IV SA/Wa 1138/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Prezydenta Miasta [...] wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej i Gminy Miejskiej [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta [...] wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej i Gminy Miejskiej [...] na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości oraz stwierdzenia następstwa prawnego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Prezydent Miasta [...] wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej i Gmina Miejska [...] wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu części nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] oznaczonej jako działka nr [...] oraz stwierdzenia następstwa prawnego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] w zakresie ubezpieczeń społecznych. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania skargi z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci sprzedaży przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych nabytych, na mocy zaskarżanej decyzji, udziałów w prawie własności. Ponadto zdaniem skarżących zwrot części nieruchomości na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych spowoduje brak możliwości realizacji zadań z zakresu ochrony zdrowia wykonywanych dotychczas przez przychodnię zdrowia zlokalizowaną przy ul. [...], co mogłoby doprowadzić do nieodwracalnych negatywnych skutków społecznych. Uczestnik postępowania Zarząd Województwa [...] w piśmie z dnia 20 maja 2018 r. przychylił się do wniosku skarżących. W piśmie z dnia 21 maja 2018 r. uczestnik postępowania Zakład Ubezpieczeń Społecznych w [...] wniósł o oddalenie ww. wniosku skarżących wskazując, iż skarżący oraz ZUS po wszczęciu niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego podjęli negocjacje w sprawie uregulowania sytuacji prawnej nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...]. Ponadto ww. uczestnik wskazał, że w wyniku negocjacji zawarto porozumienie z Gminą Miejską [...] i Województwem [...] w sprawie zbycia przez ZUS, na rzecz ww. podmiotów, części nieruchomości zwróconej zaskarżoną decyzją, które oczekuje na zatwierdzenie przez Centralę ZUS. Z uwagi na powyższe stwierdzono, że zmianie uległy okoliczności sprawy oraz stanowisko skarżącego, który aktualnie z uczestnikami postępowania dąży do zawarcia porozumienia regulującego sytuację prawną ww. nieruchomości, co uzasadnia nieuwzględnienie wniosku. Do pisma dołączono kserokopię pism z dnia 2 października i 18 grudnia 2017 r. skierowanych do Centrali ZUS w zakresie akceptacji warunków porozumienia z Gminą Miejską [...] i Województwem [...] w sprawie zbycia udziałów ww. nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zasadą wynikającą z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) – dalej zwanej "p.p.s.a.", jest, że wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. dopuszcza na wniosek skarżącego wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu przez sąd, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W orzecznictwie przyjmuje się, że przez niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy rozumieć taki stan, w wyniku którego może zostać wyrządzona szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy jej pierwotnych cech (por. postanowienia NSA: z dnia 31 sierpnia 2017 r. sygn. akt II OZ 836/17, z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. akt II OZ 1054/12). Należy zauważyć, że z treści powołanego art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, iż to strona, która żąda "ochrony tymczasowej" jest zobowiązana do wskazania przesłanek jej zastosowania. Oczywiście, na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu sąd powinien wziąć pod rozwagę wszelkie okoliczności, jednak przyjęcie takiego poglądu nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia strony z podania jakichkolwiek przyczyn mających uzasadniać wstrzymanie wykonania i w konsekwencji do przerzucania w całości ciężaru wskazania tych przesłanek na sąd administracyjny. Podkreślenia wymaga, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia nie stanowi wymogu formalnego, lecz jest materialnoprawną argumentacją wniosku. Dlatego treść uzasadnienia wniosku nie podlega badaniu pod względem formalnym i ewentualnemu wezwaniu do jego uzupełnienia, natomiast jest oceniana z punktu widzenia zasadności wniosku. We wniosku skarżący stwierdzili, że zwrot spornej nieruchomości Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych spowoduje, iż może on sprzedać swoje udziały w nieruchomości, a w konsekwencji mogą zostać rozwiązane umowy najmu z podmiotami realizującymi świadczenia zdrowotne (budynek pełni funkcję przychodnię zdrowia), co oznacza nieodwracalne negatywne skutki społeczne. Na gruncie rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że postępowanie administracyjne w niniejsze sprawie dotyczyło decyzji orzekającej o zwrocie części nieruchomości. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 115 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 121 ze zm.). Zgodnie z ust. 1 ww. przepisu Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej zwany "Zakładem") jest następcą prawnym działających do 1950 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczalni społecznych i funduszy ubezpieczeniowych w zakresie ubezpieczeń społecznych i jest uprawniony, jeżeli nie narusza to ujawnionego w księdze wieczystej prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego osób trzecich, do występowania o zwrot nieruchomości stanowiących w podanym okresie własność tych podmiotów. Natomiast jak stanowi ust. 3 i 4 art. 115 ww. ustawy ostateczna decyzja wojewody stwierdzająca, że Zakład jest następcą prawnym właściciela nieruchomości, w rozumieniu ust. 1 tego przepisu, oraz orzekająca o zwrocie na rzecz Zakładu nieruchomości, stanowi podstawę wpisu w księdze wieczystej. Decyzja ta niewątpliwie zatem wywołuje określone konsekwencje prawne mogące wywołać skutki o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., dochodzi bowiem do przejścia prawa własności Jednakże przyjąć trzeba, iż sytuacja taka nie oznacza w żadnym razie, iż istnieje niebezpieczeństwo zbycia przedmiotowej nieruchomości. Podkreślenia wymaga bowiem, iż obecnie to Skarb Państwa wskazany jest w księdze wieczystej, jako właściciel nieruchomości. Ponadto jak wskazano w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2015 r. (sygn. akt I OZ 566/15) można również przyjąć, że po stronie uczestnika postępowania także powstaje niebezpieczeństwo pozbawienia go możliwości dochodzenia swoich praw, w sytuacji gdyby to skarżący – w tym wypadku Skarb Państwa – korzystając z rękojmi wiary ksiąg wieczystych – zbyłby prawo własności nieruchomości. Jednocześnie jak wynika z pism dołączonych do stanowiska Zakładu zwartego w piśmie z dnia 21 maja 2018 r. obecnie toczą się negocjacje między skarżącym (Gminą Miejską [...]) i uczestnikiem postępowania (Województwem [...]) a Zakładem w sprawie zawarcia porozumienia o sprzedaży części spornej nieruchomości przez Zakład ww. podmiotom. Nadto obawy skarżących w zakresie realizacji świadczeń zdrowotnych należało uznać za bezzasadne, w sytuacji gdy ich skutki nie odnoszą się do bezpośrednio do skarżących. Wobec powyższego skoro skarżący nie wykazali w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to brak było podstaw do udzielenia mu ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z ich oczekiwaniami. Tym samym uznać należało, że w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.