IV SA/Wa 194/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA - Tomasz Wykowski po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu T. J. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2014 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi T. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zastrzeżeń dotyczących stanu drzew postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy.

T. J. (dalej "skarżąca", "wnioskodawczyni") zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 20 marca 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. Od postanowienia tego, w przewidzianym prawem terminie, skarżąca wniosła sprzeciw. W sprzeciwie zmodyfikowała zakres wniosku wskazując, że poniesie koszty wpisu sądowego od skargi, natomiast wnosi o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżąca podniosła, że nie zgadza się z oceną jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych zawartą w postanowieniu referendarza sądowego z dnia 20 marca 2014 r. Zdaniem skarżącej, po opłaceniu z emerytury wszystkich zobowiązań kredytowych pozostaje jej kwota 50 zł dziennie na koszty bieżącego utrzymania dla 2 osób. Do sprzeciwu skarżąca dołączyła odpis zeznania podatkowego PiT - 37 za 2013 r. złożony przez jej córkę wskazując, że miesięczny dochód jej córki wyniósł w 2013 r. 35 zł miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Jako że sprzeciw nie został odrzucony sprawa, zgodnie z powyższym przepisem, podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skarżąca we wniosku zawartym na urzędowym formularzu PPF z dnia 31 stycznia 2014 r. zwróciła się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Należy mieć na względzie, że składając sprzeciw skarżąca zmodyfikowała przedmiotowy wniosek wskazując, że aktualnie wnosi o przyznanie pełnomocnika z urzędu. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o częściowe przyznanie prawa pomocy. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym uwarunkowane jest wykazaniem przez stronę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu w przedmiotowym postępowaniu skarżąca nie wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zauważyć należy, że skarżąca osiąga stały dochód w wysokości 2700 zł netto miesięcznie. Dochód ten nie jest jedynym dochodem rodziny, bowiem jak wynika z oświadczeń skarżącej, oraz dokumentów dołączonych do wniosku, domowy budżet zasilany jest dodatkowo dochodami córki. Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania niniejszego wniosku ma jednak fakt, że o przyznaniu prawa pomocy decyduje stan majątkowy i dochody wnioskodawcy w chwili orzekania w tym przedmiocie. Należy mieć na uwadze, że skarżąca przy dochodach na poziomie ok 2.700 zł oraz wydatkach na bieżące utrzymanie i konsumpcję w wysokości ok 1.800 zł jest w stanie nie tylko utrzymywać nieruchomość, w której aktualnie zamieszkuje o pow. 70 m2, ale również powiększać swój majątek poprzez budowę domu mieszkalnego, spłacając przy tym na bieżąco zaciągnięte pożyczki oraz kredyt hipoteczny. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, według którego, kredyty zaciągnięte przez stronę nie mogą być traktowane priorytetowo w stosunku do obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego (por. postanowienie NSA z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OZ 344/14). W judykaturze podnosi się jednocześnie, że koszty sądowe należy traktować jak wydatki bieżące w budżecie domowym na równi z innymi podstawowymi wydatkami, przy czym nie można przyjmować, że prywatne zobowiązania finansowe, takie jak spłata kredytów bankowych lub pożyczek, powinny mieć pierwszeństwo przed zobowiązaniami publicznoprawnymi (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2012 r., sygn. akt II OZ 72/12, publ. w Lex nr 1121302). Przyznanie skarżącej prawa pomocy oznaczałoby uznanie zobowiązań prywatnych za mające pierwszeństwo przed zobowiązaniami publicznymi. Nie można bowiem finansować z budżetu państwa kosztów postępowania, gdy skarżąca dysponuje środkami na spłatę zobowiązań związanych z powiększeniem majątku prywatnego, nawet w sytuacji, gdy środki te pochodzą od osób trzecich. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno mieć zastosowanie jedynie w sytuacjach wyjątkowych, w których zdobycie środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 23 maja 2011 r., sygn. akt I FZ 136/11). W przypadku takim jak w niniejszej sprawie, gdy środki na utrzymanie gospodarstwa domowego wnioskodawczyni uzyskiwane są ze stałego źródła dochodów, nie ma ona większych trudności ze spłatą zobowiązań i regulowaniem bieżących opłat związanych z utrzymaniem rodziny, uznać należy, że brak jest podstaw do stwierdzenia niemożności wygospodarowania stosownej kwoty na pokrycie kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. W konsekwencji należy uznać, że wnioskodawczyni nie wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.