IV SA/Wa 1459/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 2 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. A., S. A. i R. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi Z. A., S. A. i R. A. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj.: 1) zwolnić Z. A., S. A. i R. A. od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla Z. A., S. A. i R. A. adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.

Z. A., S. A. i R. A. (dalej "skarżący", "wnioskodawcy") zwrócili się do Sądu z wnioskiem o przyznanie im prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ich skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...]. Z informacji zawartych w formularzach wniosku wynika, iż skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania wnioskodawców jest emerytura Z. A. w wysokości 894,67 zł netto miesięcznie oraz emerytura S. A. w wysokości 865,34 zł netto miesięcznie. R. A. uzyskuje niewielkie dochody z gospodarstwa rolnego w zadeklarowanej wysokości ok. 142 zł netto miesięcznie. Z rubryki 7 dotyczącej stanu majątkowego wynika, iż skarżący są współwłaścicielami starego domu oraz nieruchomości rolnej o pow. 7,2 ha o niskiej klasie bonitacyjnej. Poza tym nie posiadają żadnego innego majątku, zgromadzonych środków finansowych, ani przedmiotów wartościowych. Z dołączonych do wniosku dokumentów, m.in. umowy dzierżawy z dnia [...] kwietnia 2014 r. wynika, iż skarżący wydzierżawili przedmiotową nieruchomość bezpłatnie A. A. na okres 10 lat. Według oświadczeń skarżących, dzierżawca nie prowadzi z nimi wspólnego gospodarstwa domowego. Uzasadniając swój wniosek skarżący wskazali, że otrzymywane dochody nie wystarczają im nawet na pokrycie wszystkich niezbędnych wydatków, dlatego też zmuszeni byli zaciągnąć kredyty w instytucjach finansowych. Dokumentując ten fakt wnioskodawcy w dniu 22 września 2014 r. nadesłali do Sądu kopie umów kredytowych zawartych z Bankiem [...] oraz Bankiem [...]. Skarżący udokumentowali również koszty jakie ponoszą miesięcznie na utrzymanie domu (m.in. faktura za zakup węgla w wysokości 3040 zł), podatek rolny oraz leczenie. Skarżący oświadczyli jednocześnie, że nie pobierają dopłat do gruntów rolnych, nie korzystają również z żadnych innych form pomocy. Rozpoznając wniosek należy stwierdzić, że zasługuje on na uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.) ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. W rozpoznawanej sprawie skarżący zwrócili się z wnioskiem o zwolnienie ich od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wniosek skarżących winien zatem być oceniany w kontekście spełnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a, czyli przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Warunkiem przyznania prawa pomocy w tym zakresie jest wykazanie przez wnioskodawców, że nie są oni w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Ocena okoliczności wynikających ze złożonych przez skarżących oświadczeń oraz załączonych dokumentów źródłowych uzasadnia przyznanie wnioskodawcom prawa pomocy w zakresie całkowitym. Należy bowiem stwierdzić, że dochody, którymi skarżący dysponuje, tj. łącznie ok. 1900 zł miesięcznie nie pozwalają na poczynienie nie tylko oszczędności, które mogłyby zostać przeznaczone na pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika ale również jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Aktualny poziom cen dóbr i usług niezbędnych do zaspokojenia elementarnych potrzeb życiowych, jak wyżywienie i ubranie wskazuje, że dochód w wysokości nieco ponad 600 zł miesięcznie na osobę, nie może wystarczyć nawet na pokrycie podstawowych kosztów utrzymania. O powyższym świadczy fakt zaciągnięcia przez Z. A. i S. A. kredytu konsumpcyjnego oraz kredytu na remont domu. Biorąc przy tym pod uwagę, że skarżący nie posiadają ani zasobów pieniężnych, ani wartościowych przedmiotów, a ze względu na stan zdrowia niewątpliwe zmuszeni są ponosić dodatkowe wydatki, należy uznać, że zasadne jest przyznanie im prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.