Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

IV SA/Wa 1656/23

IV SA/Wa 1656/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-02-23

Wynik

Uchylono decyzję I i II instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
23 lutego 2024
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wąsikowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, asesor WSA Elżbieta Granatowska, Protokolant st. ref. Beata Karczewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2024 r. sprawy ze skargi A. F. i W. F. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 2 czerwca 2023 r. nr DO.1.7614.62.2023.OG w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] z dnia [...] 2022 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii solidarnie na rzecz skarżących A. F. i W. F. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Minister Rozwoju i Technologii decyzją z 2 czerwiec 2023 r., znak: DO.1.7614.62.2023.OG po rozpatrzeniu odwołania W. F., od decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2022 r., znak: [...], stwierdzającej nabycie, z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., przez Gminę [...], prawa własności nieruchomości, położonej w obrębie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 0,0125 ha zajętej pod drogę publiczną, ulicę [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że zachodzą okoliczności wskazane w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), tj. w dniu 31 grudnia 1998 r., spełnione zostały łącznie następujące przesłanki: nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną, nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego. Odnosząc się do przesłanka własności: w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość, nie stanowiła własności Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego. W tym dniu właścicielami nieruchomości oznaczonej nr [...], byli R. G. i E. C., następnie umową sprzedaży z [...] marca 1999 r., Rep. [...], E. C. sprzedał udział w nieruchomości A. F. oraz W. F.. Tą samą umową R. G. oraz A. F. i W. F. znieśli współwłasność nieruchomości w ten sposób, że działkę nr [...] przyznali po połowie R. G. oraz A. F. i W. F., dalej umową z [...] grudnia 2010 r., Rep. [...] R. G. darowała swój udział w nieruchomości K. G., co potwierdza księga wieczysta nr [...]. Dalej organ wskazał, że w dniu 31 grudnia 1998 r. ul. [...], stanowiła drogę publiczną, co ustalono na podstawie: uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] Nr [...] z dnia [...] marca 1987 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich (Dz. Urz. Woj. [...] z 1987 r. Nr -, poz. [...]), na mocy której została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich, art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, na mocy którego przedmiotowa droga od 1 stycznia 1999 r. stała się drogą gminną. W zakresie przesłanka zajęcia wskazano, że działka nr [...] była w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęta pod drogę, co ustalono na podstawie: - mapy zasadniczej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej na podstawie archiwalnych dokumentów, na której przedstawione zostały granice działki drogowej nr [...], a geodeta uprawniony potwierdził, że niniejsza mapa przedstawia stan zajęcia nieruchomości pod pas drogi publicznej na dzień 31 grudnia 1998 r. Zgodnie z oświadczeniem Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg i Infrastruktury z dnia [...] lutego 2012 r. działka nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. była zajęta pod chodnik dla pieszych oraz sieć oświetlenia ulicznego. Minister podkreślił, że powyższe opracowanie geodezyjne sporządzone przez geodetę uprawnionego w oparciu o dokumentację geodezyjną przyjętą do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 k.p.a. Odnosząc się do przesłanki władania organ wskazał, że 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość pozostawała we władaniu publicznym, o czym świadczą: - oświadczenie Prezydenta Miasta [...] z [...] lutego 2012 r., z którego wynika, że Miasto [...] wykonywało faktyczne władztwo nad nieruchomością oznaczoną nr [...], poprzez przeznaczanie środków finansowych na remonty i bieżące utrzymanie ulicy [...], w ramach którego wykonywane były naprawy nawierzchni chodnika oraz oświetlenia ulicznego, - uchwały nr [...] Zarządu Miasta [...] z [...] września 1998 r. w sprawie powołania Miejskiego Komitetu Akcji Zimowej oraz zatwierdzenia planu Akcji Zimowej dla Miasta [...] na sezon zimowy 1998/1999, w którym ulica [...] znajdowała się w wykazie ulic przewidzianych do zimowego utrzymania. Zdaniem Ministra należy również wskazać – powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych - iż władztwo publicznoprawne dotyczy całego odcinka drogi, a nie poszczególnych działek gruntu, trudno bowiem uznać, że istnieje możliwość wykazania dokonywania czynności związanych z utrzymaniem danej drogi publicznej tylko w stosunku do konkretnych działek. W tych okolicznościach w ocenie organu wszystkie przesłanki wynikające z art. 73 ust. 1 ww. ustawy zostały spełnione. W kwestii zarzutów podniesionych w odwołaniu wskazano, że decyzja wydana w trybie art. 73 ust. 1 ww. ustawy ma charakter deklaratoryjny, stwierdzający istniejący stan prawny. Oznaczenie nieruchomości w ewidencji gruntów jako użytek gruntowy nie ma znaczenia dla spawy, bowiem istotne znaczenie ma stan faktyczny na gruncie w 1998 r. Odnosząc się do zarzutów dotyczących podatku, wyjaśniono, że kwestia prawidłowości decyzji określającej wymiar podatku nie jest przedmiotem niniejszej sprawy i nie może mieć wpływu na ocenę zaistnienia przesłanek nabycia nieruchomości. A. F. oraz W. F. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Ministra wnosząc o jej uchylenie. Ww. decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania, w szczególności: - art. 7 k.p.a. poprzez dokonanie zdawkowej oceny stanu prawnego i faktycznego Działki, co miało wpływ na ograniczone możliwości wyjaśnienia sprawy i tym samym mylne rozstrzygnięcie, - art. 8 § 1 k.p.a. poprzez ominięcie w rozważaniach kwestii faktycznego władztwa nad Działką oraz zaniechanie weryfikacji przedstawionych przez organy Miasta [...] dokumentów, które miały potwierdzać fakt pozostawania Działki we władaniu publicznym, w zakresie ich prawdziwości względem Działki, - art. 76 § 1 k.p.a. poprzez zignorowanie faktu, że Prezydent Miasta [...] w postanowieniu oraz decyzji podatkowych wskazał, że nie miał świadomości pozostawania Działki we władaniu publicznym, a jednocześnie Prezydent Miasta [...] miał je sprawować w dniu 1 stycznia 1999 r., by spełnione mogły być przesłanki art. 73 ustawy, - art. 80 k.p.a. poprzez wybiórczą ocenę materiału dowodowego, w szczególności zaniechanie prób ustalenia stanu faktycznego Działki, w tym poprzez przyjęcie, że skoro Działka położona jest w okolicy ul. [...], z pewnością została objęta uchwałą nr [...] Zarządu Miasta [...] z dnia [...] września 1998 r. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w świetle posiadanych przez skarżących dokumentów, niemożliwym jest stwierdzenie, że Działka była drogą publiczną. Wydział Geodezji w piśmie z [...] maja 2011 r. stwierdza, że on jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków Miasta [...] nie posiada żadnej dokumentacji uzasadniającej potwierdzenie, że Działka stanowi drogę publiczną i nie ma informacji o prowadzonym postępowaniu o uregulowanie prawa własności do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną w trybie przepisów art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. bądź też innych przepisów. W załącznikach wymieniony jest wypis z rejestru gruntów i załącznik mapowy, które to potwierdzają stanowisko UM [...]. Kolejnym dokumentami, na które skarżący zwrócili uwagę, to postanowienie Prezydenta Miasta [...] z [...] kwietnia 2014 r. w sprawie wznowienia postępowania podatkowego i decyzja wymiarowa w sprawie podatku od nieruchomości z [...] kwietnia 2014 r., z których wynika, że organ nie posiadał wiedzy o zajęciu działki nr [...] pod gminną drogę publiczną. Wszelkie dokumenty dotyczące ul. [...] wydane przed 2014 rokiem nie obejmowały Działki. Ponadto wskazano na szereg czynności prawnych, które nie powinny mieć miejsca gdyby Działka była drogą publiczną, tj: 1. do 2005 roku poprzedni właściciele Działki mogli złożyć wniosek o odszkodowanie i je otrzymać. Nie było to możliwe, ponieważ do 2014 roku Miasto [...] nie uznawało, że działka jest drogą publiczną, 2. nie powinienem nabyć działki w dniu [...] marca 1999 r. Transakcja została potwierdzona Aktem Notarialnym Za działkę zapłaciłem, zapłaciłem również wszelkie opłaty notarialne związane z transakcją, 3. po nabyciu działki została przez Urząd Skarbowy w [...] przeprowadzona kontrola transakcji. Było to możliwe tylko dlatego, że działka nie figurowała w rejestrach jako droga publiczna, 4. w dniu [...] grudnia 2010 r. miała miejsce darowizna potwierdzona notarialnie, gdzie R. G. darowała swój udział K. G., 5. w latach 1999-2013 płaciłem regularnie podatek od nieruchomości. Dodatkowo w roku 2013 zapłaciłem karę za to, że nie chciałem opłacić podatku. Podniesiono także, że podczas prac projektowych w zakresie budowy m.in. chodnika, wymiany rur wodociągowych Miasto twierdziło, że nie ma tam drogi publicznej. Skarżący wyrażali zgody na zajęcie m.in. działki [...] na czas budowy. Skarżący zwrócili też uwagę, że skoro Miasto [...] nie miało do 2014 roku wiedzy o tym, że na Działce jest droga, nie mogło w 1998 roku wykonać jakiejkolwiek czynności związanej z władaniem publicznym nad nią. Na groteskowe wygląda powoływanie się na zimowe utrzymanie ulicy [...]. Na działce nie znajduje się i nigdy nie znajdowała jezdnia. Od czasu wybudowania w czasie poprawy gospodarki wodnościekowej po 2010 roku, znajduje się tam obecny chodnik. Lecz obowiązek odśnieżania go nie spoczywa na władzach Miasta, lecz właścicielu przyległej posesji. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2023, poz. 1634; dalej: p.p.s.a.). Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Sąd w składzie orzekającym, dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia – w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zostały bowiem wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego, co skutkowało koniecznością ich uchylenia. Materialno-prawną przesłanką zaskarżonej decyzji stanowił art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego w zmian za odszkodowanie. Przytoczony przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty, które do tej pory nie stanowiły własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stają się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością. Nabycie własności nieruchomości na podstawie przywołanego przepisu, uzależnione jest od spełnienia łącznie w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek: 1. nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego; 2. nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną; 3. nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego. Odnosząc się do pierwszej z przesłanek, należy wskazać, że bezspornym jest, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa działka, nie była własnością Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego. Obecnie właścicielami działki są A. F., W. F. i K. G.. Dalej wskazano, że w dniu 31 grudnia 1998 r. ul. [...], stanowiła drogę publiczną: uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] Nr [...] z dnia [...] marca 1987 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich (Dz. Urz. Woj. [...] z 1987 r. Nr -, poz. [...]), na mocy której została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich, art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, na mocy którego przedmiotowa droga od 1 stycznia 1999 r. stała się drogą gminną. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się jednak do wykazania, czy działka ta w dniu 31 grudnia 1998 r. faktycznie była zajęta pod tę drogę i znajdowała się we władaniu Gminy. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw organom orzekającym do uznania, że przedmiotowa działka nr [...] o powierzchni 0,0125 ha była zajęta pod drogę i znajdowała się we władaniu gminy. Zasadnie Skarżący podnosi, że organy nie ustaliły w sprawie stanu faktycznego odnoszącego się do ww. kwestii, nie przeprowadziły postępowania dowodowego w sposób uzasadniający wydanie zaskarżonej decyzji, dokonały oceny niepełnego materiału dowodowego, a także nie odniosły się w sposób właściwy do okoliczności zgłoszonych przez Skarżącego czym naruszyły m.in. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78, art. 79 § 2 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. oraz dodatkowo art. 77 § 3 k.p.a. i art. 80, co w rezultacie przełożyło się na błędne (a na pewno przedwczesne) uznanie, że w sprawie spełnione zostały dwie z ostatnich przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że zgodnie z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Przeznaczenie części nieruchomości, w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., na drogę wiążę się z pozbawieniem właściciela części nieruchomości. Oznacza to, że musi dokonać na podstawie przepisów ww. ustawy i w określonych granicach przestrzennych i to na podstawie dokumentów niebudzących najmniejszych wątpliwości. W rozpoznawanej sprawie w związku z zachodzącymi wątpliwości odnośnie do ustalonego przez organy stanu faktycznego, należało ponownie podjąć wyjaśnienia w sprawie. Należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że przestrzenne granice zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, do których odnosi się art. 73 ust. 1 powołanej ustawy, determinuje stan faktyczny istniejący na gruncie, a więc sposób jego zagospodarowania pozwalający na zakwalifikowanie go jako drogi w rozumieniu obowiązujących na dzień 31 grudnia 1998 r. definicji drogi czyli przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. - o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 13 października 1998 r. art. 4 ust. 1 pkt 1 droga lub pas drogowy to wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. Zatem stan faktyczny istniejący na gruncie w dniu 31 grudnia 1998 r. winien być oceniany przez pryzmat tej definicji. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw organom orzekającym do uznania, że przedmiotowa działka nr [...] była zajęta pod drogę i znajdowała się we władaniu gminy. W ocenie organów niezbitym dokumentem w sprawie (w kwestii przyjęcia, że przedmiotowa działka zajęta jest pod drogę publiczną) jest mapa z projektem podziału nieruchomości, sporządzonej przez uprawnionego geodetę, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Jak wskazał organ odwoławczy, powyższe opracowanie geodezyjne sporządzone przez geodetę uprawnionego w oparciu o dokumentację geodezyjną przyjęta do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 k.p.a. a zatem stanowi dowód tego, co zostało w nich stwierdzone przez uprawnionego geodetę. Co do zasady Sąd zgadza się ze stanowiskiem ministra, że powyższe opracowanie geodezyjne jest dokumentem z art. 76 § 1 k.p.a. i stanowi dokument urzędowy, jednakże dokument ten podlega takiej samej ocenie jak każdy inny dowód, zatem może zostać podważony na podstawie przeciwdowodu. Rolą organów jest wyczerpujące zebranie materiału dowodowego, a nie tylko jego części. Należy zwrócić uwagę, że z akt sprawy nie wynika, na jakiej podstawie, na jakich dokumentach geodeta oparł swoje ustalenia, wskazując, że "granice nieruchomości ustalono według jej zajęcia pod drogę publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r.". Autor mapy powinien był powołać się na źródło swoich ustaleń, na podstawie których sporządził mapę podziałową. Poza tym w aktach znajduje się pismo Prezydenta Miasta [...] z [...] września 2021 roku, w którym oświadczył, że miasto Z. nie posiada w dokumentacji archiwalnej metryki drogi ulicy [...], wobec czego nie ma możliwości przesłania jej uwierzytelnionej kopii na dowód sprawowania władztwa nad wyżej wymienioną nieruchomością. W aktach administracyjnych brak jest poza ww. wskazanymi przez organ innych dowodów w sprawie, które mogłyby przesądzić o zajęciu przedmiotowej nieruchomości pod drogę publiczną. Odnosząc się do oświadczenia Prezydenta Miasta [...] z [...] lutego 2012 r. o tym, że w dniu 31 grudnia 1998 r. Miasto [...] wykonywało faktyczne władztwo nad nieruchomością oznaczoną numerem [...], zauważyć należy, że osoba podpisująca to oświadczenie tj. K. L. (Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg i Infrastruktury Informatycznej) nie wykazała, że miała osobistą wiedzę pozwalającą na stwierdzenie, że przedmiotowa działka 31 grudnia 1998 r. położona była w całości w pasie drogowym drogi publicznej gminnej – ul. [...]. Nie wiadomo także z tego oświadczenia, na podstawie jakich dokumentów swoje twierdzenia oparł Dyrektor. Nie wynika bowiem z akt sprawy, aby w dniu 31 grudnia 1998 r. działka skarżącego była zajęta pod urządzony pas drogowy, w tym betonowy chodnik dla pieszych oraz sieć oświetlenia ulicznego. Te uwagi wskazują, że zachodzą wątpliwości, czy zatem ww. osoba dysponowała rzetelną wiedzą i czy przedmiotowa działka była we władaniu Gminy. Jak podnosi się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym samo oświadczenie w żaden sposób nie może stanowić wyłącznego dowodu na spełnienie przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy przepisy wprowadzające (por. wyrok WSA w Warszawie z 9 listopada 2020 r., I SA/Wa 659/20). Ponadto w innym wyroku WSA w Warszawie dotyczącym oświadczenia Burmistrza Miasta [...], wskazano, że Burmistrz Miasta podpisując oświadczenie nie wyjaśnił przy tym źródła informacji, stanowiących jego podstawę, co przesadza o tym, iż złożone ono zostało wyłącznie na potrzeby niniejszego postępowania. Biorąc zaś pod uwagę, że przedmiotem oświadczenia jest stan na dzień 31 grudnia 1998 r., wątpliwym wydaje się by Burmistrz Miasta [...] wykonujący swoje funkcje w 2011 r. miał w tej kwestii jakąkolwiek wiedzę, zwłaszcza, iż nie jest ona poparta konkretnym źródłem (por. wyrok NSA z 4 marca 2022 r., I OSK 1016/21). Jak już wyżej wskazano, przesłanką konieczną wynikającą z art. 73 jest wykazanie władania nieruchomością przez podmiot publiczny. Dla spełnienia przesłanki władztwa w rozumieniu art. 73 istotne jest to, by jednostka samorządu terytorialnego, poprzez swoje jednostki organizacyjne wykonywała faktyczne czynności w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną związane z utrzymaniem jej nawierzchni, zapewnieniem przejezdności naprawami, remontami, itp. Na dowód sprawowania władztwa publicznego, w aktach sprawy przedłożono kopię uchwały Nr [...] Zarządu Miasta [...] z [...] września 1998 r. w sprawie powołania Miejskiego Komitetu Akcji Zimowej oraz zatwierdzenia planu Akcji Zimowej dla Miasta [...] na sezon zimowy 1998/1999, w której ulica [...] znajdowała się w wykazie ulic przewidzianych do zimowego utrzymania w drugiej kolejności. Organy powołując się na ww. uchwałę nie zwróciły uwagi, że z niej nie wynika, że przedmiotowa działka była zajęta pod wymienioną w niej drogę publiczną tj. ul. [...]. Uchwała ta, nie wskazuje ani w formie tekstowej, ani graficznej numerów konkretnych działek, po których ona przebiega. Ponadto nie opisuje przebiegu tej drogi w taki sposób, aby wynikało, iż przebiega ona po spornej działce. Poza tym w piśmie Prezydenta z [...] lutego 2012 r. wskazano, że w budżecie miasta corocznie przeznaczane są środki finansowe na remonty i bieżące utrzymanie ulicy [...], w ramach którego wykonywane były naprawy nawierzchni chodnika oraz oświetlenia ulicznego. W tym zakresie nie zostały przedłożone konkretne dokumenty, z których wynikałoby, że na dzień 31 grudnia 1998 r. takie czynności były wykonywane i to n odcinku działki skarżącego. W ocenie Sądu w aktach sprawy brak jest zatem jakichkolwiek innych dokumentów mogących potwierdzić wykonywanie czynności władczych przez Organ w dacie 31 grudnia 1998 r. (np. umowy, zeznania świadków, faktury). W konsekwencji wskazanego wyżej deficytu ustaleń faktycznych Sąd uznał, że zgromadzony materiał dowodowy był również niewystarczający do przyjęcia ustalenia, że Gmina wykonywała władztwo nad sporną nieruchomością. W sprawie nie ulega wątpliwości, że dokumentacja niezbędna do wykonania faktycznego władania musi dotyczyć stanu faktycznego na dzień 31 grudnia 1998 r., z kolei organy wydając zaskarżone decyzje, opierały się na dokumentach wydanych kilkanaście lat po tym terminie. Okoliczności, na które powołuje się organ odwoławczy nie zostały wykazane konkretnymi dowodami, potwierdzającymi wykonywanie wymienionych czynności przez Gminę. Same oświadczenie Dyrektora – jak już wyżej wyjaśniono - nie może być wystarczające dla udowodnienia tych okoliczności, stanowić zaś może jedynie ich uprawdopodobnienie. Wskazane wyżej uchybienia organów w zakresie wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego sprawiają, że nie ma podstaw do przyjęcia ustalenia, że spełniona została ostatnia z przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. (wykonywanie władztwa na przedmiotowej nieruchomości). W ocenie Sądu powyższe wskazuje, że organ przedwcześnie przyjął, że w sposób wyczerpujący zebrał i ocenił materiał dowodowy, co stanowi o uchybieniu w zakresie art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78, art. 79 § 2 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. oraz dodatkowo art. 77 § 3 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zauważyć należy jeszcze raz, że art. 75 § 1 k.p.a. stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Dopiero po przeprowadzeniu wszystkich tych dowodów i skonfrontowaniu treści z nich wynikających, organ mógłby ustalić stan zajętości nieruchomości pod drogę i władania nią na datę 31 grudnia 1998 r. (zob. wyrok WSA z 24 maja 2023 r., IV SA/Wa 498/23 oraz z 21 czerwca 2023 r., IV SA/Wa 580/23). Przy ponownie prowadzonym postępowaniu organy będą zobowiązane do przeprowadzenia postępowania dowodowego w niniejszej sprawie zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w celu stwierdzenia istnienia, bądź nie przesłanek wynikających z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia października 1998 r. W szczególności organy mogą, gdy będzie to możliwe, przesłuchają ewentualnych świadków, przeanalizują dane wynikające z dostępnych systemów, przesłuchają biegłego geodetę sporządzającego mapę podziałową w sprawie i zweryfikują informacje wynikające z tych dowodów z wyjaśnieniami właścicieli działki. W zależności od poczynionych ustaleń, podejmą dalsze czynności w sprawie, mające na celu ustalenie rzetelnie stanu faktycznego w sprawie, a następnie wydadzą rozstrzygnięcie. Odnosząc się do poglądowych ortofotomap z lat 1998 - 2022, do których odniósł się organ I instancji, wskazać należy, że są nieczytelne, zatem nie można bezspornie przedstawić na jej podstawie przebieg ulicy [...] w [...], na wysokości przedmiotowej działki, i czy przebieg ten nie uległ zmianie we wskazanym okresie czasowym. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. uwzględnił skargę. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., obciążając ministra obowiązkiem zwrotu Skarżącej kosztów postępowania sądowego w kwocie 200 zł, na które składa się wpis od skargi.

Informacje o sprawie

Data wpływu
31 lipca 2023
Symbol z opisem
6189 Inne o symbolu podstawowym 618
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Sędziowie
Agnieszka Wąsikowska /przewodniczący sprawozdawca/ Elżbieta Granatowska. Kaja Angerman

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny