IV SA/Wa 116/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), sędzia WSA Alina Balicka, Protokolant ref. staż. Luiza Cycling, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w W. na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków oddala skargę.

IV SA/Wa 116/18 UZASADNIENIE Prokurator Okręgowy w [...] wniósł skargę na uchwałę nr [...] Rady [...] z dnia [...] lipca 2008 roku w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie [...], gmin [...], [...], [...], [...], [...] oraz miast [...] i [...] w części obejmującej § 3, § 4, § 5 i § 6 pkt 1-4. Zaskarżonej uchwale zarzucił istotne naruszenie prawa, a mianowicie art.31 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jednolity Dz.U.2017.328 z późn. zm.), które polegało na bezzasadnym, oczywiście sprzecznym z treścią wskazanego przepisu ustawy obciążeniu odbiorców usług wodociągowo-kanalizacyjnych realizowanych przez gminę kosztami przyłączenia nieruchomości odbiorcy do zbiorowej sieci wodociągowo-kanalizacyjnej. Skarżący Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności wskazanej uchwały w zaskarżonej części. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że stosownie do treści art. 94 Konstytucji RP, organy samorządu terytorialnego ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Przepis art. 87 ust. 1 Konstytucji wskazuje na ustawy jako na źródło prawa powszechnie obowiązującego na obszarze całego Państwa. Naruszenie powszechnie obowiązującego prawa przez akt niższego rzędu stanowi zatem podstawę do stwierdzenia jego nieważności przez sąd administracyjny. Przepis art. 31 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków jednoznacznie przesądza, iż koszty przyłączenia odbiorcy do sieci ponosi gmina, a w konsekwencji wyklucza możliwość kierowania przez gminę żądania, aby odbiorca pokrył koszty przyłączenia do sieci wodociągowo-kanalizacyjnej ze środków własnych. Dopuszczenie, aby w granicach kompetencji gminy pozostawała możliwość przerzucenia kosztów przyłączenia nieruchomości prywatnego odbiorcy do sieci wodociągowo-kanalizacyjnej oznaczałoby pozbawienie zacytowanego przepisu jakiegokolwiek sensu. Kwestia możliwości prawnej uzależnienia przyłączenia nieruchomości do sieci wodociągowo-kanalizacyjnej od pokrycia przez odbiorcę kosztów tego przyłączenia była już przedmiotem oceny ze strony sądów administracyjnych i dotychczasowe orzecznictwo konsekwentnie potwierdza wykluczenie takiej ewentualności (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 listopada 2010 roku II SA/Kr 851/10, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 grudnia 2006 roku II SA/Go 432/06, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2008 roku IIOSK 431/08). W odpowiedzi na skargę gmina wniosła o jej oddalenie wskazując na bezzasadność skargi, wynikającą z tego, iż zasady pokrywania kosztów budowy przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych uregulowane zostały w art. 15 ust.2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków ( Dz. U. z 2017 r, poz.328 ze zm.), a nie jak przyjął Prokurator Okręgowy w [...] w art. 31 ustawy dotyczącym budowy urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, którymi przyłącza wodociągowe kanalizacyjne nie są. Zaskarżone paragrafy uchwały Rady [...] nie mają związku z art.31 ustawy o zbiorowym zaopatrzenie w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Ustawodawca zakresem działania art. 31 objął urządzenia wodociągowe i urządzenia kanalizacyjne. Urządzeniami wodociągowymi w myśl art. 2 pkt 16 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków są ujęcia wód powierzchniowych i podziemnych, studnie publiczne, urządzenia służące do magazynowania i uzdatniania wód, sieci wodociągowe. Urządzenia kanalizacyjne to według art.2 pkt 14 ww. ustawy: sieci kanalizacyjne, wyloty urządzeń kanalizacyjnych służących do wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi oraz urządzenia podczyszczające i oczyszczające ścieki oraz przepompownie ścieków. Art. 31 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków dotyczy urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, których obowiązek budowy ma gmina zgodnie z art. 15 ust. 1 ww. ustawy. Prokurator pominął treść art. 15 ust. 2 ustawy według którego realizację budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci. Przywołane przez Prokuratora Okręgowego wyroki dotyczyły zapisów regulaminu, w którym przewidziano pobieranie opłat za przyłączenie do sieci oraz obowiązek przekazania przez inwestora wybudowanych przez niego urządzeń. Takich zapisów nie zawierają postanowienia zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona uchwała Rady [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie [...], gmin: [...], [...], [...], [...], [...] oraz miast [...] i [...] w części obejmującej § 3, § 4 ,§ 5 i § 6 pkt 1 - 4 nie została wydana z naruszeniem art. 31 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Stosownie do treści art. 31 ust. 1 w/w ustawy osoby, które wybudowały z własnych środków urządzenia wodociągowe i urządzenia kanalizacyjne mogą przekazywać je odpłatnie gminie lub przedsiębiorstwu wodociągowo- kanalizacyjnemu, na warunkach uzgodnionych w umowie. Należy zauważyć, że przywołany przepis, którego istotne naruszenie Prokurator zarzucił w skardze nie dotyczy kwestii przyłączenia odbiorcy do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej, a zatem nie dotyczy również kwestii ponoszenia kosztów za to przyłączenie. Zagadnienie to reguluje w sposób jednoznaczny art. 15 ust. 2 tej ustawy, który stanowi, że realizację budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci. To zatem ustawodawca, a nie gmina w ramach swoich kompetencji, zadecydował o obowiązku ponoszenia przez odbiorcę m.in. kosztów przyłączenia do sieci. Zakwestionowane ustalenia uchwały stanowią realizację tego obowiązku w sposób dogodny dla przyszłego odbiorcy, bowiem zapewniają możliwość wyboru jednego z możliwych rozwiązań. Przyszłemu odbiorcy przyznano uprawnienie do realizacji przyłącza do sieci za pośrednictwem dostawcy usług na koszt inwestora albo do samodzielnej realizacji przyłącza do sieci na warunkach wynikających z zawartej umowy określającej warunki techniczne, warunki sprawowania nadzoru technicznego, a także ustalenia co do terminu realizacji przyłącza usprawniającego proces inwestycyjny, w tym wykonanie nieodpłatnie wcinki przez dostawcę usług (§ 3 uchwały). Kolejne zakwestionowane ustalenia zawarte w § 4 do 6 uchwały są konsekwencją określonych w § 3 uchwały zasad realizacji przyłącza dla nowego odbiorcy i określają obowiązki i uprawnienia stron umowy. Ustalenia uchwały nie wprowadzają żadnych nieuzasadnionych opłat za umożliwienie przyłączenia odbiorcy do sieci. Wskazany przez Prokuratora art. 31 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków dotyczy urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, których obowiązek budowy zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy został nałożony na gminę. Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków w art. 2 zawiera definicje pojęcia przyłącza kanalizacyjnego i wodociągowego, a także definicję pojęcia urządzenia kanalizacyjnego, urządzenia wodociągowego oraz pojęcia sieci, które znajdują zastosowanie przy wykładni zarówno art. 15, jak też art.31 ustawy. Przyłącze wodociągowe i przyłącze kanalizacyjne nie są urządzeniami wodociągowymi, ani urządzeniami kanalizacyjnymi. Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.