IV SA/Wa 1892/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu w dniu 4 października 2018r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. K. na akt Komendanta Straży Marszałkowskiej z dnia [...] kwietnia 2018r. nr [...] w przedmiocie czasowego zawieszenia prawa wstępu do budynków sejmowych postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz skarżącego P. K. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

W piśmie z dnia 25 maja 2017r. P. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na akt (pismo) Komendanta Straży Marszałkowskiej z dnia [...] kwietnia 2018r. nr [...], informujące, że na podstawie § 21 zarządzenia nr 1 Marszałka Sejmu z dnia 9 stycznia 2008 r. w sprawie wstępu do budynków pozostających w zarządzie Kancelarii Sejmu oraz wstępu i wjazdu na tereny pozostające w zarządzie Kancelarii Sejmu, Komendant Straży Marszałkowskiej podjął decyzję o zawieszeniu na okres 1 roku, tj. do dnia 24 października 2017r. prawa wstępu przez P. K. do budynków sejmowych. Okres ten dwukrotnie był przedłużany. Obecny okres zakazu, tj. do dnia 24 października 20120r. spowodowany jest działaniami skarżącego podjętymi wraz z grupą innych osób w dniu 11 kwietnia 2018r. polegającymi na okupowaniu działu przepustek Kancelarii Sejmu, blokowaniu drzwi wejściowych i niewpuszczaniu osób trzecich. W treści zaskarżonego pisma podano, że decyzja została podjęta w związku z wydarzeniem jakie miało miejsce w dniu 21 października 2016r. Osoby wymienione w decyzji, m.in. P. K., po otrzymaniu jednorazowych kart wstępu upoważniających do skorzystania z wejścia wycieczkowego SI, przejścia na galerię sali posiedzeń Sejmu i przysłuchiwania się obradom. Niezgodnie z tymi uprawnieniami, przeszły w rejon podcieni budynku D, zakłócały porządek próbując rozwinąć transparent oraz nie reagowały na wezwania strażników. W konsekwencji takiego postępowania, zostały im odebrane jednorazowe karty wstępu. W odpowiedzi na skargę Komendant Straży Marszałkowskiej, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Na wstępie wymaga więc rozważenia czy kwestionowany akt (pismo) wydane zostało przez organ administracji publicznej i czy ma ono charakter aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej podlegające kognicji sądu administracyjnego. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017r. poz. 2188), zgodnie z którym sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne, ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie. Kognicja sądów administracyjnych określona została m. in. w art. 3 § 2, § 2a i § 3 P.p.s.a. Wskazane przepisy zawierają szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W świetle treści art. 3 § 2a powołanej ustawy sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto, z art. 3 § 3 powołanej ustawy wynika, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Zasady funkcjonowania Straży Marszałkowskiej zostały uregulowane m. in. w art. 127 ustawy z dnia 16 marca 2001r. o Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. z 2017 r. poz. 985 z późn. zm.), a od dnia 1 lutego 2018r. zadanie te określał art. 246 ustawy o Służbie Ochrony Państwa (obowiązujący do dnia 19 maja 2018r.) (Dz. U. poz. 138 z późń. zm.). Z powyższych regulacji wynika, że Straż Marszałkowska jako komórka organizacyjna Kancelarii Sejmu jest bezpośrednio nadzorowana przez Szefa Kancelarii Sejmu. Strażą Marszałkowską kieruje Komendant Straży Marszałkowskiej przy pomocy swojego zastępcy, którzy są powoływani i odwoływani przez Szefa Kancelarii Sejmu. Straż Marszałkowska jest więc komórką organizacyjną Kancelarii Sejmu bezpośrednio nadzorowaną przez Szefa Kancelarii Sejmu, a jednocześnie i formacją umundurowaną podległą Marszałkowi Sejmu. Z powyższego wynika, że Komendant Straży Marszałkowskiej nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu art. 1 P.p.s.a. oraz art. 1 § 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych i w związku z tym jego czynności wykonywane przez strażników Straży Marszałkowskiej w zakresie ochrony Sejmu nie podlegają kognicji sądowoadministracyjnej. Skoro Komendant Straży Marszałkowskiej nie jest organem administracji publicznej, to wydane przez niego – na podstawie § 21 zarządzenia nr 1 Marszałka Sejmu z dnia 9 stycznia 2008 r. w sprawie wstępu do budynków pozostających w zarządzie Kancelarii Sejmu oraz wstępu i wjazdu na tereny pozostające w zarządzie Kancelarii Sejmu – pismo w zakresie czasowego zawieszenia prawa wstępu do budynków sejmowych nie zostało podjęte w ramach postępowania z zakresu administracji publicznej i nie ma waloru ani aktu, ani czynności z zakresu administracji publicznej podlegającej kognicji sądu administracyjnego. Tym samym brak jest podstaw prawnych do ustalenia właściwości sądu administracyjnego do rozpatrzenia niniejszej skargi (por. postanowienie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt IV SA/Wa 2667/17, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 sierpnia 2018r. sygn. akt I OSK 2511/18). W tym stanie rzeczy, skoro niedopuszczalna jest sądowa kontrola działań Komendanta Straży Marszałkowskiej, które nie stanowią działań administracji publicznej i nie mieszczą się w granicach przedmiotowych zakreślonych przez art. 3 § 2 pkt 4 ustawy P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w postanowieniu, rozstrzygając o zwrocie wpisu od skargi na mocy art. 232 § 1 pkt 1 tej ustawy.