IV SA/Wa 1216/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Paweł Dańczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w [...] na pismo Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie wyznaczenia mediatora w sporze zbiorowym postanawia I. odrzucić skargę; II. zwrócić na rzecz P. S.A. z siedzibą w [...] ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego.

P. S.A. z siedzibą w [...], działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Sądu skargę na pismo Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z [...] marca 2019 r., które – w ocenie skarżącej Spółki – ma przymiot decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę P. S.A. z siedzibą w [...] należało odrzucić jako niedopuszczalną. Badanie merytorycznej zasadności skargi w postępowaniu przed sądem administracyjnym każdorazowo poprzedza analiza wymogów jej dopuszczalności. Postępowanie sądowoadministracyjne może się bowiem toczyć wyłącznie na skutek prawnie dopuszczalnej oraz skutecznie wniesionej skargi. Zgodnie zaś art 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (§ 2a p.p.s.a.) oraz sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Zaskarżenie aktów lub czynności niewymienionych w tym przepisie oznacza, że zainicjowana sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego i podlega odrzuceniu. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przedmiotem skargi w sprawie jest pismo Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, dotyczące wyznaczenia mediatora do przeprowadzenia postępowania mediacyjnego w sporze zbiorowym pomiędzy Komisją Międzyzakładową NSZZ "Solidarność" przy P. S.A. a zarządem P. S.A. w [...]. Pismo to nie ma charakteru administracyjnoprawnego, ponieważ stanowi wyłącznie informację o trybie w jakim została wyznaczona osoba mediatora. Stwierdzeniom zawartym w tym piśmie nie można więc przypisywać przymiotu "rdzenia orzeczenia". Tym bardziej nie można przyjąć, że pismo to zawiera konstytutywne elementy decyzji administracyjnej, wynikające z art. 107 k.p.a. Nie można zatem poczytywać tych stwierdzeń jako mających charakter rozstrzygnięcia w indywidulanej sprawie administracyjnej w zakresie praw czy obowiązków skarżącej Spółki, które podlegałoby zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W ocenie Sądu, zaskarżone pismo nie jest więc decyzją administracyjną, jak również innym aktem lub czynnością, o których mowa w przepisie art. 3 § 2 p.p.s.a., na którą przysługiwałaby skarga do sądu administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie nie mamy bowiem do czynienia z czynnością dotyczącą stricte administracji publicznej, ale z działaniem z zakresu stosunków zbiorowego prawa pracy. Wyjaśnić bowiem należy, że spory zbiorowe pracowników z pracodawcą lub pracodawcami regulują przepisy ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych. Zgodnie z art. 11 ust. 1 i 2 cyt. ustawy, jeżeli strony sporu zbiorowego nie porozumieją się w ciągu 5 dni w sprawie wyboru mediatora, dalsze postępowanie jest prowadzone z udziałem mediatora wskazanego, na wniosek jednej ze stron, przez ministra właściwego do spraw pracy z listy ustalonej przez ministra właściwego do spraw pracy w uzgodnieniu z organizacjami związkowymi oraz organizacjami pracodawców, reprezentatywnymi w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego. O ile więc można zastanawiać się nad dopuszczalnością wywiedzenia skargi na bezczynności Ministra Pracy, Rodziny i Polityki Społecznej w przedmiocie wyznaczenia mediatora (por. wyrok WSA w Warszawie z 30 stycznia 2018 r., sygn. akt IV SAB/Wa 229/17; postanowienie WSA w Warszawie z 16 listopada 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wa 135/17), to kwestia zmiany już wyznaczonego mediatora pozostaje poza kognicją sądu administracyjnego. W aktualnym stanie prawnym brak jest bowiem przepisów prawa materialnego, które nakazywałyby rozpatrzenie przez Ministra żądania o zmianę wyznaczonego mediatora w trybie administracyjnym, tym bardziej w formie decyzji, postanowienia lub innego aktu z zakresu administracji publicznej. W doktrynie podkreśla się, że każda ze stron sporu zbiorowego może złożyć wniosek o wyznaczenie mediatora z listy ministerialnej, jednak Minister nie jest związany tym wnioskiem w zakresie obejmującym wybór wskazanego kandydata na mediatora (por. K. Baran (red.), Komentarz do ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych, [w:] Zbiorowe prawo zatrudnienia. Komentarz, LEX/el.). Wyznaczenie osoby mediatora w sporze zbiorowym prawa pracy jest więc przejawem władzy dyskrecjonalnej Ministra, mieszczącym się w zakresie jego swobodnego uznania. Skoro zaś tzw. stosunek kreacyjny przy wyznaczaniu mediatora nie jest stosunkiem administracyjnoprawnym, to jego zmiana tym bardziej stanowi rozstrzygnięcie włącznie dyskrecjonalne. Tym samym forma ta jest odformalizowana i nie mieści się w katalogu spraw wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., jak też nie stanowi czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu tego przepisu. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.