IV SA/Wa 2230/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Monika Stępkowska – Bigiej po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy

Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 2230/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. K. (skarżącego) na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W piśmie z dnia 21 grudnia 2017 r. skarżący zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. We wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF z dnia 3 stycznia 2018 r. skarżący podał, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący w uzasadnieniu wniosku oświadczył, że posiada gospodarstwo rolne o po. 4,20 ha, ale nie przynosi ono dochodów. Podał, że jego wynagrodzenie za pracę wynosi 1900 zł. Zarządzeniem z dnia 25 stycznia 2018 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez: a) nadesłanie wyciągów z wszelkich posiadanych przez niego rachunków bankowych, z okresu ostatnich trzech miesięcy (z historią rachunków i bilansem), ewentualnie oświadczenia o nieposiadaniu rachunków bankowych; b) nadesłanie dokumentu potwierdzających aktualną wysokość otrzymywanego wynagrodzenia za pracę (np. zaświadczenia z zakładu pracy); c) przedłożenie kopii dokumentów (rachunków) wskazujących wysokość stałych miesięcznych opłat związanych z eksploatacją i utrzymaniem mieszkania i innymi wydatkami na miesięczne utrzymanie konieczne (ewentualnie złożenia oświadczenia co do wysokości poszczególnych wydatków); d) przedłożenie stosownych zaświadczeń (ewentualnie kopii decyzji o przyznaniu dopłat) z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawie dopłat do gruntów rolnych za rok 2015 i 2016 Zakreślono skarżącemu 14-dniowy termin na wykonanie wezwania. Wezwanie zostało doręczone w dniu 2 lutego 2018 r. Termin do jego wykonania upłynął w dniu 16 lutego 2018 r. Skarżący dotychczas nie uzupełnił wniosku. Biorąc pod uwagę opisane powyżej okoliczności sprawy, należy wskazać, że przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) dalej "p.p.s.a",. następuje – w zakresie całkowitym – gdy sobą ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania siebie i rodziny. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania żądanej pomocy. Użyte w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy, korzystając z uprawnień, zakreślonych przez art. 255 p.p.s.a., może - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości - wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jednakże na tym możliwości referendarza sądowego w zakresie badania stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych strony się kończą i bez współpracy ze strony osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ustalenie czy rzeczywiście nie może ona ponieść kosztów związanych ze sprawą, nie jest możliwe. Zatem w zakresie ustalenia, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy osoba wnioskująca winna współpracować z sądem administracyjnym, jeżeli nie poprzez wskazanie wszelkich okoliczności istotnych dla oceny jej stanu majątkowego, to przynajmniej realizując wszelkie wezwania sądu o uzupełnienie brakujących danych i dokumentów. W wypadku braku pełnej współpracy wnioskodawcy, skutki niewykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o prawie pomocy będą obciążać właśnie jego. Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co przez stronę zostanie wykazane (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 30 lipca 2009 roku, sygn. akt I FZ 171/09, Lex Omega nr 552205). W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki uprawniające do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych dokumentów i oświadczeń (w tym: zaświadczenia o wysokości dochodów, wykazania wydatków, nadesłania wyciągów z kont bankowych), jednakże, mimo upływu wyznaczonego terminu, nie nadesłał żądanych dokumentów. Jak podkreśla się w orzecznictwie, skoro strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej przez Sąd dokumentacji, do dostarczenia której została zobowiązana na podstawie art. 255 p.p.s.a., powinna liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym uzasadniające przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012 roku, sygn. akt II FZ 170/12, Lex Omega nr 1137689). Niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 28 marca 2012 roku, sygn. akt I OZ 189/12, Lex Omega nr 1145153 oraz z dnia 16 marca 2012 roku, sygn. akt I OZ 156/12, Lex Omega nr 1136748). W tym stanie rzeczy wobec nieuzupełnienia przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy, brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Mając na uwadze powyższe okoliczności, orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.