Sygnatura
IV SA/Wa 1012/23
IV SA/Wa 1012/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-09-21
Wynik
Uchylono zaskarżoną decyzję
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 21 września 2023
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jarosław Łuczaj, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Luiza Cycling, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2023 r. sprawy ze skargi Klasztoru [...] w [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 27 lutego 2023 r. nr DO.1.7614.94.2023.KW w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz Klasztoru [...] w [...] kwotę 680 (sześcset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Decyzją z 27 lutego 2023 r. nr DO.1.7614.94.2023.KW Minister Rozwoju i Technologii (dalej również: Minister, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego [(t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000) dalej jako "k.p.a."] utrzymał w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z 16 grudnia 2022 r. nr WS-IV.7533.1.1553.2018.KA wydaną na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną [(Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) dalej: - dalej jako "przepisy wprowadzające"] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach: Decyzją z 16 grudnia 2022 r. Wojewoda Małopolski stwierdził nabycie - z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę [...] - prawa własności nieruchomości położonej w [...] , obr. [...] oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha objętej księgą wieczystą nr [...] zajętej pod drogę gminną nr [...] (obecnie [...] ) – ulicę [...] w [...] . W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 31 grudnia 1998 r. opisana wyżej nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną – pas drogowy drogi gminnej – ulicy [...] w [...] , co ustalono na podstawie: – uchwały nr [...] Rady Narodowej Miasta [...] z [...] maja 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich (Dz.Urz. Woj. [...]) - ulica [...] w [...] została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich pod numerem [...] dla dzielnicy [...] w załączniku nr 2 do tej uchwały, natomiast na mocy art. [...] ust. 2 przepisów wprowadzających, dotychczasowe drogi gminne i lokalne drogi miejskie stały się 1 stycznia 1999 r. drogami gminnymi, - uchwały nr [...] Zarządu Województwa Małopolskiego z [...] października 2005 r. w sprawie nadania numerów dla dróg gminnych na obszarze [...] , miasta będącego na prawach powiatu w Województwie Małopolskim, zgodnie z którą ulicy [...] w [...] nadano nowy nr drogi [...] , - mapy zasadniczej z naniesionymi granicami działki [...] , sporządzonej na dzień 18 czerwca 2018 r., - wyrysu z mapy ewidencyjnej m.in. dla działki [...] sporządzonego w dniu 9 sierpnia 2018 r., - mapy do celów prawnych dla potrzeb postępowań administracyjnych według stanu na 31 grudnia 1998 r. przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Urzędu Miasta [...] 15 września 2022 r. pod nr [...] , - oświadczenia Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w [...] z 16 maja 2018 r. Organ wskazał ponadto, że kwestia zajęcia pasa drogowego drogi publicznej w trybie art. 73 przepisów wprowadzających musi być rozpatrywana w kontekście oceny stanu faktycznego zaistniałego w dacie 31 grudnia 1998 r. w odniesieniu do definicji pasa drogowego zawartej w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Zgodnie z tym przepisem pas drogowy to "droga lub pas drogowy – wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu", zaś pkt 2 w tej dacie definiuje ulicę jako "drogę na terenach zabudowanych miast i wsi, łącznie z torowiskiem pojazdów szynowych komunikacji miejskiej, wydzieloną liniami rozgraniczającymi, która jest przeznaczona do obsługi bezpośredniego otoczenia oraz umieszczania urządzeń technicznych nie związanych z ruchem pojazdów lub pieszych. Ponadto zgodnie z art. 34 ustawy o drogach publicznych odległość granicy pasa drogowego od zewnętrznej krawędzi wykopu, nasypu, rowu lub od innych urządzeń wymienionych w art. 4 pkt 1 i 2 powinna wynosić co najmniej 0,75 m, a dla autostrad i dróg ekspresowych – co najmniej 2 m. Zatem organ zauważył, że pas drogowy w tym czasie obejmował nie tylko samą jezdnię, ale również pobocza, zatoki, rowy odwadniające, pasy izolacyjne oraz pozostałą infrastrukturę techniczną. Ponadto organ wyjaśnił, że 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość pozostawała we władaniu publicznym, o czym świadczy: - metryka ulicy [...] , ozn. [...], sporządzona w październiku 1990 r, - uwierzytelniona kopia rachunku uproszczonego nr [...] z 2 czerwca 1998 r. wraz z protokołem odbioru wykonanych robót i kosztorysem ulicy [...] , - oświadczenie Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w [...] z 16 maja 2018 r., świadczące o tym, że działka [...] pozostawała w dniu 31 grudnia 1998 r. w zarządzie Zakładu Gospodarki Komunalnej [...] I. Organ wskazał, że biorąc pod uwagę fakt, że jak ustalono działka [...] została zajęta 31 grudnia 1998 r, pod drogę publiczną należało wskazać, że wykonywanie władztwa przez zarządcę drogi odnosi się do tego obszaru gruntu i uznano władanie nieruchomościami w pasie drogowym drogi gminnej ulicą [...] przed 1999 r. za udowodnione. Organ podkreślił również, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności ani Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego, co potwierdza odpis z księgi wieczystej [...] według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. i obecnie prawo własności ujawnione jest na rzecz [...] w [...] oraz oświadczenie Kurii [...] w [...] z 6 stycznia 2003 r. zgodnie z którym nazwa [...] w [...] jest określeniem historycznym dla Klasztoru Sióstr [...] w [...] . Po rozpatrzeniu odwołania Klasztoru Sióstr [...] w [...] Minister decyzją z 27 lutego 2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ podkreślił, że władztwo publicznoprawne dotyczy całego odcinka drogi, a nie poszczególnych działek gruntu, trudno bowiem uznać, że istnieje możliwość wykazania dokonywania czynności związanych z utrzymaniem danej drogi publicznej tylko w stosunku do konkretnych działek. Sporna działka pozostawała we władaniu publicznym, o czym świadczy dokumentacja związana z wykonaniem remontu chodnika na ul. [...] , w tym kosztorys, zestawienie wykonanych robót, protokoły odbioru z 1 czerwca 1998 r. oraz rachunek uproszczony z 2 czerwca 1998 r. nr [...] oraz metryka, z której wynika, że ulica była wyposażona w oświetlenie, kanalizację ogólnospławną i deszczową, wodociąg, gaz, przewody telekomunikacyjne i elektroenergetyczne, nawierzchnię bitumiczną oraz betonową, chodnik, pasy zieleni oraz znaki drogowe. W latach 1993-95 robione były przeglądy jezdni. Ponadto w oświadczeniu Dyrektora Zarządu Infrastruktury Komunalnej Transportu w [...] z 16 maja 2018 r. wskazano, że działka [...] zajęta pod ul. [...] pozostawała 31 grudnia 1998 r. w zarządzie Zakładu Gospodarki Komunalnej [...] I. Przesłanka zajęcia została natomiast stwierdzona na podstawie mapy do celów prawnych sporządzonej przez geodetę uprawnionego Aleksandra Gbyla, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z której jednoznacznie wynika że działka nr [...] była zajęta pod drogę. Odnosząc się do zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu wskazano, że przestrzenny zasięg działania art. 73 ust. 1 przepisów wprowadzających w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z 31 grudnia 1998 r. do definicji pasa drogowego w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r. jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych. O przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga zatem stan jej urządzenia w dniu 31 grudnia 1998 r., bądź sposób korzystania z niej. W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego, a więc jezdnie wraz z poboczami, zatokami, ciągami dla pieszych, rowami odwadniającymi i pasem izolacyjnym. Skargę na powyższą decyzję wniósł Klasztor Sióstr [...] w [...] (dalej: skarżący), domagając się m.in. uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. w zw. z art. 73 ust. 1 i 3 przepisów wprowadzających i art. 2a i 4 ust. 1 pkt 1 i 2b ustawy o drogach publicznych poprzez uznanie, iż są spełnione jego przesłanki a to, iż działka [...] stanowiła drogę publiczną, pas drogowy i była w całości zajęta pod pas drogi gminnej, że działka [...] może stanowić urządzenie techniczne stanowiące zorganizowaną część funkcjonalną podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągu ruchu i pojazdów i pieszych oraz że znajdowała się we władaniu publicznym, podczas gdy rzetelna analiza prowadzi do ustaleń, że w większości działka jest porośnięta trawą, nie stanowi pasa drogowego dla ul. [...] , nie jest zaliczana do drogi publicznej, 2. art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. w zw. z naruszeniem art. 7, art. 6, art. 8 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80, art. 107 k.p.a. w zw. z art. 73 ust. 1 i 3 przepisów wprowadzających poprzez ich niezastosowanie, uznanie że uprawniony geodeta sporządzając mapę w 2022 r. może przesądzić o prawie własności czy też przynależności działki [...] zajęcie pod drogę, a dokumenty z przeglądu dróg i chodnika dotyczących ul. [...] mogą być dowodem na władztwo działek nie leżących wzdłuż ul. [...] , a przylegających do chodnika leżącego prostopadle i wydanie decyzji w sytuacji braku rozpoznania sprawy co do istoty co podważa zasadność decyzji, zaniechanie dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie, uznanie iż wykazał zajęcie działki nr [...] pod drogę publiczną, jak również władztwa publicznoprawnego w stosunku do przedmiotowej nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r., co było nieprawidłowe. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że przedmiotowa nieruchomość nie jest związana z ul. [...] , nie stanowi jej urządzeń ani infrastruktury, jest w zasadniczej części trawnikiem przyległym do chodnika. Absurdalne jest zdaniem skarżącej twierdzenie, że nieruchomość była w 1998 r. zaliczona do drogi publicznej, skoro w ówczesnym czasie nie było urządzonego nawet chodnika pomiędzy ul. [...] a Mlaskotów na odcinku przyległym do działki [...] , a działka była zarośnięta ani nie była we władaniu publicznym ani nie miała żadnego związku z infrastrukturą, pasem drogowym ul. [...] . Skarżący nie zgodził się, że działka ta stanowiła drogę publiczną oraz nie zgodził się z twierdzeniem, że mapa sporządzona w 2022 r. może dowodzić, że działka w roku 1998 r. była zajęta pod drogę. Mapa zdaniem skarżącego nie stwierdza stanu faktycznego w roku 1998, nie da się wywieść faktu wykorzystania działki [...] na drogę w roku 1998, nie da się wywieść zasadności twierdzeń o zagospodarowaniu działki jako pasa drogowego, nadto skarżący kwestionuje wykorzystywanie nawet dzisiaj działki na drogę lub jej urządzenia. Odnosząc się do dokumentacji z remontu chodnika skarżący podniósł, iż nie dotyczy ona działki [...] , nie są na niej usytuowane ani chodnik ani media. Działka obecnie nie jest zagospodarowana na drogę lub jej urządzenia. Nadto dokumenty zgromadzone w sprawie nie obrazują granic drogi publicznej ul. [...] , jego związku z działką [...] oraz zajęcia działki nr [...] na pas drogowy na dzień 31 grudnia 1998 r. Organ nie wykazał, że działka stanowiła pobocze drogi publicznej, zatokę, ciągi piesze, czy rów odwadniający, brak również innych dokumentów świadczących o zasadności stanowiska organów. Dokumenty dotyczące ponoszenia kosztów związanych z utrzymaniem ul. [...] nie wskazują, że obejmują działkę [...] , nie świadczą również o władaniu nieruchomością przez Skarb Państwa. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) - dalej w skrócie: "p.p.s.a."], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. [...] 5 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. [...] 5 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd w składzie orzekającym, dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia – w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy – doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, w ocenie Sądu zaskarżona decyzja została bowiem wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, co skutkowało koniecznością jej uchylenia. Materialno-prawną przesłankę zaskarżonej decyzji stanowił art. 73 ust. 1 przepisów wprowadzających, który reguluje sytuację przejęcia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości zajętych pod drogi publiczne. Nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa w ust. 1, jest ostateczna decyzja wojewody (ust. 3 art. 73). Rozstrzygnięcie wojewody nie tworzy nowego stanu prawnego, lecz jedynie potwierdza w konkretnej sytuacji wywłaszczenie z mocy prawa, a więc ma charakter deklaratoryjny. Ponieważ decyzje takie stanowią wiążące potwierdzenie dokonanych ex lege zmian w sytuacji prawnej określonych podmiotów, to wywołują skutki ex tunc, tj. od chwili, gdy dany stan prawny zaistniał. (por. wyrok NSA z dnia 22 października 2021 r., sygn. akt I OSK 516/21, publ. CBOSA). Nabycie własności nieruchomości na podstawie przywołanego przepisu, uzależnione jest od spełnienia łącznie w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek: 1. zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną; 2. pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego oraz 3. brak przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego. Stosując ten przepis bada się wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych na dzień 31 grudnia 1998 r. Bezspornie w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego, gdyż zgromadzone w sprawie dokumenty potwierdzają, iż własność działki nr [...] przysługiwała Konwentowi P.P. [...] w [...] . Kolejną z przesłanek zastosowania art. 73 ust. 1 ustawy jest zajęcie danej nieruchomości pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. (np. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 363/13, LEX nr 1351188, z dnia 8 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1843/12, LEX nr 1321355). Stosownie zaś do regulacji zawartej w art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1693), również w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r. (Dz. U. z 1985 r. Nr [...] poz. 60 ze zm.), drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. W okolicznościach niniejszej sprawy organ nie wykazał po pierwsze charakteru w jakim sporna działka była na dzień 31 grudnia 1998 r. wykorzystywana i jaki był stan jej urządzenia oraz jaki zdaniem organu element pasa drogowego ulicy [...] stanowiła. Nie wykazano również od kiedy i czy w ogóle stanowi ona część drogi. Nie potwierdzają tego faktu zgromadzone w sprawie dowody. Z zapytania Wydziału Geodezji Urzędu Miasta [...] do Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w [...] z 29 czerwca 2018 r. wynika, że mapa zasadnicza wskazuje, że na działce [...] znajduje się ogrodzenie. W odpowiedzi Zarząd Infrastruktury potwierdził wyłącznie, że cała działka znajduje się w pasie drogowym ulicy [...] , ale nie odniósł się do wątpliwości dotyczących znajdującego się na niej ogrodzenia. Ponadto nie wykazano czy działka ta w dniu 31 grudnia 1998 r. znajdowała się we władaniu jednostki samorządu terytorialnego. Zdaniem organu powyższe potwierdza metryka ulicy [...] , ozn. [...], sporządzona w październiku 1990 r, - uwierzytelniona kopia rachunku uproszczonego nr [...] z 2 czerwca 1998 r. wraz z protokołem odbioru wykonanych robót i kosztorysem ulicy [...] oraz oświadczenie Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w [...] z 16 maja 2018 r., świadczące o tym, że działka [...] pozostawała w dniu 31 grudnia 1998 r. w zarządzie Zakładu Gospodarki Komunalnej [...] I. Organ wskazał, że biorąc pod uwagę fakt, że jak ustalono działka [...] została zajęta 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną należało wskazać, że wykonywanie władztwa przez zarządcę drogi odnosi się do tego obszaru gruntu i uznano władanie nieruchomościami w pasie drogowym drogi gminnej ulicą [...] przed 1999 r. za udowodnione. W ocenie jednak Sądu powołane wyżej dokumenty (metryka ulicy, rachunki za remont chodnika) i oświadczenie Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w [...] z 16 maja 2018 r. nie potwierdzają ani charakteru w jakim działka nr [...] stanowiła część drogi publicznej, jak również władania nad sporną nieruchomością przez jednostkę samorządu terytorialnego. W szczególności zauważyć należy, że dokumenty dotyczące remontu ulicy [...] nie potwierdzają, że objęto nim również działkę nr [...] . Powyższego nie potwierdza ani rachunek za roboty remontowe, ani protokół odbioru wykonanych robót, czy też obmiar ul. [...] wraz z kosztorysem robót. Z metryki ulicy [...] wynika natomiast wyłącznie, że jest ona ulicą lokalną, ogólnodostępną, jezdnia posiada nawierzchnię bitumiczną, po obu stronach jezdni znajdują się chodniki z płyt betonowych, na niektórych odcinkach w ciągu chodnika znajduje się zieleń niska. Ulica jest oświetlona, posiada zieleń wysoką oraz pełne uzbrojenia inżynierskie. Ze wskazanych występujących przekrojów poprzecznych wynika, że w niektórych jej częściach brak jest jezdni, występuje wyłącznie chodnik z płyt betonowych o szerokości 3,0 m wraz z przylegającymi po obydwu stronach pasami zieleni. Organ nie zgromadził żadnych innych dokumentów sporządzonych w okresie poprzedzającym 1 stycznia 1998 r. potwierdzających, aby faktycznie jednostka samorządu terytorialnego władała sporną nieruchomością oraz jaki był jej sposób i cel wykorzystywania, chociażby poprzez zapewnienie jej całorocznego utrzymania. Dla spełnienia ww. przesłanki istotne jest wykazanie, by jednostka wykonywała faktyczne czynności w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną związane z utrzymaniem jej nawierzchni, zapewnieniem przejezdności, naprawami, remontami, a nie faktyczne posiadanie nieruchomości w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. Zgodnie bowiem z utrwalonym stanowiskiem sądów administracyjnych o władztwie publicznoprawnym nad nieruchomościami zajętymi pod drogi świadczą właśnie prace wykonywane na nieruchomościach przez podmiot władający, w tym polegające na utrzymaniu dróg, na ich konserwacji, modernizacji, odśnieżaniu. Taką wykładnię użytego w ww. przepisie zwrotu normatywnego "pozostające we władaniu" konsekwentnie akceptuje orzecznictwo sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 21 sierpnia 2002 r. sygn. akt I SA [...] 41/00; wyrok WSA w Warszawie z 22 maja 2006r. sygn. akt I SA/Wa 375/09). Warunkiem jednak zastosowania powyższej wykładni i uznania, iż władztwo publicznoprawne rozciągało się również na sporną działkę, jest wykazanie, że działka objęta zaskarżoną decyzją faktycznie znajdowała się w pasie drogi publicznej, jak również, że sporny grunt nie został zagospodarowany przez właściciela w sposób uniemożliwiający realizację czynności związanych z zarządem drogi. Ponadto właściciel nieruchomości oświadczył, że usytuowanie działki nie pozwala na przyjęcie by stanowiła ona część ulicy [...] , a organ nie odniósł się do wskazanych twierdzeń, jak również do przedłożonej przez stronę w toku postępowania wyjaśniającego dokumentacji fotograficznej. W rozpoznawanej zatem sprawie, jak wskazano powyżej zaskarżona decyzja nie uzasadnia przyjętego rozstrzygnięcia. Za zasadne zatem należało uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ wskazanych zasad postępowania administracyjnego tj. zasady prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), zasady oficjalności postępowania (art. 77 § 1 K.p.a.) oraz zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.), jak również art. 107 § 3 K.p.a. zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Organy dokonały oceny dowodów wybiórczo, w sposób pobieżny i pochopny. O tym jak ważny jest ten element władczego aktu organu państwa - uzasadnienie wskazuje piśmiennictwo z zakresu teorii prawa, które podkreśla, że uzasadnienie decyzji: spełnia prawny obowiązek wykazania, na jakiej podstawie decyzja została podjęta; daje podstawę kontroli poprawności decyzji; może odgrywać rolę perswazyjną w stosunku do adresatów decyzji oraz innych podmiotów, a także wobec organów orzekających, przed którymi sprawa może się toczyć w trybie odwoławczym; pełni inne rozmaite dalsze funkcje (wpływa na kształtowanie praktyki precedensowej i przewidywalności decyzji oraz na kształtowanie się postaw oceniających wśród organów orzekających), może wreszcie stanowić materiał, który uwzględniony przez prawodawcę będzie wpływał na zmiany stanu prawnego; pełni funkcję opisową, gdy ma odpowiadać procesowi podjęcia decyzji przez organ orzekający (J. Wróblewski, Sądowe stosowanie prawa, Warszawa 1988, s. 306-307). Zważywszy na konsekwencje płynące z powyższej regulacji Sąd zwraca uwagę, że na gruncie rozpoznawanej sprawy obowiązkiem organu było wykazanie w decyzji łącznego spełnienia wszystkich wskazanych na wstępie przesłanek z art. 73 ust. 1 przepisów wprowadzających. Zaskarżona decyzja, jak wskazano powyżej nie spełnia jednak powyższych wymogów. W związku z powyższymi ustaleniami zaskarżona decyzja podlega uchyleniu. Ponownie rozpoznając sprawę Minister weźmie pod uwagę powyższą ocenę prawną przedstawioną przez Sąd, dokona oceny materiału dowodowego z uwzględnieniem wskazanych zasad postępowania, a wyniki wszechstronnej analizy przedstawi w uzasadnieniu swojej decyzji. Na obecnym etapie Sąd nie przesądza wyniku sprawy, bo nie jest jego zadaniem rozpoznawanie sprawy za organ administracji, czy też poszukiwanie dowodów i ocena materiału dowodowego. W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. [...] 5 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200, art. 205 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Na zasądzone koszty składa się wpis od skargi w wysokości 200 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika procesowego (480 zł) – zgodnie z § [...] ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). .
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 19 maja 2023
- Symbol z opisem
- 6189 Inne o symbolu podstawowym 618
- Hasła tematyczne
- Nieruchomości
- Skarżony organ
- Minister Rozwoju
- Sędziowie
- Agnieszka Wójcik /przewodniczący sprawozdawca/ Jarosław Łuczaj Tomasz Wykowski
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
art. 1 par. 1, par. 2, · Dz.U. 2022 poz. 2492
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 3 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c, art. 200, art. 205 par. 1 · Dz.U. 2023 poz. 1634
- Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
art. 73 ust. 1 · Dz.U. 1998 nr 133 poz. 872
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
art. 7 , art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3 · Dz.U. 2022 poz. 2000
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny