IV SA/Wa 2121/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski, sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania - oddala skargę -

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdziło niedopuszczalność odwołania Stowarzyszenia Z. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na realizacji garażu i parkingu samochodowego wraz z towarzyszącą infrastrukturą o pow. użytkowej nie mniejszej niż 0,5 ha w ramach budowy wielopoziomowego budynku biurowego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną przy [...], ul[...] oraz ul. [...], na działkach o nr ew. [...], [...], obręb [...] w Dzielnicy [...] W.. W uzasadnieniu podano, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Stowarzyszenie nie brało udziału na prawach strony w postępowaniu zakończonym wyżej opisaną decyzją. Stronom postępowania decyzję doręczono za pośrednictwem poczty polskiej. Ze zwrotnych potwierdzeń odbioru wynika, że ostatnie doręczenie nastąpiło w dniu [...] sierpnia 2014 r. Stowarzyszenie Z. złożyło odwołanie za pośrednictwem poczty w dniu [...] sierpnia 2014 r., a więc po dniu, w którym przedmiotowa decyzja stałą się ostateczna, co przesądza o niedopuszczalności odwołania. Organ wyjaśnił, że warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania - jest zachowanie terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Zgodnie z art. 129 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Ostatnie doręczenie decyzji Prezydenta W. nastąpiło w dniu [...] sierpnia 2014 r., tym samym decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] sierpnia 2014 r. Stowarzyszenie nie było stroną postępowania i nie brało w nim udziału, odwołanie złożyło w dniu [...] sierpnia 2014 r. , a więc po dniu, od którego przedmiotowej decyzji można przypisać przymiot ostateczności. Termin do wniesienia odwołania dla podmiotów, które nie brały udziału w postępowaniu pierwszej instancji, liczy się od dnia doręczenia ( ogłoszenia) decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu. Skoro Stowarzyszenie nie było stroną postępowania, w którym została wydana decyzja, a która stała się ostateczna w dniu [...] sierpnia 2014 r., to odwołanie nie mogło skutecznie być wniesione w dniu [...] sierpnia 2014 r., zatem jest niedopuszczalne. Kolegium wskazało, że nie badało, czy Stowarzyszeniu należy przyznać przymiot strony postępowania zakończonego ww. decyzją Prezydenta W. z tego powodu, że tylko wniesienie odwołania w terminie daje podstawę do zbadania legitymacji do jego wniesienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Stowarzyszenie Z. wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie powołując na art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, wskazało, że wbrew stanowisku Kolegium, odwołanie od decyzji Prezydenta W. nr [...] wniesione w terminie, skoro jej obwieszczenie publiczne nastąpiło w dniu [...] sierpnia 2014 r. Zatem termin do wniesienia odwołania upływał w dniu [...] sierpnia 2014 r., zatem Stowarzyszenie nadając w placówce pocztowej odwołanie w dniu [...] sierpnia 2014 r., zachowało termin do jego wniesienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasada, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 134 w k.p.a. organ właściwy do rozpatrzenia odwołania bada z urzędu zachowanie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Stwierdzenie dopuszczalności odwołania oraz wniesienie go w terminie jest koniecznym warunkiem merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ II instancji. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu I instancji w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a. W razie ustalenia, że odwołanie zostało wniesione po terminie, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne ( art. 134 k.p.a.). W orzecznictwie wskazuje się, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., SA/Łd 2990/95,; wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1997 r., I SA/Gd 1482/96, Lex nr 29004). W myśl art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Termin ten jest terminem zawitym, co oznacza, że jego przekroczenie, niezależnie od przyczyn, które to spowodowały, powoduje konieczność stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. W orzecznictwie oraz doktrynie jednolicie przyjmuje się, że dla strony, która została pozbawiona udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, termin do wniesienia odwołania liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie, która w postępowaniu brała udział. W przypadku wielości stron uznaje się ponadto, że kończy się on z upływem terminu dla strony, której jako ostatniej doręczono decyzję. Z przekazanych Sądowi akt administracyjnych sprawy bezspornie wnika, że skarżące Stowarzyszenie nie było stroną postępowania zakończonego decyzją Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2014 r. o stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i decyzja ta nie została mu doręczona. Doręczenie decyzji stronom biorącym udział w postępowaniu nastąpiło w trybie art. 39 k.p.a., jako że ilość stron nie przekraczała liczby 20. Doręczenie tej decyzji ostatniej stronie nastąpiło w dniu [...] sierpnia 2014 r., tym samym ostateczny termin do wniesienia odwołania dla podmiotów, które nie brały udziału w postępowaniu upływał w dniu [...] sierpnia 2014 r. Żadna ze stron postępowania nie wniosła odwołania, co oznacza, że przedmiotowa decyzja, jak prawidłowo uznał organ, stała się ostateczna w dniu [...] sierpnia 2014 r. Skarżące Stowarzyszenie odwołanie złożyło w dniu [...] sierpnia 2014 r., a więc po upływie terminu do jego wniesienia. Podkreślenia wymaga, że w przypadku gdyby skarżące Stowarzyszenie złożyło odwołanie przed upływem terminu do zaskarżenia decyzji przez stronę biorącą udział w postępowaniu przed dniem w którym decyzja stała się ostateczna, a więc w terminie otwartym do wniesienia odwołania dla strony której najpóźniej doręczono decyzję, wówczas obowiązkiem organu odwoławczego byłoby przystąpienie do jego rozpoznania i zbadania legitymacji Stowarzyszenia do jego wniesienia. Natomiast w sytuacji, kiedy podmiot nie brał udziału w postępowaniu - tak jak skarżące Stowarzyszenie - i mimo to zostało wniesione odwołanie, zaś czynności tej dokonano po upływie terminu do wniesienia odwołania dla stron biorących udział w postępowania, to stwierdzić należy, że w takim przypadku odwołanie zostało wniesione od decyzji, która otrzymała przymiot ostateczności. W takich okolicznościach obowiązkiem organu odwoławczego było stwierdzenie jego niedopuszczalności na podstawie art. 134 k.p.a. Zauważyć należy, iż podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu, a twierdzi, że przysługuje mu przymiot strony w sprawie może złożyć wniosek o wszczęcie postępowania wznowieniowego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W skardze Stowarzyszenie bezzasadnie wywodzi w oparciu o art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 23 października ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.), że skoro rzeczona decyzja Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2014 r. została w dniu [...] sierpnia 2014 r. podana do publicznej wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej W., to 14 dniowy termin do wniesienia odwołania liczony od tej daty upływał w dniu [...] sierpnia 2014 r. Zatem nadanie odwołania w dniu [...] sierpnia 2014 r. nastąpiło z zachowaniem terminu do jego wniesienia. Wskazać należy, iż powołany przepis art. 83 ust. 3 cyt. wyżej ustawy określa jedynie obowiązek organu publicznego ogłoszenia wydanej decyzji. Zgodnie z tym przepisem organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach podaje do publicznej wiadomości informacje o wydanej decyzji i o możliwościach zapoznania się z jej treścią oraz z dokumentacją sprawy, w tym z uzgodnieniem dokonanym z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska oraz opinią organu, o którym mowa w art. 78. Natomiast zasady doręczenia decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji inwestycji reguluje art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r., stanowiąc, że jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego. Według art. 49 k.p.a. strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje, że ilość stron postępowania nie przekraczała liczy 20, to zaś oznacza, że organ I instancji nie mógł dokonać doręczenia decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. w formie obwieszczenia na zasadach określonych w art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. W tych warunkach zarzuty skargi nie mają usprawiedliwionych podstaw, stąd też skarga nie mogła odnieść oczekiwanego Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku