IV SA/Wa 1148/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Michał Majcher po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku V. B. i R. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi V. B. i R. B. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy

W piśmie z dnia 19 marca 2018 r. V. B. i R. B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania. Do skargi załączyli, złożony na urzędowym formularzu, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazali, że wpis w niniejszej sprawie będzie wynosił 1500 zł, jednak nie są w stanie go ponieść bez uszczerbku utrzymania swojego i rodziny. Podali, że oboje są rolnikami. W 2017 r. doszło do powstania szkód w uprawach – ponad 30 % całej produkcji. Wskazali, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z nimi dwójka dzieci. Podali, że są posiadaczami gruntów rolnych o pow. ponad 64 ha, właścicielami domu o pow. 250 m2, dwóch ciągników, kombajnu, ładowarki, samochodu osobowego. Wskazali, że na koncie posiadają kwotę 440 099 zł z czego 397 764 zł stanowi odszkodowanie za zajęte pod budowę drogi działki. Podali, że średni miesięczny dochód z gospodarstwa wynosi 2500 zł. Jako zobowiązania stałe wskazali: kredyt na kupno ziemi – 36000 rocznie, dzierżawa – 1500 zł rocznie, podatek gruntowy – 4660 zł rocznie, koszty produkcji rolnej 198000 zł, ubezpieczenia KRUS, budynki, pojazdy – 10758 zł, media – 10300 zł rocznie, koszty mieszkania – 26000 zł rocznie. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – zwaną dalej Ppsa) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania mu prawa pomocy. Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2017 r., sygn. II OZ 25/17). Ponadto udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Dopiero gdy środki, którymi dysponuje wnioskodawca, okażą się niewystarczające, można wystąpić o przyznanie prawa pomocy. W ocenie Referendarza środki, którymi dysponują Skarżący pozwalają na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Wskazać należy, że wartość przedmiotu zaskarżenia podana przez Skarżących w piśmie z dnia 28 kwietnia 2018 r. wynosi 24301 zł. Wobec tego zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) wpis będzie wynosił 3 % wartości przedmiotu zaskarżenia czyli 730 zł. Na dalszym etapie postępowania mogą jeszcze zostać ewentualnie wezwani do uiszczenia kwoty 100 zł tytułem opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku wraz z uzasadnieniem. Według oświadczenia Skarżących, posiadają na rachunkach bankowych kwotę ponad 440 000 zł. Trudno zatem przyjąć, że zachodzi potrzeba przerzucenia ciężaru postępowania sądowego na Skarb Państwa – poprzez zwolnienie Skarżących od kosztów sądowych. Bez znaczenia przy tym jest, z jakiego źródła te środki pochodzą. Istotne jest, że pozostają do dyspozycji Skarżących i mogą zostać wykorzystane na pokrycie kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie. Brak jest absolutnie podstaw do przyjęcia, że konieczność poniesienia kosztów sądowych spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego, skoro posiadają oni znaczne zasoby pieniężne. W ocenie Referendarza również poniesienie kosztów niezbędnych do utrzymania nie uszczupli na tyle ich środków pieniężnych, by nie byli stanie uiścić kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa orzeczono jak w sentencji