IV SA/Wa 1775/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Michał Majcher po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] sp. z o.o. z siedzibą w S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w S. w upadłości likwidacyjnej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy

Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę w niniejszej sprawie. W piśmie z dnia 19 lutego 2018 r. pełnomocnik skarżącego wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku wraz z wnioskiem o zwolnienie z kosztów sądowych. Następnie Skarżący uzupełnił brak formalny wniosku o przyznanie prawa pomocy i złożył go na urzędowym formularzu. We wniosku podał, że wniosek o zwolnienie od opłaty uzasadnia wynikający z ustawy cel prowadzenia postępowania upadłościowego, którym jest maksymalne zaspokojenie wierzycieli. Syndyk nie dysponuje na obecnym etapie postępowania wystarczającymi środkami, by opłacić wszystkie wymagalne koszty postępowania upadłościowego, w tym również koszty postępowania w niniejszej sprawie. Wskazał, że zlikwidował już, poza wierzytelnościami, wszystkie składniki masy upadłości. Podkreślił również, że aktualna sytuacja majątkowa powoduje, że nawet należności pracownicze ujęte w I. kategorii zaspokajania nie zostaną w całości uiszczone. Syndyk wskazał, że na rachunkach bankowych upadłego znajduje się suma 2 892 212,54 zł, natomiast w kasie znajduje się 737,41 zł. Niezaspokojone wierzytelności pracownicze wynoszą zaś 4 464 342,13 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2017 r., poz. 1369 – zwaną dalej Ppsa) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 Ppsa można jednak przyznać osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Skarżący w niniejszej sprawie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazać należy, że w wpis sądowy w postępowaniu przez Sądem I. instancji został ustalony na kwotę 854 zł. Zgodnie natomiast § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wpis od skargi kasacyjnej wynosi połowę wpisu od skargi, nie mniej jednak niż 100 zł. Stwierdzić zatem należy, że obecnie koszty postępowania dla Skarżącego wynoszą 427 zł. Referendarz sądowy oceniał zatem czy majątek Skarżącego pozwala na poniesienie takich kosztów. W formularzu o przyznanie prawa pomocy Skarżący podał, że na rachunkach bankowych upadłego znajduje się suma 2 892 212,54 zł, natomiast w kasie znajduje się 737,41 zł. Niezaspokojone wierzytelności pracownicze wynoszą zaś 4 464 342,13 zł. Podkreślił również, że aktualna sytuacja majątkowa powoduje, że nawet należności pracownicze ujęte w I. kategorii zaspokajania nie zostaną w całości uiszczone. Odnosząc się do tych twierdzeń wskazać należy, że postanowienie o ogłoszeniu upadłości [...] sp. z o.o. obejmującą likwidację majątku dłużnika wydano w dniu 1 lipca 2011 r. W tym też postanowieniu wyznaczono syndyka. W dniu wydania tego postanowienia przepis art. 342 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2012 poz. 1112) stanowił, że kategoria pierwsza należności podlegających zaspokojeniu z funduszów masy upadłości obejmuje koszty postępowania upadłościowego, przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości należności alimentacyjne oraz renty za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci oraz z tytułu zamiany uprawnień objętych treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę, należności z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia masy upadłości, należności z zawartych przez upadłego przed ogłoszeniem upadłości umów, których wykonania zażądał syndyk, należności powstałe z czynności syndyka albo zarządcy oraz należności, które powstały z czynności upadłego dokonanych po ogłoszeniu upadłości, niewymagających zgody nadzorcy sądowego lub dokonanych za jego zgodą. Obecnie natomiast obowiązujący art. 342 nie obejmuje kosztów postępowania upadłościowego i zobowiązań masy upadłości powstałych w toku postępowania upadłościowego. Zmianę powołanego art. 342 ustawy Prawo upadłościowe dokonano ustawą z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (art. 428 pkt 185). W art. 536 obecnie obowiązującej ustawy Prawo upadłościowe wskazano, że sprawach, w których ogłoszono upadłość przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Okoliczność ta ma znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku o prawo pomocy w niniejszej sprawie, bowiem w orzecznictwie sądowym na tle brzmienia poprzednio obowiązującego brzmienia powyższego przepisu, ukształtował się pogląd, że koszty sądowe należy traktować jako należności powstałe z czynności Syndyka, mieszczące się w pierwszej kategorii należności podlegających zaspokojeniu z funduszów masy upadłości – art. 342 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2012 r., poz. 1112 ze zm.). Skoro Syndyk wniósł w niniejszej sprawie skargę, to wydatki z tym związane, choć nie dotyczą samego postępowania upadłościowego, należą w rezultacie do pierwszej kategorii należności zaspokajanych z masy upadłości wskazanych w powołanym przepisie (por. postanowienie NSA z dnia 6 grudnia 2012 r., sygn. akt I FZ 430-441/12, z dnia 05 sierpnia 2013 r., sygn. I FZ 318/13, z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II GZ 20/15). Niewątpliwie przez czynność syndyka należy rozumieć wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Koszty związane z uczestnictwem strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym są zatem kosztami, które należy zrównać z innymi wydatkami ponoszonymi przez syndyka masy upadłości. Obowiązek ich poniesienia przez syndyka jako stronę postępowania wynika z art. 199 Ppsa, zaś art. 342 ust. 1 pkt 1 nie jest przepisem szczególnym, wyłączającym zastosowanie tej normy (por. postanowienia NSA z dnia 9 grudnia 2015 r., sygn. akt I GZ 857/15 i z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. I GZ 740/15). W tej sytuacji biorąc pod uwagę powyższe orzecznictwo oraz wykazany przez Skarżącego stan majątkowy, gdzie na kontach bankowych upadłego zdeponowana jest suma przekraczająca dwa miliony zł stwierdzić należało, że Skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe na etapie postępowania przed Sądem II. instancji, na które, jak już wcześniej wskazano, będzie składał się wpis sądowy w kwocie 427 zł. Jednocześnie Referendarz sądowy uznał, że do rozstrzygnięcia wniosku w niniejszej sprawie nie było konieczności wzywania Skarżącego do składania dodatkowych oświadczeń dotyczących stanu majątkowego. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 Ppsa orzeczono jak w sentencji.