IV SA/Wa 1571/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały postanawia: odrzucić wniosek.

W dniu 26 kwietnia 2018 r. (data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego) M. M. wniosła za pośrednictwem organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały. Zarządzeniem z dnia 30 maja 2018 r. Przewodnicząca Wydziału wezwała skarżącą do uzupełnienia, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi, jej braków formalnych poprzez podpisanie skargi w budynku Sądu albo nadesłanie do Sądu podpisanego egzemplarza skargi. Wezwanie powyższe, wraz ze stosownym pouczeniem o konsekwencjach jego niewykonania, zostało skutecznie doręczone skarżącej w dniu 18 czerwca 2018 r. W dniu 25 czerwca 2018 r. (data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego) skarżąca nadesłała przy piśmie z dnia 22 czerwca 2018 r. podpisany egzemplarz skargi, a nadto w piśmie tym wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wyjaśniając, że skarga została wniesiona w dniu 26 kwietnia 2018 r., gdyż wcześniej skarżąca z powodów rodzinnych przebywała za granicą i powrót do domu nastąpił dopiero w dniu 25 kwietnia 2018 r. Nie miała zatem możliwości złożenia skargi we wcześniejszym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Zanim jednak sąd administracyjny przystąpi do badania okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej, zobowiązany jest uwzględnić treść przepisu art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.). Merytoryczne rozpoznanie wniosku zatem poprzedzone być musi zbadaniem dopuszczalności tego wniosku. Powinien on bowiem spełniać określone wymogi formalne, w przeciwnym razie – stosownie do art. 88 tej ustawy – spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek podlegać będzie odrzuceniu. Wymogi warunkujące dopuszczalność wniosku o przywrócenie terminu ujęto w art. 86 i art. 87 tej ustawy. Art. 87 § 1 powołanej ustawy zastrzega, że żądanie przywrócenia terminu należy zgłosić w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu i jednocześnie art. 87 § 4 wymienionej ustawy nakłada na stronę obowiązek równoczesnego z wnioskiem dokonania czynności, której nie dokonała w terminie. W świetle powyższych unormowań podstawową kwestię dla oceny prawidłowości złożonego w sprawie wniosku o przywrócenie terminu stanowi okoliczność zachowania terminu do jego wniesienia. Na gruncie akt niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że terminy zarówno do wniesienia skargi, jak i do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zostały dochowane. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji wynika, że została ona doręczona dorosłemu domownikowi M. A. w dniu 22 marca 2018 r. Zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi bezskutecznie upłynął w dniu 23 kwietnia 2018 r., mając na uwadze treść art. 83 § 2 powołanej ustawy, zgodnie z którym, jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Tymczasem skarga wniesiona została dopiero w dniu 26 kwietnia 2018 r., zaś wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia zgłoszony został dwadzieścia dziewięć dni później, bo dopiero w dniu 25 czerwca 2018 r. (data nadania pisma z 22 czerwca 2018 r. w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego), a więc wniosek został złożony z uchybieniem siedmiodniowego terminu. W razie uchybienia terminu do dokonania określonej czynności początkowym dniem, od którego należy liczyć bieg siedmiodniowego terminu z art. 87 § 1 powołanej ustawy, jest następny dzień po dniu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu. Omawiany przepis nie przewiduje innych okoliczności niż ustanie przyczyny uchybienia terminu. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżąca wskazała, że nie miała możliwości wcześniejszego złożenia skargi, bo przebywała za granicą, a do kraju powróciła w dniu 25 kwietnia 2018 r. Sąd uznał więc, że w dniu 25 kwietnia 2018 r. potencjalnie ustała przyczyna uchybienia terminu i należało przyjąć, że od tego dnia należało liczyć bieg siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu i termin ten upłynął w dniu 2 maja 2018 r., zaś wniosek złożony po tym terminie, tj. w dniu 25 czerwca 2018 r. należy uznać za spóźniony. Należy przy tym również wyjaśnić, że odrzucając na podstawie art. 88 omawianej ustawy wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności, sąd nie musi określić dokładnej daty dziennej ustania przyczyny jego uchybienia. Ważne, aby ustalił, że przyczyna uchybienia terminu ustała wcześniej, niż na siedem dni przed złożeniem wniosku o przywrócenie terminu do jej dokonania – tak jak ma to miejsce w tej sprawie. Istnieją wszakże przypadki, że strona przez swoje zachowanie w określonym przedziale czasowym eksponowała zdolność podjęcia czynności zmierzających do złożenia wniosku, brak jest zaś możliwości wyznaczenia konkretnej daty, kiedy taki stan się rozpoczął [zob. R. Hauser (red.), M. Wierzbowski (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, s. 459 oraz powołane tam postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt I OZ 769/10 dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl]. Wyjaśnić jednocześnie należy, że okoliczności podnoszone we wniosku Sąd powinien rozważyć przy merytorycznej ocenie wniosku o przywrócenie terminu, jednakże w świetle zaprezentowanych wywodów ocena taka w zaistniałym stanie procesowym nie mogła być przeprowadzona. W tej sytuacji niedopuszczalne jest analizowanie przesłanki braku winy w uchybieniu terminu, skoro wniosek skarżącej, jako że spóźniony, nie spełnia wymogów pozwalających na tego rodzaju analizę. Z powyższych względów, na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.