IV SA/Wa 2096/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Korzeniowski Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.) Sędzia SO del. Aleksandra Westra po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.

Przedmiotem zaskarżenia uczyniono decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] czerwca 2020 r. nr [...], który utrzymał w mocy decyzję z [...] marca 2020 r. nr [...], którą odmówił stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2015 r. nr [...] unieważniającej dokument paszportowy nr [...] wydany przez Konsula RP w [...] dla M. M., ur. [...] października [...] r. w [...]. Stan sprawy przedstawia się następująco. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, na podstawie art. 157 § 1 w zw. z art. 158 § 1 oraz art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzją z [...] marca 2020 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2015 r. nr [...] unieważniającej dokument paszportowy nr [...] wydany przez Konsula RP w [...] dla M. M., ur. [...] października [...] r. w [...]. M. M., działając przez pełnomocnika, wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, żądając usunięcia z ewidencji paszportowej informacji o unieważnieniu dokumentu paszportowego nr [...] i dokonanie jego zwrotu na jego rzecz, którego został pozbawiony z naruszeniem prawa. Strona podkreślił, że od 2006 r. przebywa na terenie Szkocji, pod adresem [...], [...], mimo to [...] organ paszportowy nie podjął wystarczających działań zmierzających do ustalenia jego aktualnego miejsca zamieszkania. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji [...] czerwca 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję własną. W uzasadnieniu Minister wskazał, że Wojewoda [...] podejmował działania zmierzające do ustalenia aktualnego miejsca zamieszkania (pobytu) strony za granicą. Próby doręczenia pism procesowych na brytyjski adres, wskazany w złożonym wniosku o wydanie dokumentu paszportowego, tj. [...], [...], nie przyniosły oczekiwanego rezultatu, gdyż korespondencję zwracano nadawcy jako nieodebraną. W związku z tym, organ paszportowy dokonał weryfikacji zapisów centralnej ewidencji wydanych i unieważnionych dokumentów paszportowych w części dotyczącej adresu zamieszkania strony. Z akt sprawy wynika, że w dniu wydania decyzji o unieważnieniu paszportu, ostatnim miejscem zameldowania strony na pobyt stały był adres: ul. [...] w [...]. W ocenie Ministra, spełniona została przesłanka z przepisu art. 43 ust. 2 ustawy o dokumentach paszportowych, a tym samym nie można stwierdzić naruszenia z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. M. M., działając przez pełnomocnika, zaskarżył to rozstrzygnięcie, podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 43 ust. 2 ustawy z 13 lipca 2006 r. o dokumentach paszportowych w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie oraz niestwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2015 r. nr [...], mimo że organ ten był niewłaściwy rzeczowo i miejscowo do wydania takiej decyzji, skoro strona w tym czasie przebywała za granicą. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiot zaskarżenia stanowi rozstrzygnięcie, które zostało wydana w trybie nieważnościowym. Stąd działanie organu wymagało odmiennego podejścia niż ma to miejsce w postępowaniu instancyjnym, mimo że oceny sprawy dokonuje się przez pryzmat akt postępowania zwykłego, w stanie faktycznym i prawnym istniejącym na dzień wydania kontrolowanej decyzji. Przypomnieć należy, że w postępowaniu nieważnościowym nie prowadzi się postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia istoty sprawy, wychodząc z założenia, że wada ma tkwić w samym rozstrzygnięciu, a nie w postępowaniu, które doprowadziło do jego wydania. Oczywistość naruszenia prawa ma "rzucać się w oczy", gdyż restrykcyjność sankcji tego rodzaju powoduje, że przyjmuje się, że tylko kardynalne naruszenie przepisów prawa należy obwarować taką sankcją. Zgodnie z art. 43 ust. 2 ustawy o dokumentach paszportowych, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2015 r. (Dz.U. z 2013 r., poz. 268 ze zm.), paszporty i paszporty tymczasowe w RP unieważnia wojewoda właściwy ze względu na miejsce zameldowania na pobyt stały lub czasowy osoby posiadającej dokument paszportowy, a w razie braku takiego miejsca — według ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały lub czasowy tej osoby, a za granicą - konsul. Osobom zamieszkującym w RP, wobec których nie można ustalić właściwości miejscowej, o której mowa w ust. 2, paszporty i paszporty tymczasowe unieważnia organ paszportowy, który jako ostatni wydał obywatelowi dokument paszportowy. W stanie sprawy przyjąć należy, że Wojewoda [...] był właściwy do wydania decyzji w przedmiocie unieważnienia paszportu. Z akt wynika, że Wojewoda [...] podejmował działania zmierzające do ustalenia aktualnego miejsca pobytu strony. Co ważne, próby doręczenia pism procesowych na brytyjski adres, który podała strona również w skardze, tj. [...], [...], nie przyniosły oczekiwanego rezultatu, gdyż korespondencję zwracano nadawcy jako nieodebraną. Następstwem tego było ustanowienie postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w [...] [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich z [...] marca 2015 r. sygn. akt [...] kuratora dla strony. W ocenie Sądu, w związku z brakiem możliwości ustalenia miejsca pobytu strony, słuszne jest twierdzenie, że Wojewoda [...] był organem właściwym do unieważnienia paszportu, w świetle brzmienia art. 43 ust. 2 ustawy, skoro ostatnim miejscem zameldowania strony na pobyt stały był adres: ul. [...] w [...]. Sąd podziela opinię Ministra, że trudno uznać za skuteczny i mający podstawy zarzut niewłaściwości organu paszportowego w sytuacji, gdy strona na poparcie tego twierdzenia wskazuje zagraniczny adres, pod którym doręczenie korespondencji w postępowaniu administracyjnym skończyło się fiaskiem. Nie sposób zgodzić się również ze stanowiskiem autora skargi, że nie wyjaśniono, czy ostatni adres zameldowania strony był rzeczywistym adresem jego pobytu. Podkreślić należy, że z treści art. 43 ust. 2 cyt. ustawy, wprost wynika, że dokument paszportowy unieważnia organ właściwy ze względu na miejsce zameldowania na pobyt stały lub czasowy, a nie faktyczne miejsce pobytu. Zarzuty skargi należało więc uznać za nieadekwatne do stanu sprawy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oraz art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, orzekł jak w sentencji.