IV SA/Wa 1369/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Sidorowska-Ciesielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Borkowska Asesor WSA Michał Sułkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 marca 2026 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z 4 lutego 2025 r. nr BNFiWM.45.12.2023(22) w przedmiocie odmowy wydania świadectwa fitosanitarnego oddala skargę.

Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa ("GIORiN"), po rozpatrzeniu zażalenia A. S. (dalej: skarżący) na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa ("WIORiN") w Lublinie z 13 października 2023 r., o odmowie wydania stronie świadectwa fitosanitarnego w związku z eksportem drzewek owocowych jabłoni domowej (Malus domestica) w ilości 20 000 szt. do Federacji Rosyjskiej - zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 lutego 2025 r. utrzymał w mocy postanowienie z 13 października 2023 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy: W dniu 10 października 2023 r. do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Lublinie wpłynął wniosek skarżącego o wydanie świadectwa fitosanitarnego na potrzeby eksportu drzewek owocowych jabłoni w ilości 20 000 szt. z przeznaczeniem do Federacji Rosyjskiej. Do wniosku dołączono dwa zlecenia na kontrole drzewek jabłoni pod kątem spełnienia wymagań fitosanitarnych Federacji Rosyjskiej w ilości 20 000 szt. oraz pod kątem spełnienia wymagań Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej (EUAG) w ilości 400 000 szt. Wojewódzki Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Lublinie postanowieniem z 13 października 2022 r. odmówił skarżącemu wydania świadectwa fitosanitarnego na potrzeby eksportu do Federacji Rosyjskiej drzewek owocowych jabłoni. WIORiN wskazał, że zgodnie rozporządzeniem Rady (UE) 2022/576 z dnia 8 kwietnia 2022 r. w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 833/2014 z dnia 13 lipca 2014 r. dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji, destabilizującymi sytuację na Ukrainie, od dnia 9 kwietnia 2022 r. obowiązuje piąty pakiet sankcji Unii Europejskiej wobec Federacji Rosyjskiej. Pakiet ten obejmuje m.in. zakaz sprzedaży, dostawy, przekazywania lub wywozu, bezpośrednio lub pośrednio towarów, które mogłyby przyczynić się w szczególności do zwiększenia potencjału przemysłowego Rosji, wymienionych w załączniku XXIII, na rzecz jakichkolwiek osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów w Rosji lub do wykorzystania w Rosji. W załączniku XXIII określone zostały kody celne z Działu 06 "Drzewa żywe i pozostałe rośliny; bulwy, korzenie i podobne; kwiaty cięte i liście ozdobne", w tym m.in. kod CN 0602 90 ("Pozostałe rośliny żywe (włącznie z ich korzeniami), sadzonki i zrazy; grzybnia - Pozostałe") - kod ten w całości obejmuje "pozostałe rośliny żywe", również te, które nie zostały wymienione szczegółowo wg kodów CN. WIORiN w Lublinie wskazał również, że zgodnie z art. 100 ust. 1 pkt c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2031 z dnia 26 października 2016 r. w sprawie środków ochronnych przeciwko agrofagom roślin (...) oraz art. 47 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o ochronie roślin przed agrofagami, świadectwo fitosanitarne jest wydawane jeśli stwierdzono, że rośliny, produkty roślinne lub inne przedmioty spełniają importowe wymagania fitosanitarne danego państwa trzeciego. Organ wyjaśnił także, że obowiązujące przepisy ustawy federalnej nr 206-FZ "O kwarantannie roślin" z dnia 21 lipca 2014 r. oraz rozporządzenia Rządu Federacji Rosyjskiej nr 128 z dnia 8 lutego 2018 r. "O zatwierdzaniu zasad przeprowadzania kontroli w miejscach produkcji (...), w celu ich wykorzystania do zasiewów i nasadzeń" nakładają obowiązek przeprowadzenia kontroli przedwysyłkowej w państwie eksportu przesyłek materiałów siewnych i nasadzeniowych (w miejscach produkcji, w tym przetwarzania). Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem WIORiN w Lublinie, z uwagi, iż nie została przeprowadzona stosowna kontrola przedwysyłkowa przez odpowiedni organ rosyjski (Rosselkhoznadzoru), wymogi fitosanitarne przed eksportem do Federacji Rosyjskiej drzewek owocowych jabłoni nie zostały spełnione, i tym samym nie było podstaw do wydania świadectwa fitosanitarnego na potrzeby eksportu do Federacji Rosyjskiej. Skarżący wniósł do Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa zażalenie wnosząc o jego uchylenie oraz wydanie świadectwa fitosanitarnego. W zażaleniu strona zarzuciła niewłaściwą interpretację zapisów rozporządzenia Rady (UE) 2022/576 z dnia 8 kwietnia 2022 r. w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 833/2014 z dnia 13 lipca 2014 r., dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie, które wg strony nie dotyczą drzewek owocowych, a tym samym zarówno producenci jak i sam towar nie jest objęty sankcjami. Ponadto strona stwierdziła, że nie ma obowiązku wpisania na listę producentów oraz, że posiada aktywne pozwolenia w systemie Federacji Rosyjskiej, a WIORiN ma dostęp do tego systemu i możliwość ich podglądu. Powyższe oznacza, iż strona spełnia wymagania fitosanitarne Federacji Rosyjskiej. Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa rozpatrując przedmiotowe zażalenie uznał podniesione w nim zarzuty za niewykazane, w pełni aprobując stanowisko organu I instancji, uznając je za prawidłowe. Wobec powyższego postanowieniem z 10 listopada 2023 r. utrzymał w mocy postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Lublinie z dnia 13 października 2023 r. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Sądu skargę uznając wydane w tej sprawie decyzje za wadliwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 23 października 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 172/24 uchylił powyższe postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z 10 listopada 2023 r. Sąd wskazał, że w rozpatrywanej sprawie skarżący złożył wniosek o wydanie świadectwa fitosanitarnego dla eksportu drzewek owocowych jabłoni w ilości 20 000 sztuk z przeznaczeniem do Federacji Rosyjskiej. W ocenie Sądu ustalenia organów obu instancji o niespełnieniu przez skarżącego wymogów importowych Federacji Rosyjskiej opierały się m.in. na nieobowiązującym rozporządzeniu Federacji Rosyjskiej nr 128 z dnia 8 lutego 2018 r. "O zatwierdzeniu zasad przeprowadzania kontroli w miejscach produkcji (...) w celu ich wykorzystania do zasiewów i nasadzeń". Ponownie rozpoznając sprawę Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa zaskarżonym do Sądu postanowieniem z 4 lutego 2025 r., ponownie utrzymał w mocy postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Lublinie z dnia 13 października 2023 r., o odmowie wydania skarżącemu świadectwa fitosanitarnego. Organ odwoławczy, odnosząc się do stanowiska Sądu zawartego ww. wyroku wskazał, iż w istocie, rozporządzenie nr 128 zostało uchylone z dniem 1 marca 2023 r. uchwałą Rządu Federacji Rosyjskiej nr 1787 z dnia 7 października 2022 r. "O zatwierdzeniu Regulaminu przeprowadzania kontroli w miejscach wytwarzania (w tym przetwarzania), wysyłki produktów regulowanych przeznaczonych do importu do Federacji Rosyjskiej w celu ich wykorzystania do siewu 2 i sadzenia z obcych państw lub grup obcych państw, w których wykryto rozprzestrzenianie się organizmów kwarantannowych charakterystycznych dla takich produktów regulowanych, zgodnie z międzynarodowymi umowami Federacji Rosyjskiej". Aktualnie od dnia 1 marca 2023 r. obowiązuje rozporządzenie nr 1787. Jednak zmiany wprowadzone nowym rozporządzeniem, zastępującym wcześniejsze rozporządzenie nr 128, nie miały wpływu na treść zaskarżonego postanowienia, gdyż w szczególności, nowy akt prawny nie zmienił zasad przeprowadzania kontroli w miejscach wytwarzania (w tym przetwarzania), wysyłki produktów regulowanych, przeznaczonych do importu do Federacji Rosyjskiej w celu ich wykorzystania m.in. do sadzenia. W rozporządzeniu tym zmieniono zasady postępowania w odniesieniu do nasion, jednak nowy akt prawny nie zmienił zasad przeprowadzania kontroli w miejscach wytwarzania materiałów do sadzenia. Jeżeli chodzi o częstotliwość kontroli przedwysyłkowej, to wprawdzie żaden przepis ustawy ani rozporządzenia Federacji Rosyjskiej nie reguluje częstotliwości ich wykonywania i nie nakazuje przeprowadzenia ich każdorazowo przed wysyłką towaru, niemniej w dniu 1 lutego 2021 r. Służba Nadzoru Weterynaryjnego i Fitosaniarnego Federacji Rosyjskiej (dalej: Rosselkhoznadzor) wystosowała pismo do Komisji Europejskiej – Dyrekcji Generalnej ds. Zdrowia i Bezpieczeństwa Żywnościowego (Gd SANTE), komórki odpowiedzialnej za zdrowie roślin, w którym informuje, że ze względu na systemowe niedociągnięcia we wdrażaniu fitosanitarnej kontroli kwarantannowej przez krajowe organizacje ochrony roślin krajów członkowskich UE, decyzja o możliwości importu materiału nasadzeniowego będzie podejmowana na podstawie wyników kontroli przeprowadzanej w formie wideoinspekcji przed wysyłką. Konsekwencją tego pisma było spotkanie w dniu 19 lutego 2021 r. przedstawicieli GIORiN ze specjalistami Rosselkhoznadzoru w celu ustalenia zasad przeprowadzania kontroli przeprowadzanych przed wysyłką materiału nasadzeniowego do federacji Rosyjskiej. Rosselkhoznadzor poinformował, że inspekcje w miejscach produkcji materiału nasadzeniowego muszą być przeprowadzane raz w roku, przed planowanymi dostawami, bez względu na liczbę wniosków złożonych przez rosyjskich importerów, oraz liczbę przesyłek i wolumenu towarów w tym okresie. Rosselkhoznadzor poinformował także, że wyniki inspekcji są aktualne przez 1 rok. GIORiN wskazał, że mając na uwadze, iż ostatnie kontrola w szkółce skarżącego odbyła się w dniach 30 czerwca 2021 r. – 1 lipca 2021 r. jej aktualność, zgodnie z ustaleniami minęła w dniu 1 lipca 2022 r. Skoro specjaliści Rosselkhoznadzoru nie przeprowadzili kontroli przedwysyłkowej towarów przeznaczonych na eksport od 2021 r. WIORiN w Lublinie nie mógł potwierdzić, że przesyłka drzewek owocowych jabłoni, dla której złożono wniosek o wydania świadectwa fitosanitarnego spełnia wymogi importowe wynikające z obowiązujących przepisów Federacji Rosyjskiej. A. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie GIORiN z 4 lutego 2025 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: 1) art. 7, 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 7 i 87 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 47 ust. 7 pkt 2) lit. b) tiret 2 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o ochronie roślin przed agrofagami (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 301; dalej "ustawa o ochronie roślin") poprzez odmowę wydania świadectwa fitosanitarnego z powodu oparcia się przez organ w zaskarżonym postanowieniu na ustaleniach wynikających z pisma Rosselkhoznadzoru kierowanego do instytucji europejskiej oraz (rzekomych) ustaleniach wynikających z notatki ze spotkania pomiędzy pracownikami fitosanitarnych organów Rzeczypospolitej Polski i Federacji Rosyjskiej, a nie na informacjach zawartych we właściwych rosyjskich rejestrach oraz przepisach Federacji Rosyjskiej, pomimo prawidłowego uznania przez organ, że "Jeżeli chodzi o częstotliwość kontroli przedwysyłkowej, to wprawdzie żaden przepis ustawy ani rozporządzenia Federacji Rosyjskiej nie reguluje częstotliwości ich wykonywania i nie nakazuje przeprowadzanie ich każdorazowo przed wysyłką towaru (...)"; 2) art. 7, 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 100 ust. 1 pkt c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2031 z dnia 26 października 2016 r. w sprawie środków ochronnych przeciwko agrofagom roślin ( dalej "rozporządzenie przeciwko agrofagom") w zw. z art. 47 ust. 7 pkt 2) lit. b) tiret 2 ustawy o ochronie roślin w zw. z art. 15 ust. 3 ustawy federalnej nr 206-FZ z dnia 21 lipca 2014 r. "O kwarantannie roślin" (dalej: "ustawa FR") w zw. z ust. 11 rozporządzenia Rządu Federacji Rosyjskiej nr 1787 z dnia 7 października 2022 r. ("rozporządzenie FR nr 1787"), przez co: a) organ niezasadnie stwierdził, że skarżący nie spełnia wymogów importowych Federacji Rosyjskiej z uwagi na (rzekomy) brak przeprowadzenia kontroli przedwysyłkowej podczas gdy kontrola w rozumieniu ww. przepisów była wykonana u skarżącego w połowie 2021 r., zaś wyniki tej kontroli nadal pozostają ważne i aktualne, bowiem żaden przepis ustawy FR ani rozporządzenia FR nr 1787 nie reguluje częstotliwości wykonywania przedmiotowych kontroli i nie nakazuje przeprowadzanie ich każdorazowo przed wysyłką towaru, czy też raz w roku przed rozpoczęciem dostaw, o czym świadczy przepisy prawa oraz wieloletnia dotychczasowa niekwestionowana praktyka WIORIN, a co najistotniejsze, organ ma możliwość weryfikacji pozwolenia wwozowego skarżącego, które znajduje się w systemie dostępnym dla organu, a ponadto jest w posiadaniu pisma z 27 lutego 2024 r. od Federalnej Służby Nadzoru Weterynaryjnego i Fitosanitarnego Federacji Rosyjskiej do Głównego Inspektora Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa wraz z załącznikami — które jednoznacznie rozstrzygają kwestię posiadania przez skarżącego pozwoleń wwozowych do Federacji Rosyjskiej i spełnienia wymagań fitosanitarnych oraz importowych Federacji Rosyjskiej, b) wbrew dotychczasowej jednolitej praktyce organu w tym zakresie organ bezzasadnie uznał, iż zgłoszenia (ros. "Oбpaщeниe") znajdujące się w aktach sprawy nie są pozwoleniami wwozowymi potwierdzającymi prawo eksportu przez skarżącego drzewek owocowych oraz potwierdzającymi jednocześnie spełnienie wymagań importowych Federacji Rosyjskiej, podczas gdy dotychczas organ uznawał te dokumenty za wystarczające i potwierdzające ww. okoliczności i na ich podstawie wydawał skarżącemu świadectwa fitosanitarne, c) organ dokonał błędnej wykładni i niezasadnie uznał, iż skarżący nie spełnia wymogów importowych Federacji Rosyjskiej z uwagi na (rzekomy) brak przeprowadzenia kontroli przedwysyłkowej, podczas gdy kontrola w rozumieniu ww. przepisów była wykonana u skarżącego, a jej wyniki nadal są ważne i aktualne, bowiem WIORiN wielokrotnie wydawał skarżącemu świadectwa fitosanitarne, bez powoływania się na konieczność przeprowadzenia każdorazowej, względnie raz w roku przed rozpoczęciem dostaw, wcześniejszej kontroli przez urzędników/inspektorów rosyjskich; 3) art. 47 ust. 7 pkt 2) lit. b) ustawy o ochronie roślin i odmowę wydania skarżącemu świadectwa fitosanitarnego, podczas gdy spełnione zostały przez skarżącego wszelkie wymagania importowe Federacji Rosyjskiej, skarżący posiada także aktywne pozwolenia wwozowe na terytorium Federacji Rosyjskiej obejmujące objęte wnioskiem rośliny, co zostało również potwierdzone Pismem Federalnej Służby Nadzoru Weterynaryjnego i Fitosanitarnego oraz co potwierdza informacja z systemu ARGUS-FITO, udokumentowana poprzez zrzut ekranu komputera z systemu rosyjskiego, ujawniający numer pozwolenia wwozowego skarżącego, które dotychczas było okazywane organowi I instancji do wglądu przy składaniu wniosku; 4) art. 134 w zw. z art. 7, 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 100 ust. 1 pkt c rozporządzenia przeciwko agrofagom w zw. z art. 47 ust. 7 pkt 2 lit. b tiret 2 ustawy o ochronie roślin w zw. z art. 15 ust. 3 ustawy FR w zw. z ust. 11 rozporządzenia FR nr 1787 poprzez niezasadne uznanie przez organy, iż skarżący nie spełnia wymogów importowych Federacji Rosyjskiej z uwagi na (rzekomy) brak przeprowadzenia kontroli przedwysyłkowej, podczas gdy kontrola w rozumieniu ww. przepisów była wykonana u skarżącego, bowiem żaden przepis ustawy FR ani rozporządzenia FR nr 1787 nie reguluje częstotliwości wykonywania przedmiotowych kontroli i nie nakazuje przeprowadzanie ich każdorazowo przed wysyłką towaru, czy też raz w roku przed rozpoczęciem dostaw jak twierdzi organ; 5) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. przepisu art. 47 ust. 1 i ust. 7 pkt 2) lit. b) i ust. 8 ustawy o ochronie roślin poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji o odmowie wydania skarżącemu świadectwa fitosanitarnego, podczas gdy spełnione zostały przez skarżącego wszelkie wymagania do jego uzyskania, zaś skarżący posiada aktywne pozwolenia wwozowe na terytorium Federacji Rosyjskiej, w posiadaniu których jest organ; 6) art. 138 § 1 pkt 1 zw. z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji pomimo braku odniesienia się do stanowiska skarżącego i złożonych przez niego dokumentów do akt sprawy, że w przedmiotowej sprawie posiada wszystkie stosowne zgody, co do tej pory w analogicznych sytuacjach w przeszłości nie budziło wątpliwości organu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 7) art. 7, 8 i 9 K.p.a. poprzez nie wezwanie skarżącego do złożenia wyjaśnień w przedmiocie jego wniosku o wydanie świadectwa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 8) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegającego na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego polegającego na błędnym uznaniu 9) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 218 § 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 47 ust. 8 Ustawy, polegającego na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu prawnego i faktycznego, zaś konsekwencją braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego była błędna subsumcja i nieprawidłowe zastosowanie normy prawa materialnego skutkujące nieprawidłowym uznaniem, iż skarżący nie spełnia wymogów importowych Federacji Rosyjskiej, dlatego też odmówiono mu wydania świadectwa fitosanitarnego. Wobec powyższego skarżący wniósł o: - stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji; - zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; - przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów wskazanych w treści skargi na okoliczności szczegółowo opisane przed przywołaniem "rzeczonego" dowodu w skardze, albowiem jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. W piśmie z 12 grudnia 2025 r. skarżący podtrzymał swoje zarzuty, wskazując, że jako zarejestrowany profesjonalny podmiot ma obowiązek złożyć w terminie do 30 kwietnia każdego roku zgłoszenie na podstawie przepisów ustawy FR. Skarżący wskazał, że złożony przez skarżącego w dniu 10 października 2023 r. wniosek dotyczył materiału nasadzeniowego (drzewek owocowych jabłoni) I rocznych, dwuletnich i trzyletnich (wszystkie wykopane 2023 r.). Materiał nasadzeniowy, który był poddany kontroli kwalifikacyjnej jesienią 2023 r. przez WIORiN w Lublinie mógł być przeznaczony do sprzedaży w sezonie jesień 2023/wiosna 2024, dlatego skarżący złożył wniosek o wydanie świadectwa fitosanitarnego w dniu 10 października 2023 r. W przeszłości organ nigdy nie stosował się do zaleceń wynikających z notatki. Pismem z 10 lutego 2026 r. GIORiN podtrzymał swoje stanowisko w sprawie, wskazując, że materiał nasadzeniowy nie został poddany kontroli kwalifikacyjnej i opisując szczegółowo kontrole, jakie odbyły się u skarżącego. Pismem z 25 lutego 2026 r. skarżący, powołując się na komunikat Rosselkhoznadzor z 3 marca 2022 r. wskazał, że ze względu na trudności logistyczne w celu normalizacji sytuacji i specjalnych instrukcji, import materiału do sadzenia do Rosji odbywa się bez kontroli przed wysyłkowej w oparciu o wyniki kontroli fitosanitarnej kwarantanny i wiedzy laboratoryjnej przy imporcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W pierwszej kolejności Sąd podnosi, iż rozpoznawana sprawa była już przedmiotem kontroli przez Sąd, który wyrokiem z 23 października 2024 r. IV SA/Wa 172/24 uchylił postanowienie organu odwoławczego z uwagi na zastosowanie nieobowiązującej w dacie rozstrzygania regulacji prawnej, tj. rozporządzenia Rządu Federacji Rosyjskiej z dnia 8 lutego 2018 r. nr 128. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ("P.p.s.a.") wyrok sądu administracyjnego jest wiążący dla organu administracji publicznej, który go wydał lub, którego sprawa dotyczyła, zwłaszcza w zakresie wyrażonej w nim oceny prawnej i ustaleń, a organ ten musi ponownie rozpatrzyć sprawę zgodnie z wytycznymi sądu, nie mogąc formułować sprzecznych ocen ani modyfikować orzeczenia w zakresie zakazu lub nakazu. Prawomocne orzeczenie sądu wiąże również inne sądy i organy państwowe, co zapewnia spójność prawną, a w skomplikowanych przypadkach, wyrok sądu karnego o przestępstwie również wiąże sąd administracyjny. Jak wyjaśnił w powołanym powyżej wyroku Sąd, w dacie wydania zaskarżonego postanowienia rozporządzenie nr 128 nie obowiązywało, ponieważ zostało zmienione rozporządzeniem Rządu Federacji Rosyjskiej z dnia 7 października 2022 r. nr 1787, w sprawie zatwierdzania zasad przeprowadzania kontroli w miejscach produkcji (w tym również przetwórstwa) oraz rozładunku produktów kwarantannowych przeznaczonych do wwozu do Federacji Rosyjskiej z innych państw bądź grup obcych państw, w których wykryto obecność obiektów kwarantannowych, zgodnie z umowami międzynarodowymi Federacji Rosyjskiej, w celu ich wykorzystania do zasiewów i nasadzeń. W kontekście powyższego Sąd wskazuje, iż w kontrolowanym postanowieniu Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa dostosował się w tym zakresie do wskazań Sądu, tym samym nie naruszył powyższej regulacji art. 153 P.p.s.a. Organ zastosował w sprawie aktualnie obowiązujące rozporządzenie FR nr 1787. Odnosząc się do meritum Sąd wskazuje, iż zgodnie z art. 100 ust. 1 pkt c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2031 z 26 października 2016 r. w sprawie środków ochronnych przeciwko agrofagom roślin (...), a także art. 47 ust. 2 pkt. 2 ustawy o ochronie roślin, świadectwo fitosanitarne jest wydawane, jeśli stwierdzono, że rośliny, produkty roślinne lub inne przedmioty spełniają importowe wymagania fitosanitarne danego państwa trzeciego. Odnośnie wymagań fitosanitarnych Federacji Rosyjskiej, podstawowym aktem prawnym w tym zakresie jest ustawa federalna nr 206-FZ z dnia 21 lipca 2014 r. "O kwarantannie roślin". Stosownie do postanowień w części 3 art. 15 ww. ustawy zabrania się importu do Federacji Rosyjskiej produktów regulowanych w celu ich wykorzystania do siewu i sadzenia z obcych państw lub grup obcych państw, w których wykryto rozprzestrzenianie się organizmów kwarantannowych, charakterystycznych dla takich produktów regulowanych, bez realizacji przez organ nadzoru, kontroli w miejscach wytwarzania (w tym przetwarzania)wysyłki takich produktów regulowanych. Regulamin przeprowadzania kontroli, o których mowa w części 3 art. 15 ustawy federalnej określa wspomniane już powyżej rozporządzenie nr 1787 "O zatwierdzeniu Regulaminu przeprowadzania kontroli w miejscach wytwarzania (w tym przetwarzania), wysyłki produktów regulowanych przeznaczonych do importu do Federacji Rosyjskiej w celu ich wykorzystania do siewu i sadzenia z obcych państw lub grup państw obcych, w których wykryto rozprzestrzenianie się organizmów kwarantannowych charakterystycznych dla takich produktów regulowanych, zgodnie z międzynarodowymi umowami Federacji Rosyjskiej (rozporządzenie FR nr 1787). Zgodnie z jego treścią przeprowadzania kontroli w miejscach produkcji (w tym przetwarzania), wysyłki produktów regulowanych przeznaczonych do importu do Federacji Rosyjskiej, zatwierdzonym rozporządzeniem nr 1787, procedurę kontroli w miejscach wytwarzania produktów regulowanych inicjuje złożenie przez uczestnika zagranicznej działalności gospodarczej (tj. rosyjskiego importera) wniosku o rozpoczęcie dostaw produktów regulowanych (ust. 5 lit. a rozporządzenia FR nr 1787). Wniosek ten jest składany za pośrednictwem odpowiednich systemów informatycznych, wskazanych w ust. 6 Regulaminu, udostępnionych przez administrację Federacji Rosyjskiej. Zgodnie z ust. 3 tego Regulaminu kontrolę w miejscach wytwarzania produktów regulowanych przeznaczonych do importu do Federacji Rosyjskiej przeprowadza Federalna Służba Nadzoru Weterynaryjnego i Fitosanitarnego Federacji Rosyjskiej ("Rosselkhoznadzor"). Organ nadzorujący po otrzymaniu wniosku uczestnika zagranicznej działalności gospodarczej w terminie 15 dni roboczych od dnia otrzymania tego wniosku podejmuje decyzję o przeprowadzeniu kontroli w miejscu wytwarzania produktów regulowanych (ust. 9 rozporządzenie FR nr 1787) i w dalszej kolejności po ustaleniu, w ramach kontroli miejsca wytwarzania, stanu fitosanitarnego tych produktów regulowanych, organ nadzorujący zezwala na import do Federacji Rosyjskiej produktów regulowanych (w przypadku braku wykrycia organizmów kwarantannowych) lub podejmuje decyzję o odmowie importu do Federacji Rosyjskiej (w przypadku wykrycia organizmów kwarantannowych). W świetle powyższej regulacji bezsporne jest, że wymogiem fitosanitarnym Federacji Rosyjskiej, koniecznym dla zezwolenia na import do Federacji Rosyjskiej produktów regulowanych, jest przeprowadzenie przez Rosselkhoznadzor, będący organem nadzorującym realizację w państwie eksportu Regulaminu określonego w rozporządzeniu nr 1787, kontroli w miejscach wytwarzania produktów regulowanych, które mają być przedmiotem dostaw do Federacji Rosyjskiej. W okolicznościach tej sprawy mamy do czynienia z wnioskiem skarżącego z 10 października 2023 r. o wydanie świadectwa fitosanitarnego na potrzeby eksportu drzewek owocowych jabłoni w ilości 20 000 szt. z miejsca produkcji O. [...] z przeznaczeniem do Federacji Rosyjskiej. Odnosząc się do zarzutów skargi, wskazujących na nieuzasadnione stwierdzenia organu, iż skarżący nie spełnia wymogów importowych Federacji Rosyjskiej, uznać go należy za niezasadny. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż wymogiem importowym Federacji Rosyjskiej jest przeprowadzenie kontroli w miejscu wytwarzania produktów regulowanych przeznaczonych do sadzenia. Jak stwierdzono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z 4 lutego 2025 r. zgodnie z przepisami ustawy federalnej nr 206-FZ "O kwarantannie roślin" oraz rozporządzenia nr 1787, wymogiem fitosanitarnym Federacji Rosyjskiej jest przeprowadzenie przez rosyjski organ nadzorczy kontroli w państwie eksportu, w miejscach wytwarzania (w tym przetwarzania) produktów regulowanych przeznaczonych do sadzenia w Federacji Rosyjskiej. Nieuzasadnione jest w tej sytuacji stanowisko skarżącego, że wymóg ten jest spełniony gdy w przeszłości została przeprowadzona jakakolwiek kontrola, niezależnie jakiego produktu ona dotyczyła, oraz niezależnie od okresu kiedy była prowadzona. Biorąc pod uwagę, że rosyjskie przepisy określające warunek takiej kontroli w państwie eksportu nie zostały uchylone bądź zmienione, w świetle przepisów Federacji Rosyjskiej, wymóg kontroli w miejscu wytwarzania produktów regulowanych przeznaczonych do importu do Federacji Rosyjskiej należy uznać za nadal obowiązujący. Rację ma skarżący, że orzekanie przez organy administracji i sąd polski na podstawie obcego prawa materialnego powinno uwzględniać jego interpretacje w kraju, w którym obowiązuje. Jednakże strona wyciąga z tego nie właściwe wnioski. Oznacza to bowiem, że właśnie notatka ze spotkania z 19 lutego 2021 r. oraz stanowisko Rosselkhoznadzoru w sprawie ma istotne znaczenie w drodze interpretacji przepisów ustawy FR i rozporządzenia FR nr 1787 m.in. w zakresie częstotliwości przeprowadzonych kontroli. Skoro przepisy tych aktów nie wskazują jednoznacznie jak często wykonywane powinny być kontrole w miejscu wytwarzania materiałów do sadzenia, to uwzględnienie przez organ odwoławczy wytycznych rosyjskiego organu nadzorującego wynikających z pisma Rosselkhoznadzoru z 1 lutego 2021 r., kierowanego do instytucji europejskiej oraz notatki ze spotkania pomiędzy pracownikami fitosanitarnych organów Rzeczypospolitej Polskiej i Federacji Rosyjskiej należy uznać za prawidłowe. W celu przekazania przez stronę rosyjską zasad przeprowadzania kontroli przed wysyłką materiału nasadzeniowego do Federacji Rosyjskiej w dniu 19 lutego 2021 r. odbyło się spotkanie przedstawicieli obu służb fitosanitarnych, tj. Głównego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa oraz Rossekhoznadzoru. Na spotkaniu tym Rossielchoznadzor poinformował, że inspekcje w miejscach produkcji materiałów nasadzeniowych muszą być przeprowadzane raz w roku, przed planowanymi dostawami, bez względu na liczbę wniosków złożonych przez rosyjskich importerów oraz liczbę przesyłek i wolumen towarów w tym okresie, a także, co istotne, że wyniki inspekcji będą aktualne tylko przez jeden rok. Nie podważa tego przedstawiony przez skarżąca wydruk ze strony Rosselkhozbadzoru dotyczący kolejności importu do Rosji materiału do sadzenia z zagranicy. To, że należy uwzględnić w toku wykładni obcego prawa materialnego jego interpretacje w kraju, który je ustanowił, to nie oznacza, że powołując się na stanowisko organu stosującego prawo można całkowicie odstąpić od wymogów ustawowy Federacji Rosyjskiej. Rozporządzenia nr 1787 nie określa dla organu nadzorującego jego kompetencji i warunków, na jakich organ ten może odstąpić od realizowania wskazanych zasad i tym samym udzielić zgodę na wwóz bez dopełnienia koniecznych działań (uprzedniej kontroli przedwysyłkowej). W tej sytuacji GIORiN słusznie uznał, że nie posiada informacji, aby przepisy regulujące zasady kontroli przedwysyłkowej w państwie eksportu zostały uchylone czy zmienione przez Rząd Federacji Rosyjskiej, który te przepisy wydał. Treść przepisów prawa Federacji Rosyjskiej nie została skutecznie zmodyfikowana przez opublikowanie na oficjalnej stronie internetowej Rosselkhoznadzoru komunikatu "Kolejność importu do Rosji materiału nasadzeniowego z zagranicy", bowiem rozporządzenie nr 1787 w dalszym ciągu obowiązuje. Z regulacji prawnych Federacji Rosyjskiej jednoznacznie też wynika, co słusznie dostrzegł organ, że Rosselkhoznadzor został jedynie uprawniony do wykonywania zadań zgodnie z treścią rozporządzenia nr 1787 Rządu Federacji Rosyjskiej (podobne stanowisko zaprezentował NSA w wyroku z 27 września 2024 r., sygn. akt I OSK 801/23). Tym samym jakkolwiek należy uwzględnić zaprezentowane na spotkaniu przedstawicieli obu służb fitosanitarnych, tj. Głównego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa oraz Rossekhoznadzoru stanowisko dotyczące interpretacji przepisów w zakresie częstotliwości kontroli, to organ ten nie może zmieniać przepisów ustawy FR i rozporządzenia FR nr 1787 przyjmując, że takie kontrole przedwysyłkowe w ogóle nie muszą być prowadzone. Organ rozpoznający sprawę oparł się o określony w przepisach Federacji Rosyjskiej (rozporządzenie nr 1787, wydane na podstawie ustawy federalnej nr 206-FZ) warunku, że decyzja o zezwoleniu na import do Federacji Rosyjskiej produktów regulowanych przeznaczonych do sadzenia, jest podejmowana przez organ nadzorujący (Rosselkhoznadzor) w wyniku kontroli przeprowadzonej w państwie eksportu w miejscach wytwarzania. Powyższe oznacza, iż warunkiem koniecznym dla zrealizowania dostaw do Federacji Rosyjskiej produktów regulowanych przeznaczonych do importu do Federacji Rosyjskiej w celu ich wykorzystania do sadzenia, jest przeprowadzenie kontroli w miejscu wytwarzania przed ich wysyłką. W kontekście powyższych zasad, pomimo że rosyjskie przepisy fitosanitarne nie zawierają precyzyjnych zapisów dotyczących częstotliwości przeprowadzania kontroli, to w żaden sposób nie można uznać ich ważności na czas nieokreślony, do czego w istocie zmierza skarżący w skardze. Rozporządzenie nr 1787 określa pośrednio częstotliwość kontroli wskazując, że chodzi tu o kontrole miejsca wytwarzania konkretnego materiału szkółkarskiego będącego przedmiotem wniosku importowego podmiotu rosyjskiego (ust. 5 lit. a rozporządzenia FR nr 1787) w okresie wytwarzania tego materiału. Wobec powyższego trudno uznać, aby wymóg dokonania kontroli został spełniony, gdy taka kontrola była dokonywana kiedy przedmiotowy materiał objęty wnioskiem importera nie był jeszcze wytwarzany. W celu wyeliminowania zagrożenia fitosanitarnego przeniesienia na takim materiale organizmów kwarantannowych, organ nadzorujący Federacji Rosyjskiej (Rossekhoznadzor) ustalił wymóg przeprowadzenia inspekcji raz w roku, przed planowanymi dostawami, w celu potwierdzenia spełnienia wymogów fitosanitarnych Federacji Rosyjskiej. Powyższe znajduje uzasadnienie względami merytorycznymi nadzoru fitosanitarnego. W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, że specjaliści Rosselkhoznadzoru nie przeprowadzili u skarżącego kontroli przedwysyłkowej, co stało się podstawą postanowienia o odmowie wydania świadectw fitosanitarnych. Dla pobranych próbek, wg załączonych do skargi protokołów, pobrania próbek zostały wystawione świadectwa fitosanitarne dla A. S. Organ odwoławczy ustalił, że ostatnia kontrola w szkółce skarżącego odbyła się na przełomie czerwca i lipca 2021 r. Biorąc pod uwagę fakt, że specjaliści Rosselkhoznadzoru od lipca 2021 r. nie przeprowadzili kontroli przedwysyłkowej towarów przeznaczonych na eksport u skarżącego w miejscu produkcji O. [...], wynikającej z przepisów fitosanitarnych Federacji Rosyjskiej, zdaniem Sądu, Wojewódzki Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Lublinie nie mógł potwierdzić, że przesyłka materiału nasadzeniowego jabłoni domowej, dla której w dniu 10 października 2023 r. złożono wniosek o wydanie świadectwa fitosanitarnego, spełnia wymogi importowe wynikające z obowiązujących przepisów Federacji Rosyjskiej i wobec tego świadectwo fitosanitarne nie mogło być wydane. Dodatkowo należy wskazać, że organ podkreślił, iż we wskazanej lokalizacji O. [...] znajdowały się wyłącznie drzewka jednoroczne i dwuletnie. Tym samym skoro w dniu 28 września 2023 r. (w dacie złożenia wniosku o aktualizację danych) skarżący deklarował posiadanie drzewek jednorocznych i dwuletnich, to w dacie przeprowadzenia kontroli przez Rosselkhoznadzor na przełomie czerwca i lipca 2021 r. przedmiotowe drzewka jabłoni fizycznie jeszcze nie istniały i ich uprawa nie mogła zostać poddana kontroli. Ponadto jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy Protokołu kontroli z 19 lipca 2023 r. (k. 401-403 akt sądowych) drzewka zostały poddane rębakowaniu z uwagi na niemożliwość eksportu do Federacji Rosyjskiej z uwagi na jego zakaz. Podobnie Sąd za organem stwierdza, iż zrzuty ekranu z otwartej strony rosyjskiego systemu ARGUS-FITO, nie stanowią dowodu potwierdzającego wydanie przez Rosselkhoznadzor zezwolenia na import do Federacji Rosyjskiej produktów regulowanych. Organ odwoławczy, jak wskazuje, nie ma (i nigdy nie miał) dostępu do wewnętrznego systemu ARGUS-FITO, do którego dostęp jest możliwy wyłącznie za pomocą konta na Portalu Usług Publicznych Federacji Rosyjskiej. Adnotacji dokonanych na zrzucie ekranu wniosków uczestników zagranicznej działalności gospodarczej, do których dostęp ma tylko organ wydający (Rosselkhoznadzor), nie można uznać za dokument ustawowy Federacji Rosyjskiej poświadczający przeprowadzenie kontroli w miejscach wytwarzanie produktów regulowanych (w szkółce) i udzielenia formalnego zezwolenia na wwóz wnioskowanego materiału na terytorium Federacji Rosyjskiej. W związku z tym brak jest podstaw do uwzględnienia ww. adnotacji, tym bardziej, iż nie wiadomo przez kogo dokonanej, zamieszczonej w przedstawionym przez skarżącego zrzucie ekranu. Sąd też podnosi, iż wskazane przez skarżącego dokumenty wydane przez Rosselkhoznadzornie, nie są aktywnymi pozwoleniami wwozowymi na terytorium Federacji Rosyjskiej. Dotyczy to: "Zgłoszenia od uczestnika działalności gospodarczej w dziedzinie handlu zagranicznego o rozpoczęciu dostaw produktów regulowanych, przeznaczonych do importu do Federacji Rosyjskiej z państw trzecich lub grup państw trzecich w przypadku których stwierdzono rozprzestrzenianie się organizmów kwarantannowych charakterystycznych dla takich produktów, podlegających kwarantannie, do ich wykorzystania do siewu i sadzenia, w celu przeprowadzenia inspekcji w miejscach ich produkcji (w tym przetwarzania), wysyłki zgodnie z umowami międzynarodowymi Federacji Rosyjskiej" ("zgłoszenie"). W pismach przewodnich, przy których przekazywane są ww. zgłoszenia Rosselkhoznadzor w żaden sposób nie wskazuje, że jest to zezwolenie na wwóz do Federacji Rosyjskiej. Aktywne pozwolenie, na które powołuje się skarżący, przytaczając jako dowód pismo Rossielkhoznadzoru nr [...] z [...] lutego 2024 r., mające potwierdzać zgodę na wwóz, w rzeczywistości jest pismem przewodnim przekazującym przez Rosselkhoznadzor zgłoszenia od uczestników działalności gospodarczej w dziedzinie handlu zagranicznego (tj. importerów rosyjskich) zamiaru importu. Załączniki do zgłoszenia zawierają m.in. kod celny i nazwę wnioskowanego towaru oraz jego ilość. Rosselkhoznadzor nie wystosował żadnego dokumentu, w którym jednoznacznie wskazywałby, że wwóz drzewek jabłoni domowej ze szkółki skarżącego jest dozwolony. Jednocześnie Urząd ten jednocześnie wskazał, że procedura wwozu do Rosji materiału nasiennego i sadzeniowego ustalona została rozporządzeniem FR nr 1787. Wobec tego, zgodzić się należy z GIORiN, że nie ma wystarczających podstaw do przyjęcia, że przeprowadził dowolną interpretacji przepisów państwa trzeciego, a wnikliwą i trafną w realiach rozpatrywanej sprawy ich wykładnię, ustalając wzajemne relacje norm. Należy ponownie podkreślić, że zgłoszenia składane przez importerów na podstawie ust. 5 Regulaminu zatwierdzonego rozporządzenie nr 1787, nie są zezwoleniami na wwóz. Podstawą wydania świadectwa fitosanitarnego może być dopiero dokument wydany przez Rosselkhoznadzor, w oparciu o ust. 12 Regulaminu zatwierdzonego rozporządzeniem nr 1787 (Federacji Rosyjskiej), zgodnie z którym na podstawie wyników kontroli w miejscach wytwarzanie produktów regulowanych, w stosunku do których zastosowano środki przewidziane w ust. 11 Regulaminu, podejmuje się jedną z decyzji przewidzianych w ust. 12 Regulaminu. Konkludując, wbrew podniesionym zarzutom, Sąd kwestionowane rozstrzygnięcia obu organów uznał za prawidłowe. Sąd nie dopatrzył się również żadnych uchybień proceduralnych skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonego i utrzymanego nim w mocy postanowienia Lubelskiego WIORiN z obrotu prawnego. W tym też w odniesieniu do naruszenia art. 7, 8 i 9 K.p.a., poprzez brak wezwania skarżącego do złożenia wyjaśnień w przedmiocie jego wniosku. Treść przedmiotowego wniosku, zgodna z wymogami zawartymi w art. 47 ust. 3 ustawy o ochronie roślin przed agrofagam, nie budziła żadnych wątpliwości, tym samym i nie wymagała dodatkowych wyjaśnień w tym zakresie. Podkreślić należy, iż skoro specjaliści Rosselkhoznadzor nie przeprowadzili kontroli przedwysyłkowej materiału przeznaczonego na eksport, organ trafnie wskazał, że nie może potwierdzić, by przedmiotowa przesyłka, którą tworzą drzewka owocowe jabłoni domowej (Malus domestica) w ilości 20 000 szt., dla których podmiot wnioskuje o wydanie świadectwa fitosanitarnego, spełniała wymogi importowe wynikające z powszechnie obowiązujących przepisów Federacji Rosyjskiej. Taki dokument wydawany jest bowiem w celu urzędowego zaświadczenia, że rośliny, produkty roślinne lub inne przedmioty spełniają importowe wymagania fitosanitarne danego państwa trzeciego, do którego towar ma być eksportowany. Zatem, wobec niewykonywania przez inspektorów Rosselkhoznadzoru kontroli produktów regulowanych w miejscu ich wytwarzania, niemożliwe jest stwierdzenie, że produkty te spełniają wymagania importowe państwa trzeciego, tj. Federacji Rosyjskiej. Zgodnie z prawodawstwem polskim oraz europejskim (art. 100 ust. 1 pkt c rozporządzenia nr 2016/2031 oraz art. 47 ust. 1 i 7 pkt 2 lit. b ustawy o ochronie roślin przed agrofagami) organy Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa Rzeczypospolitej Polskiej obowiązane były do respektowania wymagań fitosanitarnych państwa trzeciego przy wydawaniu świadectwa fitosanitarnego, a te wynikają jednoznacznie z obowiązujących w Federacji Rosyjskiej aktów normatywnych. Organy obu instancji nie przeprowadziły dowolnej interpretacji przepisów państwa trzeciego, a wnikliwą i trafną w realiach rozpatrywanej sprawy ich wykładnię, ustalając wzajemne relacje norm. W tych okolicznościach, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.