IV SA/Wa 1218/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Monika Stępkowska-Bigiej po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia poprzedniego stanu zagospodarowania terenu postanawia: 1) zwolnić M. D. od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla M. D. adwokata.

M. D. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2018 r. w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia poprzedniego stanu zagospodarowania terenu, jednocześnie w dniu 26 marca 2018 r. uiściła wpis od skargi w wysokości 500 zł. Następnie, w dniu 11 maja 2018 r. wniosła o przyznanie jej prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika urzędu. Do pisma dołączyła odcinek przekazu pocztowego, z którego wynika, że otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości 1731,30 zł netto oraz oświadczenie, że posiada 2 ha ziemi, 1 kozę i 10 kur, z czego uzyskuje dochód roczny w wysokości około 500 zł. We wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF z dnia 28 maja 2018 r. skarżąca wskazała, że domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżąca podała, że jest emerytką, wdową, na 78 lat. Jest właścicielką domu o pow. 150 m2 a także nieruchomości rolnej o pow. 2 ha, jednak nie prowadzi gospodarstwa rolnego. Posiada oszczędności w wysokości 500 zł. Uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości 1734,30 zł. Wymieniła następujące wydatki miesięczne: energia elektryczna - 150 zł, ogrzewanie – 200 zł, telefon – 100 zł. Leki – 200 zł, media – 200 zł. Rozpoznając wniosek należy stwierdzić, że zasługuje on na uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej powyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oceniając sytuację materialną skarżącej wzięto pod uwagę, że jest osobą starszą, otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości 1734,30 zł. Jest osobą samotną, zatem musi samodzielnie ponosić koszty utrzymania domu. Według oświadczenia skarżącej na utrzymanie domu oraz leki wydaje miesięcznie ok. 850 zł. Zatem na wyżywienie, zakup odzieży oraz inne bieżącego wydatki pozostaje jej kwota ok. 880 zł miesięcznie. W tej sytuacji, mając na uwadze wysokość świadczenia emerytalnego, wskazane przez skarżącą wydatki miesięczne a także uwzględniając aktualny poziom cen i opłat za dobra i usługi utrzymania koniecznego, należy stwierdzić, że ww. dochód jest w całości przeznaczony na wydatki związane z zaspokajaniem niezbędnych potrzeb życiowych skarżącej. W ocenie referendarza sądowego opisana sytuacja uzasadnia przyznanie skarżącej przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jak również zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Co prawda, wraz z wniesieniem skargi skarżąca uiściła wpis w wysokości 500 zł, co oznacza, że w dniu wniesienia skargi była w stanie uiścić tę opłatę oraz, że na obecny etapie postępowania nie ma obowiązku poniesienia innych opłat sądowych. Należy jednak mieć na uwadze, że w toku postępowania, na kolejnych etapach rozpatrywania niniejszej sprawy, skarżąca może być zobowiązana do uiszczenia innych opłat, takich jak opłata kancelaryjna w wysokości 100 zł, czy też wpis od skargi kasacyjnej wysokości 250 zł (w przypadku niekorzystnego dla skarżącej wyniku sprawy). W ocenie referendarza sądowego w tej sytuacji, zasadne jest uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, bowiem skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.