IV SA/Wa 1214/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Rząsa po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. N., S. S. i Z. M. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi Z. N., S. S. i Z. M. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.

Z. N., S. S. i Z. M. (dalej: skarżący), reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału IV z dnia 12 maja 2017 r. wezwano pełnomocnika skarżących do nadesłania pełnomocnictwa do występowania w ich imieniu przed sądami administracyjnymi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Pełnomocnik skarżących nie nadesłał pełnomocnictw w zakreślonym terminie, wobec czego postanowieniem z dnia 12 czerwca 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 1214/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę. Pismem z 3 lipca 2017 r. pełnomocnik skarżących wniósł zażalenie na postanowienie z 12 czerwca 2017 r., wskazując przy tym, że postanowienie jest błędne, a pełnomocnictwa do reprezentowania skarżących przed sądem administracyjnym zostały dołączone do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, wszczynającego postępowanie przed organem. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 2 marca 2018 r. oddalił zażalenie. Natomiast pismem z 13 lipca 2017 r. pełnomocnik skarżących wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wskazał podobnie jak w zażaleniu, że pełnomocnictwo znajduje się w aktach administracyjnych sprawy. Ponadto zwrócił uwagę na problemy z uzyskaniem pełnomocnictw z uwagi na utrudniony kontakt ze skarżącymi mieszkającymi zagranicą oraz brak możliwości uzyskania pełnomocnictw od organu i sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – zwaną dalej p.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Natomiast w myśl art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stawiają określone wymogi formalne dla czynności procesowej, jaką jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a. stanowi, że strona powinna wystąpić z takim wnioskiem w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia oraz uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (por. art. 87 § 4 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe jeśli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Wniosek o przywrócenie terminu będzie skuteczny, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się między innymi stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe, czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (tak: Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt II GZ 223/14). Oceniając wskazane przez pełnomocnika skarżących okoliczności uprawdopodabniające brak winy w uchybieniu terminu należy uznać, że nie są one wystarczające, aby stanowić przeszkodę, o jakiej mowa powyżej. Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 46 § 3 p.p.s.a. do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Powyższe brzmienie tego przepisu zostało wprowadzone przez art. 1 pkt 12 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) zmieniającej niniejszą ustawę z dniem 15 sierpnia 2015 r. Dotychczas, przed wspomnianą nowelizacją, przepis ten stanowił, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa - nie zawierał zatem sprecyzowania "przed sądem", co było źródłem niejasności przy stosowaniu tego przepisu i wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Obecnie, od 15 sierpnia 2015 r., nie może już nasuwać żadnych wątpliwości, że złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia z obowiązku złożenia go w postępowaniu sądowoadministracyjnym i nie czyni zadość wymaganiom przewidzianym w art. 37 § 1 oraz art. 46 § 3 P.p.s.a. W takiej sytuacji strona jest obowiązana uzupełnić ten brak formalny skargi i złożyć pełnomocnictwo, względnie jego wierzytelny odpis. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy zauważyć należy, że dokument pełnomocnictwa nie został złożony przy pierwszym piśmie wnoszonym do sądu (skardze), a zatem pełnomocnik nie może powoływać się na istnienie pełnomocnictwa w aktach administracyjnych sprawy. Jak już podkreślono wyżej złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia z obowiązku złożenia go w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2017 r., sygn. akt II OZ 690/17). Uznać zatem należy, że niedopełnienie braku formalnego było wynikiem co najmniej niedbalstwa po stronie pełnomocnika skarżących, który jako profesjonalista powinien wykazać się szczególną starannością. Dodatkowo należy zwrócić uwagę na fakt zignorowania przez pełnomocnika skarżących wezwania sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie pełnomocnictwa. Pierwszą aktywnością pełnomocnika w tej kwestii było dopiero złożenie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi z dnia 12 czerwca 2017 r., w którym sam stwierdził, że pełnomocnictwa znajdują się w aktach administracyjnych sprawy. Pełnomocnik skarżących wprawdzie zreflektował się, składając wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych poprzez nadesłanie pełnomocnictwa do ich reprezentowania, jednak zdaniem sądu to dodatkowo świadczy o tym, że zignorowanie przez niego wcześniejszego wezwania sądu było w pełni świadome. Odnosząc się natomiast do zarzutów wskazanych w przedmiotowym wniosku o przywrócenie terminu, dotyczących trudności z uzyskaniem od skarżących, organu i sądu pełnomocnictw sąd uznał, że strona wnioskująca nie wykazała dostatecznie, że faktycznie podjęła odpowiednie kroki w celu zdobycia stosownych pełnomocnictw. Z akt przedmiotowej sprawy nie wynika, aby pełnomocnik skarżących wnosił o dostęp do akt sprawy. Ponadto argumenty zawarte w przedmiotowym wniosku są sprzeczne z twierdzeniami zawartymi w zażaleniu na postanowienie odrzucające skargę, gdzie pełnomocnik skarżących jasno wskazał, że postanowienie odrzucające skargę jest błędne, a pełnomocnictwa znajdują się w aktach administracyjnych sprawy. W ocenie Sądu nie została spełniona przesłanka braku winy, o której mowa w art. 86 p.p.s.a., wobec czego uwzględnienie wniosku nie jest możliwe. Uwzględniając powyższe, Sąd postanowił jak na wstępie.