IV SA/Wa 1882/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym skargi kasacyjnej M. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2017 r. odrzucającego skargę M. P. wniesioną w sprawie na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione oraz stwierdzenia braku podstaw do uznania decyzji za wykonaną postanawia: odrzucić skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 18 września 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1882/17 odrzucił skargę M. P. – na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako nienależącą do właściwości sądu administracyjnego – wniesioną na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione oraz stwierdzenia braku podstaw do uznania decyzji za wykonaną. Od powyższego postanowienia wniesione zostało przez profesjonalnego pełnomocnika zażalenie w imieniu skarżącego M. P. Zażalenie to zostało jednak przez Sąd potraktowane jako skarga kasacyjna. Zarządzeniami z dnia 17 listopada 2017 r. Przewodnicząca Wydziału wezwała profesjonalnego pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi kasacyjnej, w terminie siedmiu pod rygorem jej odrzucenia, przez: a) złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy wraz z jego odpisem poświadczonym za zgodność z oryginałem, b) złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym albo pełnomocnictwa uprawniającego do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, c) uiszczenie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100,-zł. Wezwania powyższe, wraz ze stosownymi pouczeniami o konsekwencjach ich niewykonania, zostały skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 28 grudnia 2017 r. Zatem siedmiodniowy termin do dokonania powyższej czynności bezskutecznie upłynął w dniu 4 stycznia 2018 r. Pomimo tego, do dnia podjęcia niniejszego rozstrzygnięcia, pełnomocnik skarżącego nie wykonał zarządzeń Przewodniczącej Wydziału. Złożył natomiast w piśmie z dnia 4 stycznia 2018 r. wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie z uwagi na zgon skarżącego oraz zażądanie z Urzędu Stanu Cywilnego odpisu aktu zgonu celem poświadczenia tej informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu z powodu obarczenia jej brakiem formalnym, a mianowicie brakiem wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Zgodnie z treścią art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Zgodnie z art. 176 § 1 i § 2 tej ustawy, skarga kasacyjna powinna zawierać: 1) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; 3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Ponadto skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. W niniejszej sprawie wniesiona przez pełnomocnika skarżącego skarga kasacyjna nie zawierała wspomnianego wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy, w związku z czym zarządzeniem z dnia 17 listopada 2017 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełniania tego braku formalnego, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwanie wraz z pouczeniem o konsekwencjach wynikających z braków dopełnienia powyższego obowiązku zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 28 grudnia 2017 r., zatem zakreślony termin upłynął bezskutecznie w dniu 4 stycznia 2018 r. Pomimo upływu terminu pełnomocnik skarżącego nie uzupełnił braków formalnych skargi kasacyjnej. Pełnomocnik skarżącego również nie wykonał powyższego zarządzenia w zakresie złożenia pełnomocnictwa procesowego do wniesienia i sporządzenia skargi kasacyjnej albo do działania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, przez co nie wykazał, że jest podmiotem umocowanym do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej i reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym – załączone zaś do skargi pełnomocnictwo procesowe z dnia 14 czerwca 2017 r. nie spełnia tego wymogu, bowiem swoim zakresem nie obejmuje umocowania do reprezentowania skarżącego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym – co skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej, bowiem jako profesjonalny pełnomocnik będący adwokatem, ze względu na posiadane kwalifikacje zawodowe i wiedzę prawniczą oraz doświadczenie życiowe, powinien mieć świadomość wagi terminowego dokonywania określonych czynności procesowych oraz wiedzieć i potrafić przewidzieć grożące konsekwencje związane z ujemnymi skutkami w zakresie postępowania sądowego będącymi wynikiem zaniechania dokonania w ustawowym terminie nałożonych obowiązków formalno-procesowych. Brak wykazania właściwego umocowania jest brakiem formalnym skargi kasacyjnej i nieuzupełnienie tego braku stanowi podstawę do jej odrzucenia. Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu także i z tej przyczyny, że profesjonalny pełnomocnik skarżącego nie uiścił wymaganego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100,-zł, co potwierdza znajdująca się w aktach sprawy adnotacja poczyniona na karcie 56 akt sądowych, z której wynika, że w dokumentach księgowych dotyczących opłat sądowych nie zidentyfikowano wpłaty do niniejszej sprawy, co skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej na podstawie art. 220 § 3 powołanej ustawy, w świetle którego skarga kasacyjna, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Nadto wyjaśnić należy, że – jak wynika z odpisu skróconego aktu zgonu znajdującego się w aktach sprawy – skarżący M. P. zmarł w dniu [...] stycznia 2018 r. o godzinie 19:55. Jednakże fakt ten nie ma wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia, bowiem obowiązek wykonania zarządzeń Przewodniczącej Wydziału z dnia 17 listopada 2017 r. istniał w czasie kiedy skarżący jeszcze żył i posiadał zdolność sądową, tj. w czasie od doręczenia wezwań pełnomocnikowi w dniu 28 grudnia 2017 r. do dnia [...] stycznia 2018 r. Wprawdzie skarżący zmarł dzień przed upływem terminu do uzupełnienia przez jego pełnomocnika braków formalnych i fiskalnych skargi kasacyjnej, jednakże skarżący od początku postępowania sądowego był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który w świetle treści przepisu art. 43 powołanej ustawy jest obowiązany działać za stronę, w razie jej śmierci, aż do czasu zawieszenia postępowania. W razie śmierci strony pełnomocnik legitymowany jest bowiem do podejmowania niezbędnych czynności procesowych, które mają nie tylko powodować, ale wręcz wyraźnie i bezpośrednio zmierzać do zawieszenia postępowania, a więc np. do złożenia skargi kasacyjnej, a także terminowego uzupełnienia jej braków. Pełnomocnik, pomimo że jego pełnomocnictwo wygasło wraz ze śmiercią reprezentowanego jest nadal zobowiązany działać w postępowaniu aż do prawomocnego zawieszenia postępowania. Pełnomocnik wykonuje w tym momencie czynności mające na celu sprawne doprowadzenie do zawieszenia postępowania, bez których proces mógłby utknąć w martwym punkcie. Nie może ulegać jednak wątpliwości, że czynności pełnomocnika wywołują skutek w stosunku do spadkobierców. W chwili śmierci strony następuje bowiem otwarcie spadku. Jeżeli spadkobiercy przyjmą spadek, wstępują do postępowania, a czynności, których dokonał pełnomocnik, będą miały skutek w stosunku do nich. Do czasu zawieszenia postępowania pełnomocnik procesowy faktycznie działa więc ze skutkami dla spadkobierców lub następców prawnych mocodawcy. A zatem, mimo śmierci skarżącego dzień przed upływem terminu do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi kasacyjnej, pełnomocnik obowiązany był uzupełnić wymienione braki skargi kasacyjnej, a następnie dopiero ewentualnie wnioskować o zawieszenie postępowania sądowego ze względu na zgon skarżącego, nie odwrotnie. Z powyższych względów Sąd postanowił jak w sentencji, na podstawie art. 178 i art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.