IV SA/Wa 1306/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

D. M. (dalej zwany "skarżącym") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały. Jednocześnie skarżący wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego brak wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji spowoduje nieodwracalne skutki w postaci opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez niego i jego rodzinę, co spowoduje organicznie dochodzonych przez niego praw. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o oddalenie złożonego wniosku z uwagi na to, że zaskarżony akt nie nadaje się do wykonania, a tym samym nie kształtuje sfery praw i obowiązków skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017 r., poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej "P.p.s.a."), sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślenia wymaga, że przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wyjaśnienia wymaga, że wstrzymanie wykonania decyzji odmownej polega na wstrzymaniu skutków prawnych, które decyzja ta wywołuje. Należy zatem uznać, że samo to, że dany akt jest rozstrzygnięciem odmownym nie przesądza o konieczności odmowy przyznania stronie postępowania sądowego ochrony tymczasowej. O możliwości przyznania ochrony na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a nie decyduje zatem rodzaj aktu będącego przedmiotem skargi, ale to, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w granicach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania tego aktu, nastąpi ochrona interesu strony, dysponującej przyznanymi jej przez konkretną normę prawną uprawnieniami. Zasadniczo ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanej decyzji spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia przez niego konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanką wstrzymania wykonania decyzji, zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., jest bowiem wykazanie we wniosku niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W rozpatrywanej sprawie skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] odmawiają udzielenia zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z uwagi na nieodwracalne skutki w postaci opuszczenia terytorium RP. Należy podkreślić, że cudzoziemiec, któremu odmówiono udzielenia zezwolenia na pobyt stały jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja w powyższym przedmiocie stała się ostateczna, a w przypadku wydania decyzji przez organ wyższego stopnia, od dnia, w którym decyzja ostateczna została cudzoziemcowi doręczona (art. 299 ust. 6 pkt 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach – Dz. U. z 2017 r. poz. 2206 ze zm.). Należy przy tym zaznaczyć, że opuszczenie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez cudzoziemca ma jednak charakter dobrowolny. Jeśli tego nie uczyni w określonym terminie, zostanie wszczęte postępowanie w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu (art. 302 ust. 1 powołanej ustawy) i wydane rozstrzygnięcie. W aktualnym stanie prawnym niewykonanie obowiązku opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej we wskazanym terminie nie stanowi bezpośredniej przesłanki do przymusowego wykonania tego obowiązku. Zatem nie ma bezpośredniego powiązania między odmową zezwolenia na pobyt stały a koniecznością opuszczenia Polski, na którą powołuje się skarżący. Brak dobrowolnego opuszczenia Polski we wskazanym terminie może być jedynie podstawą do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu (jak wynika z art. 302 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach), która podlega przymusowemu wykonaniu (art. 329 tej samej ustawy). Jednakże i ta decyzja nie podlega wykonaniu, jeżeli cudzoziemiec zaskarży ją do sądu administracyjnego i zwróci się o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 331 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, termin dobrowolnego powrotu lub termin przymusowego wykonania tej decyzji z mocy prawa przedłuża się do dnia wydania przez wojewódzki sąd administracyjny postanowienia w sprawie wniosku o wstrzymanie. Powyższe stanowisko potwierdza orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. m.in. postanowienia: z 16 czerwca 2015 r. sygn. akt II OZ 552/15, z 14 czerwca 2016 r., II OZ 606/16, z 21 listopada 2017 r., sygn. akt II OZ 1394/17). Wobec powyższego argumenty zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie mogą zostać uwzględnione, bowiem decyzja ta nie orzeka o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu do kraju pochodzenia. W kwestionowanej decyzji trudno zatem upatrywać niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, skoro obowiązek opuszczenia terytorium RP może nastąpić wskutek rozstrzygnięć podejmowanych w odrębnym postępowania administracyjnym. Instytucja ochrony tymczasowej ma chronić stronę przed możliwością powstania sytuacji wywołanej wykonaniem postanowienia lub decyzji, która doprowadzi do niebezpieczeństwa wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wbrew argumentacji skarżącego, obowiązek opuszczenia przez niego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie jest skutkiem wydania i doręczenia mu ostatecznej – zaskarżonej decyzji w przedmiocie odmowy udzielenie zezwolenia na pobyt stały. Wobec powyższego należy uznać, że brak jest podstaw do zastosowania w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym ochrony przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarżący nie uprawdopodobnił, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a tym samym, że zachodzi konieczność zastosowania żądanej ochrony tymczasowej. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.