IV SA/Wa 2224/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego A. P. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku przywrócenia poprzedniego stanu wód postanawia: odmówić przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne.

J. G. w piśmie z dnia 9 sierpnia 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku przywrócenia poprzedniego stanu wód. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 13 października 2016 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] w piśmie z dnia 27 października 2016 r. zawiadomiła radcę prawnego A. P. o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem z urzędu dla J. G. w przedmiotowej sprawie. Wyznaczona pełnomocnik w dniu 6 grudnia 2016 r. przejrzała akta sprawy w czytelni Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, złożywszy następnie wniosek o wydanie z nich kserokopii skargi, zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. W dniu 28 listopada 2016 r. doręczono radcy prawnemu A. P. zawiadomienie o rozprawie wyznaczonej na 17 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 stycznia 2017 r. oddalił skargę J. G. Wyznaczona pełnomocnik nie reprezentowała skarżącego na rozprawie poprzedzającej wydanie powołanego orzeczenia. W piśmie z dnia 6 lutego 2017 r. radca prawny A. P. zwróciła się o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, tj. wynagrodzenia w wysokości 240 zł podwyższonego o kwotę podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wynagrodzenie pełnomocnika wyznaczonego przez właściwy organ samorządu zawodowego przysługuje za nieopłaconą pomoc prawną. Dla pozytywnego rozstrzygnięcia o wniosku pełnomocnika, po pierwsze zatem pomoc ta musi zostać rzeczywiście udzielona, a po drugie musi pozostawać nieopłacona. Za każdym więc razem, gdy rozpoznaniu podlega wniosek wyznaczonego pełnomocnika o przyznanie kosztów zastępstwa prawnego wykonanego na zasadzie prawa pomocy, konieczne jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy pełnomocnik ten w istocie udzielił pomocy prawnej. Tylko w przypadku pozytywnej odpowiedzi na tak postawione pytanie, dopuszczalne jest obciążenie Skarbu Państwa wypłatą wynagrodzenia na rzecz pełnomocnika. Powyższe stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym wskazuje się również na powinność wykazania przez pełnomocnika, że pomoc prawna przybrała realny wymiar (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 720/04. ONSAiWSA 2005 nr 5, poz. 93; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OZ 212/12. Niepublikowane. Dostępne: www.nsa.gov.pl, LEX nr 1138258; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2007 r. sygn. akt II FZ 515/07. Niepublikowane. Dostępne: www.nsa.gov.pl, LEX nr 1011762). We wniosku z dnia 6 lutego 2017 r. raca prawny A. P. nie określiła jakiego rodzaju pomocy prawnej udzieliła skarżącemu w postępowaniem przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji. W oparciu o akta sprawy stwierdzić zaś należy, że pełnomocnik została wyznaczona przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] ponad dwa i pół miesiąca przed wydaniem orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. W tym czasie nie podjęła w imieniu strony żadnych czynności procesowych, nie przedstawiła stanowiska w sprawie, nie stawiła się na rozprawie, na której rozpoznano sprawę. Z powyższego wynika, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji wyznaczona pełnomocnik nie podjęła czynności, które można by uznać za faktyczne udzielenie skarżącemu pomocy prawnej. Za udzielenie takiej pomocy nie może bynajmniej być uznanie samo przejrzenie akt sprawy w czytelni Sądu i złożenie wniosku o wydanie kserokopii skargi oraz zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji, bez podjęcia dalszych czynności procesowych. Zapoznanie się z aktami sprawy stanowi jedynie czynność poprzedzającą faktyczne udzielenie stronie pomocy prawnej, która na tym etapie postępowania zasadniczo powinna łączyć się z wyrażeniem przez pełnomocnika stanowiska w sprawie oraz - w razie potrzeby - złożeniem w imieniu strony niezbędnych wniosków procesowych. Czynność zapoznania się z aktami sprawy sama w sobie nie stanowi więc podstawy do wypłaty wynagrodzenia na rzecz działającego z urzędu pełnomocnika. W tym sanie rzeczy, na podstawie art. 250 § 1 w zw. art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w postanowieniu.