniczej, przedstawiciele wydzierżawiających). Komisja ma status prawny całkowicie niezależny od PZŁ. W aktualnym stanie prawnym, statut PZŁ nie określa procedury wyłaniania dzierżawców obwodów łowieckich (art. 29b Prawa łowieckiego Dz. U. 2022 r., poz.1173; Dz. U. 2020 r., poz. 1683). Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska nie określa żadnej bezpośredniej drogi odwoławczej od uchwały komisji. Żaden przepis prawa nie przyznaje organom PZŁ uprawnienia do weryfikacji uchwał Komisji, ani nie określa procedury w jakiej ta weryfikacja miałaby nastąpić. Należy również zauważyć, ze Statut PZŁ, mimo że stanowi ustawowo wskazany akt będący podstawą działania PZŁ oraz kół łowieckich (art. 32 ust. 3 ustawy Prawo łowieckie), nie stanowi źródła powszechnie obowiązującego prawa i ma charakter regulacji "wewnętrznej". Organy Polskiego Związku Łowieckiego nie są zatem organami administracji publicznej. Akty lub czynności Związku podlegają kontroli przez sądy administracyjne jedynie w sprawach przekazanych do właściwości tych sądów w ustawach szczególnych (np. art. 42da ust. 2 Prawa łowieckiego). Dodatkowo w §114 Statutu ustalono w jakich przypadkach przysługuje odwołanie od organów zrzeszenia oraz koła. Przepisy te nie mają niewątpliwie zastosowania w tej sprawie. Powyższe dotyczy kompetencji nadzorczych Naczelnej Rady Łowieckiej, Zarządu Głównego i zarządów okręgowych. W przedmiotowej sprawie organy PZŁ nie podjęły żadnej uchwały, od której można byłoby wnieść odwołanie zgodnie z procedurą przewidzianą w PZŁ. W ocenie Sądu postępowanie Zarządu Głównego Polskiego Związku Łowieckiego w W. polegające na skierowaniu pisma z dnia [...] sierpnia 2021 r., nie jest w istocie sprawą administracyjną polegającą kognicji sądownictwa administracyjnego (por. postanowienia WSA w Warszawie: z dnia 04.05.2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa [...], z dnia 17.06.2021 r., sygn. akt IV SAB/Wa [...]). Wobec powyższego wniesienie skargi w sprawie, która nie jest objęta kognicją sądu administracyjnego skutkuje wydaniem postanowienia o odrzuceniu skargi. Wynika to z art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. O zwrocie wpisu (pkt 2 postanowienia) orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.