IV SA/Wa 1366/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. J. na działania Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie dotyczącej nadania książce numeru ISBN p o s t a n a w i a: odrzucić skargę.

W piśmie z dnia 24 maja 2014 r. E. J. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie działania Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego podejmowane w sprawie nadania książce autorstwa skarżącego numeru ISBN. E. J. zarzucił dwukrotną odmowę wszczęcia postępowania po myśli art. 61 K.p.a. w sprawie nadania i sanacji numeru ISBN, a także bezczynność, przewlekłość i ignorancję oraz niewykluczony nepotyzm, zapoczątkowany w biurze ISBN Biblioteki Narodowej. Skarżący stwierdził, że organ nie wydał ani decyzji, ani postanowienia w sprawie, ani też nie rozpatrzył żądania strony po myśli art. 233 K.p.a. Zażądał: 1) zasądzenia wobec organu decyzji o wszczęciu postępowania dla wyjaśnienia i późniejszej sanacji nielegalnego nadania numeru ISBN; 2) wszczęcia postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego dla ukarania winnych drastycznych zaniecań i uchybień w biurze ISBN Biblioteki Narodowej; 3) wszczęcia postępowania wyjaśniająco-dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Ministerstwa jako winnych przewlekłości, bezczynności, stronniczości i uchylania się od obowiązków nadzoru; 4) zawiadomienia organów ścigania; 5) zabezpieczenia dokumentacji obejmującej proces albo proceder skandalicznego w swej istocie nadawania książce numeru ISBN; 6) unieważnienia numeru ISBN nielegalnie nadanego jego książce i stworzenia szansy, aby uczynić to po fakcie zgodnie z prawem; 7) ujawnienia, jakie błędy popełniono przy sygnowaniu jego książki; 8) opracowania i wdrożenia przez Radę Ministrów lub Najwyższą Izbę Kontroli kompletnego programu naprawy załatwiania spraw obywateli. W uzasadnieniu skargi E. J. przedstawił okoliczności mające w jego ocenie przemawiać za jej zasadnością. Opisał w szczególności przebieg czynności podejmowanych przez niego, pracowników Biblioteki Narodowej oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie – nielegalnego jego zdaniem – nadania książce jego autorstwa numeru ISBN. Organ administracji wniósł o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę E. J. należało odrzucić, jako niedopuszczalną. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem legalności. Stosownie natomiast do treści art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4) inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a. W myśl art. 3 § 3 ppsa, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. E. J. w skardze z dnia 24 maja 2014 r. kwestionuje działania Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, a także pracowników Biblioteki Narodowej podejmowane w sprawie nadania książce jego autorstwa numeru ISBN (ang. International Standard Book Number – przyp. Sądu). Skarżący twierdzi, że nadanie tego numeru nastąpiło nielegalnie, a pracownikom Biblioteki Narodowej i Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, do których kierował w tej sprawie swoje wystąpienia, zarzuca niekompetencje, zaniechania i przewlekłe załatwianie sprawy. Określony przez skarżącego przedmiot zaskarżenia nie jest objęty kognicją sądu administracyjnego. Czynności, które kwestionuje skarżący - dotyczące nadawania numerów ISBN - nie następują bowiem w żadnej z prawnych form działania administracji, wymienionych w powołanym wyżej art. 3 § 2 ppsa, a kognicja sądu administracyjnego nie jest tu przewidziana także mocą przepisów szczególnych. Ani zatem Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, ani pracownicy wskazywanego przez E. J. Krajowego Biura ISBN Biblioteki Narodowej – wbrew jego oczekiwaniu – nie byli zobowiązaniu do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania administracyjnego. Korespondencji kierowanej przez E. J. do Ministra oraz Biblioteki Narodowej można przypisać co najwyżej charakter skarg wnoszonych w trybie przepisów działu VIII K.p.a. Skarżący sam zresztą sugeruje taki tryb załatwienia sprawy, powołując się na art. 233 K.p.a. Przedmiotem skargi wnoszonej w trybie działu VIII może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw (art. 227 K.p.a.). Skargi, o których mowa w dziale VIII K.p.a. związane są z krytyką wykonywania zadań przez właściwe organy lub ich pracowników, a do ich rozpatrywania powołane są organy administracji wymienione w art. 229 K.p.a. lub w przepisach szczególnych. Sprawy dotyczące skarg rozpoznawanych w tym trybie nie podlegają kontroli sądu administracyjnego, zarówno na podstawie powołanego wyżej art. 3 ppsa, jak i na podstawie przepisów ustaw szczególnych. Wprawdzie w świetle wskazanego przez skarżącego art. 233 K.p.a. skarga w sprawie indywidualnej, która nie była i nie jest przedmiotem postępowania administracyjnego, powoduje wszczęcie postępowania, jednakże jak już wyjaśniono, sprawy dotyczące nadawania numerów ISBN nie są sprawami administracyjnym. Nadawanie tych numerów nie odbywa się w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez właściwe organy administracji publicznej, rozstrzygające w tym przedmiocie w prawnej formie decyzji administracyjnej (art. 1 K.p.a.). W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.