IV SA/Wa 1430/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej postanawia odrzucić sprzeciw.

Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] (dalej Stowarzyszenie) wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej SKO) z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej. W imieniu Skarżącego sprzeciw wniósł nieprofesjonalny pełnomocnik, który mimo prawidłowo doręczonego wezwania, nie wykazał swego umocowania do reprezentacji Stowarzyszenia w niniejszym postępowaniu. Wobec tego, zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z 19 czerwca 2020 r. wezwano Skarżące Stowarzyszenie do uzupełnienia braków sprzeciwu przez złożenie: a. aktualnego zaświadczenia o wpisie do ewidencji stowarzyszeń zwykłych; b. wskazanie z imienia i nazwiska wszystkich członków Stowarzyszenia wraz z ich aktualnymi adresami zamieszkania; c. dokumentu potwierdzającego, że wskazane osoby są członkami Stowarzyszenia (np. uchwała, statut, lista); d. uchwały podpisanej przez wszystkich członków Stowarzyszenia o wniesieniu skargi; e. uchwały podpisanej przez wszystkich członków Stowarzyszenia o udzieleniu pełnomocnictwa do reprezentowania Stowarzyszenia przed sądami administracyjnymi, ewentualnie podpisanie skargi przez wszystkich członków Stowarzyszenia w siedzibie Sądu lub nadesłanie egzemplarza skargi podpisanego przez wszystkich członków Stowarzyszenia; – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W niniejszej sprawie wystąpiły również wątpliwości co do legitymacji procesowej Stowarzyszenia do zaskarżenia decyzji SKO. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Postępowanie sądowoadministracyjne może się toczyć wyłącznie na skutek prawnie dopuszczalnej oraz skutecznie wniesionej skargi. Badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza więc analiza wymogów jej dopuszczalności. Zgodnie zaś z treścią art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Stosownie zaś do treści art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Skarga z innych przyczyn niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Organizacja społeczna, w zakresie swojej działalności statutowej, może brać udział w postępowaniu w przypadkach określonych w ustawie (art. 9 p.p.s.a.). Organizacja ta, uprawniona jest ponadto do wniesienia skargi, w zakresie swojej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (art. 50 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 64b § 1 p.p.s.a. do sprzeciwu stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Powinnością Sądu w niniejszej sprawie jest ocena legitymacji procesowej sprzeciwiającego się Stowarzyszenia. Legitymacja ta, winna podlegać symultanicznej ocenie pod względem należytej jego reprezentacji oraz wystąpienia formalnej legitymacji do wniesienia sprzeciwu. Skarżące stowarzyszenie jest stowarzyszeniem zwykłym. Jak wynika z treści art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2019 r., poz. 713), stowarzyszenie zwykłe jest uproszczoną formą stowarzyszenia i nie posiada osobowości prawnej. Osoby w liczbie co najmniej trzech, pragnące założyć stowarzyszenie zwykłe, uchwalają regulamin, określając w szczególności nazwę stowarzyszenia, cel, teren i środki działania, siedzibę oraz przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie. Oznacza to, że stowarzyszenie takie tworzą wszyscy członkowie, a sposób ich działania reguluje regulamin. Regulamin stowarzyszenia wskazuje, że stowarzyszenie posiada przedstawiciela, który je reprezentuje, ale nie jest jego organem. W orzecznictwie sądów powszechnych prezentowany jest pogląd, że przez "reprezentowanie stowarzyszenia" nie można rozumieć zaciągania zobowiązań ze skutkiem dla stowarzyszenia. Oznacza to, że także w postępowaniu sądowoadministracyjnym osoba wskazana w regulaminie stowarzyszenia zwykłego jako przedstawiciel nie posiada uprawnień do reprezentowania stowarzyszenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Stowarzyszeniu zwykłemu przysługuje niewątpliwie zdolność sądowa jako organizacji społecznej, jednak legitymację procesową, a zatem zdolność do czynności procesowych posiadają jedynie wszyscy członkowie tego stowarzyszenia. Natomiast przedstawiciel wskazany w regulaminie może reprezentować stowarzyszenie zwykłe, jeżeli pozostali członkowie stowarzyszenia upoważnią go do tego w należytej formie prawnej. W niniejszej sprawie sprzeciw został wniesiony do Sądu w imieniu Stowarzyszenia przez osobę, która nie wykazała podstaw swojego umocowania do jego reprezentacji. Poprzestanie na zawartym w treści skargi lakonicznym stwierdzeniu, że wnoszący sprzeciw reprezentuje Skarżące Stowarzyszenie, nie wystarcza do jego skutecznego wniesienia. Złożenie skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym wymaga bowiem złożenia jej przez osoby uprawnione do reprezentowania danego podmiotu. W związku z tym Stowarzyszenie zostało wezwane do uzupełnienia braków formalnych w tym zakresie, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. Na podstawie art. 73 § 4 p.p.s.a. wezwanie zostało uznane za skutecznie dokonane z dniem 10 lipca 2020 r. (k. 61). Ostatnim dniem do uzupełnienia braków w terminie był zatem 17 lipca 2020 r. Do dnia orzekania wezwanie pozostało jednak bez odpowiedzi. Podkreślenia wymaga również brak formalnej legitymacji procesowej Stowarzyszenia. Zgodnie z przywołanym art. 50 § 1 w związku z art. 64b § 1 p.p.s.a. należy przyjąć, że organizacja społeczna, którą jest niniejsze Stowarzyszenie, może wnieść sprzeciw, gdy naruszono jej własny interes prawny albo w sprawach innych osób, o ile brała udział w postępowaniu administracyjnym. Organizacja społeczna jest zatem uprawniona do wniesienia skargi w sprawach dotyczących innych podmiotów, o ile kumulatywnie spełnione będą dwa warunki. Po pierwsze, sprawa sądowoadministracyjna musi się mieścić w zakresie jej statutowej działalności. Po drugie, konieczne jest, by organizacja ta brała udział w postępowaniu administracyjnym. Warunek udziału organizacji społecznej zostanie spełniony, jeżeli organizacja ta występowała w tym postępowaniu w charakterze uczestnika na prawach strony. W swym sprzeciwie Skarżące Stowarzyszenie nie wskazało interesu materialnego we wniesieniu skargi. Z akt administracyjnych sprawy wynika jednak, iż Stowarzyszenie złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. Stowarzyszeniu odmówiono dopuszczenia do udziału na prawach strony we wznowionym postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2017 r, nr [...] w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacji przedsięwzięcia. W uzasadnieniu postanowienia Wójt Gminy [...] podkreślił, że Stowarzyszenie jako organizacja ekologiczna nie spełnia wymogu prowadzenia działalności statutowej w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody przez co najmniej 12 miesięcy przed dniem wszczęcia postępowania, który to obowiązek wynika z art. 44 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku u jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2018 r., poz. 2081 ze zm.). Warunek udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym nie został zatem spełniony, przez co należy uznać, że Stowarzyszenie [...] nie posiada legitymacji formalnej do wniesienia skargi w niniejszym postępowaniu. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.