IV SA/Wa 172/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tersa Zyglewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 lipca 2018 r. wniosku W. L. o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 maja 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 172/18 w sprawie ze skargi R. L. i W. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 29 maja 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 172/18, oddalił skargę R. L. i W. L. na decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania. W. L. w piśmie z 2 lipca 2018 r. (data prezentaty biura podawczego tut. Sądu) wniósł o przywrócenie terminu do "zgłoszenia wniosku i sporządzenie i uzasadnienie wyroku". W treści pisma Wnioskodawca wskazał, że jest starszym człowiekiem "(demencja"), który choruje na [...], [...] i choroby [...]. Ponadto podał również, że dopiero pracownik sekretariatu pouczył go, że sam powinien wystąpić z wnioskiem o sporządzenie uzasadnia w terminie 7 dni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienie wyroku nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych wynikłych wskutek uchybienia terminowi procesowemu, gdy strona nie ponosi winy w jego uchybieniu. Intencją prawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowych było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. W myśl art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), zwana dalej "p.p.s.a.", czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Fundamentalne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej ma ustalenie, że uchybienie terminowi nie nastąpiło z winy strony (por. postanowienie NSA z 13 lutego 2018 r., sygn. akt II OZ 101/18). Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności rozpoznawanej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. (por. postanowienie NSA z 1 lutego 2018 r., sygn. akt I OZ 58/18). Z brakiem winy mamy, bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi, oraz niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności z powodu, których doszło do przekroczenia terminu procesowego. W ocenie Sądu, okoliczności podniesione przez Wnioskodawcę nie są okolicznościami, które uzasadniałyby przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej – w analizowanym przypadku wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Powołane okoliczności, w szczególności zły stan zdrowia, które pogorszył się nagle po ogłoszeniu wyroku, i wywołany tym brak zrozumienia pouczenia, nie są dostateczne dla przyjęcia, że uprawdopodobnione zostały okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wnioskodawca uzupełnił wprawdzie wniosek o przywrócenie terminu m.in. o oświadczenie swojej małżonki, karty informacyjnej z 24 listopada 2017 r., jednakże nie można uznać, że twierdzenia Wnioskodawcy są poparte dowodami przemawiającymi za ich prawdopodobieństwem. Jakkolwiek Sąd zauważa, że występowanie przed organami wymiaru sprawiedliwości może powodować pewnie dyskomfort wobec osób, które nie zajmują się zawodową działalnością prawniczą, jednakże zasady doświadczenia życiowego wskazują, że mało prawdopodobnym jest, aby uczestniczenie w rozprawie przed sądem administracyjnym było na tyle stresującym doświadczeniem, aby wywołało nagłe pogorszenie stanu zdrowia, które wymagałoby rekonwalescencji. Sąd wskazuje, że Wnioskodawca faktycznie stawił się osobiście na rozprawie w dniu 29 maja 2018 r. Po ogłoszeniu wyroku został pouczony o sposobie zaskarżenia wyroku oddalającego skargę, w tym także o terminie zgłoszenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku, co zostało odnotwane w protokole rozprawy. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, wraz z zawiadomieniem o terminie rozprawy zostało mu przesłane pouczenie, o treści art. 141 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Wymaga podkreślenia zatem, że Sąd wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku wynikającego z art. 6 p.p.s.a., zgodnie z którego dyspozycją sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Wobec czego za nieprawdziwe należało uznać twierdzenie Wnioskodawcy, że dopiero pracownik sekretariatu w rozmowie telefonicznej pouczył go konieczności złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w terminie 7 dni od dnia jego ogłoszenia. Wyjaśnienia wymaga również, że nie każda choroba, lecz jedynie nagłe pogorszenie stanu zdrowia, którego wnioskodawca nie mógł przewidzieć, może stanowić przesłankę dla przywrócenia terminu, przy czym nawet taka choroba, która wymaga leżenia, nie uzasadnia przywrócenia terminu, jeżeli strona mogła skorzystać z pomocy domowników, osób trzecich (por. postanowienie NSA z 5 lutego 2014 r., sygn. akt I FZ 508/13; z 30 kwietnia 2014 r., sygn. akt I GZ 93/14). Dlatego też nawet choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie jest wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione. Przedłożona wraz z wnioskiem dokumentacja medyczna potwierdza, że Wnioskodawca jest osobą schorowaną, zaś dolegliwości, na które cierpi mają charakter przewlekły. W ocenie Sądu, nie negując oczywiście osobistej oceny samopoczucia Wnioskodawcy w okresie po ogłoszeniu wyroku, nie można uznać jednak, że uchybienie terminu było niezawinione. Jak wynika z oświadczenia małżonki Wnioskodawcy, w analizowanym okresie znajdował się on pod jej opieką, a zatem miał realną możliwość skorzystania z pomocy osoby najbliższej, do której mógł się zwrócić z prośbą m.in. o złożenie wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w terminie 7 dni od dnia jego ogłoszenia za pośrednictwem chociażby operatora pocztowego. Wnioskodawca nie uprawdopodobnił zatem okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu, dlatego niniejszy wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.