IV SA/Wa 1095/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków: 1) S. M., w imieniu którego działają przedstawiciele ustawowi - K. J. i Z. M. oraz 2) K. J. i Z. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi S. M., w imieniu którego działa przedstawiciel ustawowy - K. J., na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2017 r. znak: [...] w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu postanawia: 1. przyznać S. M. oraz K. J. w przedmiotowej sprawie prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowić dla S. M. oraz K. J. w przedmiotowej sprawie radcę prawnego w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] 2. odmówić Z. M. przyznania prawa pomocy w przedmiotowej sprawie.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] marca 2017 r. znak: [...]: 1) uchylił w części decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w B. z dnia [...] września 2016 r. znak: [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu K.J. oraz jej małoletniego syna S. M.; 2) orzekł w uchylonym zakresie co do istoty sprawy; 3) w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. K. J., działająca jako przedstawiciel ustawowy małoletniego syna (S. M.), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2017 r. znak: [...]. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, K. J. i Z. M. (rodzice małoletniego skarżącego), w piśmie z dnia 11 maja 2017 r., działając jako przedstawiciele ustawowi S. M., a także w imieniu własnym, zwrócili się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Do pisma dołączyli wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony na urzędowym formularzu PPF. Ze oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz z dokumentów znajdujących się w aktach postępowania administracyjnego wynika, że Z. M. (ojciec małoletniego skarżącego) bezskutecznie ubiegał się o nadanie statusu uchodźcy. Postępowaniem objęta była również jego żona (K. J.) i małoletnie dzieci, w tym – S. M.. Obecnie rodzina skarżącego jest w trakcie tzw. procedury powrotowej. Małoletni, razem z rodzicami i siostrą, przebywa w ośrodku dla cudzoziemców ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy. Jedyne środki pieniężne, jakimi dysponuje czteroosobowa rodzina, pochodzą z pomocy socjalnej wypłacanej przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Ich łączna wysokość to 870 zł miesięcznie. Rodzice skarżącego nie mają jakichkolwiek oszczędności, innych zasobów pieniężnych, ani wartościowych przedmiotów. W pierwszej kolejności, odnosząc się do wniosku złożonego w imieniu skarżącego w przedmiotowej sprawie (małoletniego S. M. – jego oraz jego matki, K. J., dotyczy zaskarżona decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców znak: [...]), należy wskazać, że stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący był objęty postępowaniem, w toku którego jego ojciec bezskutecznie ubiegał się o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Rodzina małoletniego nie osiąga obecnie dochodu, nie dysponuje zasobami pieniężnymi, ani wartościowymi przedmiotami, a przebywając w ośrodku dla cudzoziemców, pozostaje na utrzymaniu państwa polskiego. Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, że reprezentowany przez przedstawicieli ustawowych (matkę – K. J. i ojca – Z. M.) skarżący (S. M.), nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, w punkcie pierwszym postępowania przyznano mu prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. Odnosząc się natomiast do wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego w przedmiotowej sprawie przez K. J. i Z. M. w imieniu własnym, należy wskazać, że zgodnie z art. 243 § 1 zd. 1 ppsa prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z powyższego przepisu wynika, że podmiotami, które mogą ubiegać się przyznanie prawa pomocy są strony postępowania. W świetle art. 32 ppsa w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Przy czym, stosownie do treści art. 12 ppsa, ilekroć w powołanej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania. Zgodnie z art. 33 § 1 ppsa osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Stornami postępowania w przedmiotowej sprawie są skarżący (małoletni S. M.) oraz organ, którego decyzja jest przedmiotem skargi (Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców). Jak wskazano, zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2017 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców rozstrzygnął o zobowiązaniu do powrotu K. J. oraz jej małoletniego syna S. M.). W świetle art. 33 § 1 ppsa K. J. jest zatem w przedmiotowej sprawie uczestniczką postępowania na prawach strony. Dlatego tak, jak małoletni skarżący, może ona w tej sprawie skutecznie ubiegać się o przyznanie prawa pomocy. Ponieważ sytuacja rodzinna i majątkowa K. J. jest tożsama z opisaną wyżej sytuacją jej małoletniego syna, to jej również, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, w punkcie pierwszym postępowania przyznano prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. Z. M. nie brał natomiast udziału w postępowaniu zakończonym zaskarżoną w przedmiotowej sprawie decyzją w charakterze strony. O zobowiązaniu go do powrotu Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców rozstrzygnął decyzją z dnia [...] marca 2017 r. znak: [...] Z. M. wniósł skargę na tę decyzję. Sprawa jest zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Wa 1093/17. Ponieważ zatem Z. M. nie jest stroną postępowania w przedmiotowej sprawie, nie może być mu w tej sprawie przyznane prawo pomocy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 243 § 1 w zw. art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w punkcie drugim postanowienia.