IV SA/Wa 1768/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska(spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Sękowska Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi D. K. i D. K. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] czerwca 2020 r. numer [...] w przedmiocie odmowy zalegalizowania wykonanej przebudowy odcinka rowu oddala skargę.

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...] czerwca 2020r., nr [...], Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: Prezes Wód, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w S. (dalej: organ I instancji) z [...] października 2018r., nr znak: [...] odmawiającą zalegalizowania wykonanej przebudowy (zarurowania) odcinka rowu [...] na działkach o nr ew. [...] i [...] obr. [...] P., położonych przy ul. [...] w P.. Stan sprawy przedstawiał się następująco: Pismem z 29 stycznia 2018 r. D. i D. K. (dalej: skarżący) złożyli wniosek o zalegalizowanie wykonanej przez nich przebudowy odcinka koryta rowu [...]w granicy działek [...] i [...] położonych w P., przy ul. [...]. Organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie, decyzją z [...] października 2018r. (znak wskazany na wstępie ) odmówił zalegalizowania wykonanej przebudowy (zarurowania) odcinka rowu [...]na działkach nr ew. [...] i [...] obr. [...] P., położonych przy ul. [...] w P., na odcinku od hm 0+50 do hm 1+08. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwołując się do art. 64a ustawy z 18 lipca 2001r. Prawo wodne (jt. Dz.U. z 2017r., poz. 1121- dalej: p.w.) wskazując, że wniosek nie został złożony przez wszystkich współwłaścicieli przebudowanego rowu. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodzili się D. i D. K. wnosząc odwołanie do Prezesa Wód. W odwołaniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 10, 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 78 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego) oraz przepisów prawa materialnego (art. 64a Prawa wodnego z 2001r.) i wniesiono o uchylenie w całości decyzji organu I instancji oraz wydanie decyzji legalizującej urządzenie wodne. Organ odwoławczy po rozpatrzeniu sprawy decyzją z [...] czerwca 2020r. (nr wskazany na wstępie) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Prezes Wód szczegółowo opisał przebieg postępowania oraz wskazał na obowiązujące w sprawie przepisy prawa podkreślając, że podstawą materialnoprawną decyzji stanowił przepis art. 64a Prawa wodnego z 2001r. Organ odwoławczy uznał, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe, gdyż z materiałów zgromadzonych w toku postępowania wynika, że przedmiotowy rów przebiega na granicy dwóch działek o nr ew. [...] i [...], położonych przy ul. [...] w P.. Z danych pochodzących z rejestru gruntów wynika, iż właścicielem działki o nr ew. [...], obręb [...] P. jest J. B. oraz S. B. a działki nr ew. [...], obręb [...] P. jest własnością D. K. i D. K.. Podniesiono również, że w przedmiotowym przypadku wnioskodawcy tj. Państwo D. i D. K. są współwłaścicielami spornego rowu melioracyjnego, wraz z J. i S. B., co potwierdzają informacje pochodzące z ewidencji gruntów i budynków, a także mapy wskazujące na przebieg rowu na granicy dwóch działek. A zatem z uwagi na fakt, iż wniosek o legalizację urządzenia wodnego nie pochodził od wszystkich właścicieli, w ocenie organu odwoławczego organ I instancji słusznie odmówił zalegalizowania wykonanej przebudowy rowu na działkach o nr ew. [...] i [...], obręb [...] P.. Organ podkreślił przy tym, że w toku postępowania wyjaśniającego, organ I instancji przeprowadził rozprawę administracyjną w dniu 30 maja 2018 r., w której wzięli udział wszyscy właściciele przedmiotowego rowu, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko tj. D. i D. K. w dalszym ciągu wnioskowali o legalizację wykonanej przebudowy podczas gdy S. B. uważała, iż rów powinien być odkryty, bowiem obecna postać rowu prowadzi do zalewania jej działki i występowania zastoisk wodnych. Brak porozumienia pomiędzy stronami oraz brak akcesu (gotowości) wystąpienia ze wspólnym wnioskiem o legalizację wpłynął na wydanie decyzji odmawiającej legalizacji przedmiotowego urządzenia wodnego. W dalszej części uzasadnienia organ odniósł się do stawianych w odwołaniu zarzutów w szczególności uznając za niezasadny zarzut dotyczący niedokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w związku z pojawieniem się nowych dowodów – m. in. opinii biegłego sądowego Sądu Okręgowego w L. z zakresu budownictwa - mgr inż. K. H., która została sporządzona w sprawie zniszczenia betonowego ogrodzenia poprzez jego podkopanie. Biegły we wskazanej opinii stwierdził, iż w naturze odmienny jest przebieg rowu odprowadzającego wodę od tego wskazanego na mapie, gdyż obecnie przebieg rowu zabudowanego w rurociąg w ocenie biegłego znajduje się w granicach administracyjnych nieruchomości będącej własnością D. i D. K., co nie jest odzwierciedlone w dokumentach, gdyż według ewidencji gruntów, właścicielem spornego rowu są nadal zarówno D. i D. K. jak i J. i S. B.. A zatem w ocenie organu odwoławczego bez znaczenia pozostaje załączony przez skarżących wypis i wyrys z rejestru gruntów dla działki nr ew. [...], obr. [...]., gdyż ta informacja nie wyklucza faktu, iż rów przebiega również przez działkę o nr ew. [...], której właścicielami zgodnie z ewidencją są J. i S. B.. W ocenie organu mając na uwadze domniemanie zgodności z prawdą informacji zawartych w ewidencji gruntów, w kwestii ustalenia właścicieli rowu, to nie można opierać się na opinii biegłego. Ustalenie faktycznego przebiegu rowu jest bowiem przedmiotem postępowania dotyczącego rozgraniczenie nieruchomości tj. postępowania przed organami państwowymi, którego celem jest ustalenie granic nieruchomości, gdy stały się sporne. Reasumując organ wskazał, że ponieważ z wnioskiem o legalizację przedmiotowego urządzenia wodnego zwrócili się jedynie D. i D. K., którzy nie są jedynymi właścicielami spornego urządzenia wodnego, to rozstrzygnięcie, które zapadło w sprawie jest prawidłowe. Od wskazanej wyżej decyzji organu odwoławczego D. i D. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucono naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 – dalej: k.p.a.), poprzez nierozpoznanie przez organ w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i nie podjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, bowiem nie dokonano wnikliwej analizy i oceny, opinii biegłego oraz szkicu przedstawiającego rozgraniczenie posesji nr [...] i [...] przy ul. [...] w P. z przebiegiem rowu, który odzwierciedla przebieg rowu po działce skarżących tj. nr ew. [...]; 2) art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nie dokonanie wnikliwej analizy i oceny dowodów znajdujących się w posiadaniu skarżących (np. opinia biegłego, wypis i wyrys z rejestru gruntów z 21 września 2015r.), z których wynika że rów przebiega tylko przez działkę skarżących; 3) art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy i nie dokonanie na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ bowiem pominął istotne dowody w sprawie; 4) art. 64a Prawa wodnego z 2001r. poprzez niedopuszczenie istotnych dowodów w sprawie i dokonanie niewłaściwej oceny stanu faktycznego przez przyjęcie, że przedmiotowy rów stanowi również własność S. i J. B., co spowodowało odmowe legalizacji zarurowania rowu mimo, iż skarżący są jedynymi właścicielami spornego rowu, gdyż przebiega on tylko przez nieruchomość skarżących. Podnosząc wskazane wyżej zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie w całości decyzji organu odwoławczego oraz decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wniesiono również o wydanie decyzji legalizującej przedmiotowe urządzenie oraz o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skarżący szczegółowo uzasadnili stawiane w skardze zarzuty podkreślając, że przedmiotowy rów o legalizacje którego wystąpili znajduje się w całości na ich nieruchomości a zatem tylko oni są jego właścicielami. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. W dniu 22 lutego 2021r. do Sądu wpłynęło stanowisko S. B. (właścicielka działki nr ew. [...]), w którym podniesiono, że przed zarurowaniem rowu przebiegał on i nadal przebiega po obydwu działkach tj. [...] i [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlega decyzja Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] czerwca 2020r. (nr wskazany na wstępie) utrzymująca w mocy decyzję Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w S. z [...] października 2018r. (znak wskazany na wstępie), odmawiającą zalegalizowania wykonanej przebudowy (zarurowania) odcinka rowu [...]na działkach nr ew. [...] i [...], obr. [...]., położonych przy ul. [...]w P.. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji są przepisy ustawy z 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1121 z późn. zm.- dalej: p.w.). Zgodnie art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. a) p.w. przez urządzenia wodne rozumie się w szczególności budowle piętrzące, spustowe, przeciwpowodziowe i regulacyjne, a także poldery przeciwpowodziowe, kanały i rowy. Artykuł 64a p.w. odnosi się do kwestii legalizacji urządzenia wodnego wykonanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Dla prawidłowego rozpoznania niniejszej sprawy znaczenie mają ust. 1 i 2 wskazanego przepisu stanowiące, że jeżeli urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo zgłoszenia, właściciel tego urządzenia może wystąpić z wnioskiem o jego legalizację, do którego dołącza dokumenty wskazane w art. 131 ust. 2. (ust. 1 ). W ust. 2 ustawodawca określił, że organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może wydać decyzję o legalizacji urządzenia wodnego, jeżeli lokalizacja tego urządzenia nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów art. 63, ustalając jednocześnie, w drodze postanowienia, wysokość opłaty legalizacyjnej (opłata wynosi 10-krotność opłaty skarbowej za wydanie pozwolenia wodnoprawnego). A zatem zauważenia wymaga, że postępowanie legalizacyjne prowadzone jest zawsze na wniosek właściciela, który zobowiązany jest wykazać zgodność inwestycji z obowiązującymi przepisami. W świetle powyższych uregulowań istotną kwestią w niniejszej sprawie było wyjaśnienie, czy organy obu instancji, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, prawidłowo orzekły o odmowie zalegalizowania wykonanej bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego przebudowy urządzenia wodnego – rowu- przyjmując, iż wniosek został złożony nie przez wszystkich właścicieli tego urządzenia. W ocenie Sądu organy trafnie w niniejszej sprawie przyjęły, że wniosek nie został złożony przez wszystkich współwłaścicieli urządzenia wodnego, co więcej S. B. (zgodnie z ewidencją gruntów współwłaścicielka działki nr ew. [...]) wyraźnie sprzeciwia się zarurowaniu tego odcinka rowu. Zauważenia wymaga również, że ze zgromadzonego przez organ materiału dowodowego wynika w sposób jednoznaczny, iż rów który podlegał przebudowie i którego dotyczy postępowanie legalizacyjne, był urządzeniem wodnym przebiegającym w granicy między działkami nr [...] i nr [...], stanowiąc tym samym współwłasność właścicieli gruntów po których przebiegał. Powyższe przyznają również skarżący m. in. w protokole z 30 stycznia 2017r. z rozprawy wodnoprawnej (str. 2 – "D. i D. K. w trakcie oględzin potwierdzili, że kiedyś w granicy działek [...] i [...] biegł rów ziemny otwarty o szerokości dna ok. 1,5m i głębokości ok. 1 m") Zauważenia wymaga także, że jak wynika m. in. z Operatu wodnoprawnego z grudnia 2017r. sporządzonego przez inż. K. K. (str. 3) na zlecenie skarżących, który został załączony do wniosku o legalizację urządzenia wodnego, przebudowa rowu polegała na zabudowie istniejącego koryta rowu [...]("w miejsce istniejącego rowu otwartego został wykonany rurociąg z rur karbowanych ø 400mm i długości L=58m"). Z powyższego Operatu wynika, że przebieg ww. urządzenia wodnego nie został zmieniony, a zatem w dalszym ciągu urządzenie to winno znajdować się częściowo na działce nr ew. [...] a częściowo na działce [...]. Tym samym pozostając we współwłasności właścicieli tych działek (co potwierdza również zapis znajdujący się na str. 12 pierwszy akapit Operatu o treści "Działki ew. nr [...] i [...] w granicy których znajduje się odcinek rowu [...]będący przedmiotem przebudowy są własnością osób prywatnych". Potwierdzeniem tego stanu rzeczy jest również zapis znajdujący się na str. 2 Opisu w języku nietechnicznym, gdzie wprost wskazano, że rurociąg, studzienki rewizyjne znajdują się na działkach ew. nr [...] i [...](ostatnie zdanie opisu). Tak więc skoro dokumenty złożone przez skarżących w załączeniu do wniosku o legalizację urządzenia wodnego, zgodnie z art. 131 p.w., wprost wskazują, że urządzenie to przebiega po dwóch działkach o nr [...] i [...], to brak było podstaw do przyjęcia innego stanu rzeczy szczególnie, że powyższe potwierdzają również znajdujące się w aktach sprawy mapki oraz Informacja uproszczona z rejestru gruntów z 12 września 2016r. dla działek nr ew.. [...] i [...] oraz wypis z ewidencji gruntów dla działki nr ew. [...] z 21 września 2015r. i wypis z ewidencji gruntów dla działek nr ew. [...] i [...] z 18 grudnia 2017r. załączony do Operatu wodno-prawnego. Skoro zatem urządzenie wodne o legalizację, którego w niniejszej sprawie wystąpili skarżący jest współwłasnością ich oraz właścicieli działki nr ew. [...], to aby mogło dojść do zalegalizowania tego urządzenia wodnego, zgodnie z art. 64a p.w., wniosek winien być złożony przez współwłaścicieli tego urządzenia. W niniejszej sprawie wniosek został złożony jedynie przez Państwa K. przy braku akceptacji ze strony współwłaścicielki działki nr ew. [...]. W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe. Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze, Sąd uznał je za niezasadne. W ocenie Sądu organ nie naruszył bowiem przepisów postępowania w tym w szczególności wskazywanych w treści zarzutów skargi. Jak wynika bowiem z treści zaskarżonego orzeczenia (str. 5) organ odwoławczy zapoznał się z przedłożonymi przez skarżących dowodami i odniósł się do nich w treści zaskarżonego orzeczenia. Z oceną organu wyrażoną w tym zakresie należy się zgodzić. Organ nie może bowiem, rozpoznając sprawę legalizacji urządzenia wodnego i badając czy wszyscy uprawnieni złożyli w tym zakresie wniosek, opierać się o opinię biegłego z zakresu budownictwa wykonaną dla innych celów niż legalizacja urządzenia wodnego. Szczególnie, że w aktach sprawy posiada dokumentację w postaci Operatu wodnoprawnego oraz wypisów z ewidencji gruntów, które wskazują, że współwłaścicielami legalizowanego urządzenia wodnego są zarówno właściciele działki nr ew. [...] jak i nr ew. [...] (po granicy tych działek przebiega rów, którego odcinek podlegał przebudowie). Na marginesie jedynie w tym miejscu, Sąd wskazuje, że gdyby przyjąć za prawidłowe ustalenia zawarte w opinii biegłego z zakresu budownictwa – mgr inż. K. H., to powyższe wskazywałoby, że wykonany i przedłożony przez skarżących w załączeniu do wniosku Operat wodnoprawny przebudowy odcinka rowu [...] jest nierzetelny, bowiem wskazuje i określa on przebieg urządzenia po działkach nr ew. [...] i [...]. Zauważyć zatem należy, iż fakt, że strona nie zgadza się z przyjętym przez organy sposobem rozstrzygnięcia sprawy, nie oznacza, iż rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny. Kierowanie się zasadami wyrażonymi w art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. przy wydaniu rozstrzygnięcia nie zawsze musi oznaczać zadośćuczynienie żądaniu strony postępowania, jednak musi zawsze wykazywać, że wydane orzeczenie wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu. Materiał sprawy musi odpowiadać na wątpliwości strony i nawet jeśli nie zgadza się ona z rozstrzygnięciem musi, w razie kontroli instancyjnej lub sądowoadministracyjnej, dawać przekonanie kontrolującemu o słuszności zaskarżonego aktu. Innymi słowy, naruszenie ogólnych zasad postępowania (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.) ma charakter rażącego naruszenia prawa wtedy, gdy jest to oczywiste i niewątpliwe, kiedy nie budzi wątpliwości, że nie zastosowano ich w ogóle w trakcie prowadzonego postępowania (wyrok NSA z dnia 10 listopada 2011 r., I OSK 1974/10, LEX nr 1149278). W niniejszej sprawie Sąd nie znalazł podstaw, aby zakwestionować czynności organów administracji podejmowane w toku sprawy, a zmierzające do jej wyjaśnienia. W szczególności zostały wyczerpująco zbadane istotne w sprawie okoliczności, przeprowadzono w tym celu dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Organ zarówno I jak i II instancji oparł się na materiale prawidłowo i wyczerpująco zebranym, dokonując jego odpowiedniej oceny, a swoje stanowisko uzasadnił zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. z odniesieniem się do argumentów odwołania oraz przedłożonych w sprawie przez skarżących dokumentów. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt. Dz.U z 2019r. poz. 2325 z późn. zm), skargę w całości oddalił.