Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

IV SA/Wa 1011/23

Wyrok WSA w Warszawie z 21 września 2023 r., IV SA/Wa 1011/23

Wynik

Uchylono zaskarżoną decyzję

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
21 września 2023
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jarosław Łuczaj, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Luiza Cycling, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2023 r. sprawy ze skargi Klasztoru [...] w [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 27 lutego 2023 r. nr DO.1.7614.95.2023.KW w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz Klasztoru [...] w [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Decyzją z 27 lutego 2023 r. nr DO.1.7614.95.2023.KW Minister Rozwoju i Technologii (dalej również: Minister, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego [(t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000) dalej jako "k.p.a."] utrzymał w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z 16 grudnia 2022 r. nr WS-IV.7533.1.9028.2013.KA wydaną na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną [(Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) dalej: - dalej jako "przepisy wprowadzające"] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach: Decyzją z 16 grudnia 2022 r. Wojewoda Małopolski stwierdził nabycie - z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo Małopolskie - prawa własności nieruchomości położonej w [...] oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...]ha objętej księgą wieczystą [...], zajętej pod drogę wojewódzką nr [...] – ulicę [...]w [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 31 grudnia 1998 r. opisana wyżej nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną – pas drogowy drogi wojewódzkiej nr [...] – ulicę [...]w [...], co ustalono na podstawie: – uchwały nr 192 Rady Ministrów z 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (M.P. z 1986 r. Nr 3 poz. 16 ze zm.) ulica [...]miała status drogi krajowej i leżała w ciągu drogi nr [...] relacji [...]- Rozporządzenia Rady Ministrów z 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz.U. z 1998 r. Nr 160 poz. 1071) ulica ta została zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich i leżała w ciągu drogi nr [...] relacji [...] i 31 grudnia 1998 r. miała status drogi krajowej a 1 stycznia 1999 r. posiadała kategorię drogi wojewódzkiej (nr [...]), - mapy do celów prawnych dla potrzeb postępowań administracyjnych sporządzonej w celu ustalenia przebiegu pasa drogowego drogi gminnej ul. [...]według stanu na 31 grudnia 1998 r. przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Urzędu Miasta [...] z [...]września 2022 r. pod nr [...], - oświadczenia Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w [...] z 19 września 2011 r. Organ wskazał ponadto, że kwestia zajęcia pasa drogowego drogi publicznej w trybie art. 73 przepisów wprowadzających musi być rozpatrywana w kontekście oceny stanu faktycznego zaistniałego w dacie 31 grudnia 1998 r. w odniesieniu do definicji pasa drogowego zawartej w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Zgodnie z tym przepisem pas drogowy to "droga lub pas drogowy – wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu", zaś pkt 2 w tej dacie definiuje ulicę jako "drogę na terenach zabudowanych miast i wsi, łącznie z torowiskiem pojazdów szynowych komunikacji miejskiej, wydzieloną liniami rozgraniczającymi, która jest przeznaczona do obsługi bezpośredniego otoczenia oraz umieszczania urządzeń technicznych nie związanych z ruchem pojazdów lub pieszych. Ponadto zgodnie z art. 34 ustawy o drogach publicznych odległość granicy pasa drogowego od zewnętrznej krawędzi wykopu, nasypu, rowu lub od innych urządzeń wymienionych w art. 4 pkt 1 i 2 powinna wynosić co najmniej 0,75 m, a dla autostrad i dróg ekspresowych – co najmniej 2 m. Zatem organ zauważył, że pas drogowy w tym czasie obejmował nie tylko samą jezdnię, ale również pobocza, zatoki, rowy odwadniające, pasy izolacyjne oraz pozostałą infrastrukturę techniczną. Ponadto organ wyjaśnił, że 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość pozostawała we władaniu publicznym, o czym świadczy: - metryka ulicy [...]miasta K., ozn. Lp. ks. Invent. K-9, sporządzona w czerwcu 1989 r, na podstawie której ustalono, że jest to ulica o długości [...] m oraz o średniej szerokości [...] m, która przebiegała od ul. [...] do granicy miasta [...]. Z załączonego do metryki szkicu wynika, że przedmiotowa ulica posiadała nawierzchnię asfaltową. Na wybranych odcinkach w czerwcu 1989 r. znajdował się chodnik z płyt betonowych lub asfaltu lanego. W początkowej części ulica była oświetlona oraz posiadała kanalizację deszczową, - oświadczenie Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w [...] z 19 września 2011 r., na podstawie którego ustalono, że ulica ta pozostawała 31 grudnia 1998 r. w zarządzie Miejskiego Zarządu Dróg – prawnego poprzednika obecnego zarządcy drogi. Obecnie funkcję zarządcy drogi w imieniu Prezydenta Miasta [...] sprawuje Zarząd Dróg Miasta [...] – jednostka budżetowa powołana Uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z 29 sierpnia 2018 r. w sprawie reorganizacji jednostki budżetowej Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w [...], zmiany jej nazwy i nadania statutu oraz upoważnienia Dyrektora Zarządu Dróg Miasta [...] do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej (Dz. Urz. Woj. Małop. Z 2018 r. poz. 5920). Organ podkreślił również, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności ani Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego, co potwierdza odpis z księgi wieczystej [...], według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. i obecnie prawo własności ujawnione jest na rzecz [...] w [...] oraz oświadczenie [...] w [...] z 6 stycznia 2003 r. zgodnie z którym nazwa Konwent Panien [...] w [...] jest określeniem historycznym dla Klasztoru Sióstr [...] w [...]. Po rozpatrzeniu odwołania Klasztoru Sióstr [...] w [...] Minister decyzją z 27 lutego 2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ podkreślił, że władztwo publicznoprawne dotyczy całego odcinka drogi, a nie poszczególnych działek gruntu, trudno bowiem uznać, że istnieje możliwość wykazania dokonywania czynności związanych z utrzymaniem danej drogi publicznej tylko w stosunku do konkretnych działek. Sporna działka pozostawała we władaniu publicznym, o czym świadczy jej metryka, z której wynika, że ulica była wyposażona w przejścia przez jezdnię, chodnik, nawierzchnię bitumiczną łańcuch, znaki drogowe, oświetlenie, zatoki dla przystanków autobusowych i kanalizację deszczową. Ponadto w oświadczeniu Dyrektora Zarządu Infrastruktury Komunalnej Transportu w [...] z 19 września 2011 r. wskazano, że ulica [...], w ciągu której położona jest działka [...] pozostawała 31 grudnia 1998 r. w zarządzie Miejskiego Zarządu Dróg. Przesłanka zajęcia została natomiast stwierdzona na podstawie mapy do celów prawnych sporządzonej przez geodetę uprawnionego Aleksandra Gbyla, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z której jednoznacznie wynika że działka nr [...] była zajęta pod drogę. Odnosząc się do zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu wskazano, że władanie nieruchomością przez jej dotychczasowych właścicieli nie wyklucza władania publicznoprawnego tym bardziej, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez uprzątniecie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej służącą dla ruchu pieszego położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości, a zatem również pobocze drogi. Skargę na powyższą decyzję wniósł Klasztor Sióstr [...] w [...] (dalej: skarżący), domagając się m.in. uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. w zw. z art. 73 ust. 1 i 3 przepisów wprowadzających i art. 2a i 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych poprzez uznanie, iż są spełnione jego przesłanki a to, iż działka [...] stanowiła pas drogowy i była w całości zajęta pod pas drogi gminnej oraz znajdowała się we władaniu Skarbu Państwa, 2. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. w zw. z naruszeniem art. 7, art. 6, art. 8 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80, art. 107 k.p.a. w zw. z art. 73 ust. 1 i 3 przepisów wprowadzających poprzez ich niezastosowanie polegające na wydaniu decyzji w sytuacji braku rozpoznania sprawy co do istoty, co podważa zasadność decyzji, organ nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie, uznanie iż wykazał zajęcie działki nr [...] pod drogę publiczną, jak również władztwa publicznoprawnego w stosunku do przedmiotowej nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r., co było nieprawidłowe. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że przedmiotowa nieruchomość jest zlokalizowana przy większej działce klasztoru stanowiącej kompleks nieruchomości klasztornych, w roku 1998 nie stanowiła jezdni, pobocza, zatoki, ani też nie były na niej zlokalizowane urządzenia drogowe, techniczne czy inne związane z ruchem pojazdów lub pieszych, w szczególności zaś nie była we władztwie Skarbu Państwa w styczniu 1989 r., gdyż dysponował nią wyłącznie klasztor, dbał i utrzymywał we właściwej kulturze, odśnieżał, reperował i udostępnił wiernym i gościom klasztoru na czas ich wizyty. Skarżący nie zgodził się, że działka ta stanowiła drogę publiczną oraz nie zgodził się z twierdzeniem, że mapa sporządzona w 2022 r. może dowodzić, że działka w roku 1998 r. była zajęta pod drogę. Dokument ten zdaniem skarżącego nie obrazuje granic drogi publicznej oraz zajęcia działki nr [...] na pas drogowy na dzień 31 grudnia 1998 r. Na dokumencie tym brak informacji, które świadczyłyby o tym, że działka stanowiła pobocze drogi publicznej, zatokę, ciągi piesze, czy rów odwadniający, brak również innych dokumentów świadczących o zasadności stanowiska organów. Skarżący wyjaśnił również, że w stosunku do działki nr [...] nie były wykonywane żadne czynności zarządcze, porządkowe bądź inne, które świadczyłyby o władztwie publicznym. Nadto późniejsze działania organów publicznych wskazują kiedy były podejmowane działania na działce – dotyczy to jedynie budowy ścieżki rowerowej. Zawsze to klasztor dbał i porządkował nieruchomość, nie było działań innych podmiotów. Skarżący podkreślił, że sama działka powstała dopiero w 2011 r. z podziału działki [...] stanowiącej własność klasztoru, metryka ulicy powstała w roku 2009 i nie odzwierciedla stanu ze stycznia 1989 r. Remont chodnika od 4 maja do 1 czerwca 1989 r. nie wskazuje sytuacji ze stycznia i nie obrazuje, że działka ta była użytkowana jako chodnik. Ponadto metryka placu dokonana w 2011 r. nie jest w stanie być wystarczającym dowodem na wykazanie powyższego, nadto z metryki nie wynika zajęcie działki [...]. Nadto jeszcze w 2021 r. i 2022 r. wykonawca działający na rzecz inwestora Gminy Miejskiej K. występował do skarżącego o wyrażenie zgody na wejście na działkę [...] a skarżący takiej zgody udzielał, wówczas też skarżący wniósł o wykup nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) - dalej w skrócie: "p.p.s.a."], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd w składzie orzekającym, dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia – w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy – doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, w ocenie Sądu zaskarżona decyzja została bowiem wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, co skutkowało koniecznością jej uchylenia. Materialno-prawną przesłankę zaskarżonej decyzji stanowił art. 73 ust. 1 przepisów wprowadzających, który reguluje sytuację przejęcia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości zajętych pod drogi publiczne. Nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa w ust. 1, jest ostateczna decyzja wojewody (ust. 3 art. 73). Rozstrzygnięcie wojewody nie tworzy nowego stanu prawnego, lecz jedynie potwierdza w konkretnej sytuacji wywłaszczenie z mocy prawa, a więc ma charakter deklaratoryjny. Ponieważ decyzje takie stanowią wiążące potwierdzenie dokonanych ex lege zmian w sytuacji prawnej określonych podmiotów, to wywołują skutki ex tunc, tj. od chwili, gdy dany stan prawny zaistniał. (por. wyrok NSA z dnia 22 października 2021 r., sygn. akt I OSK 516/21, publ. CBOSA). Nabycie własności nieruchomości na podstawie przywołanego przepisu, uzależnione jest od spełnienia łącznie w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek: 1. zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną; 2. pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego oraz 3. brak przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego. Stosując ten przepis bada się wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych na dzień 31 grudnia 1998 r. Bezspornie w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego, gdyż zgromadzone w sprawie dokumenty potwierdzają, iż własność działki nr [...] przysługiwała Konwentowi P.P. [...] w [...]. Kolejną z przesłanek zastosowania art. 73 ust. 1 ustawy jest zajęcie danej nieruchomości pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. (np. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 363/13, LEX nr 1351188, z dnia 8 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1843/12, LEX nr 1321355). Stosownie zaś do regulacji zawartej w art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1693), również w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r. (Dz. U. z 1985 r. Nr 14 poz. 60 ze zm.), drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. W okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, iż sporna działka nr [...] na dzień 31 grudnia 1998 r. ewidencyjnie leżała w granicach ogólnodostępnej drogi kategorii krajowej (od 1 stycznia 1999 r. drogi wojewódzkiej) nr [...] – ul. [...]w [...] i stanowiła drogę publiczną, co ustalono na podstawie: – uchwały nr 192 Rady Ministrów z 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (M.P. z 1986 r. Nr 3 poz. 16 ze zm.) - ulica [...]miała status drogi krajowej i leżała w ciągu drogi nr [...] relacji [...] oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz.U. z 1998 r. Nr 160 poz. 1071) - ulica ta została zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich i leżała w ciągu drogi nr [...] relacji [...] i 31 grudnia 1998 r. miała status drogi krajowej a 1 stycznia 1999 r. posiadała kategorię drogi wojewódzkiej (nr [...]). Powyższe potwierdza sporządzona w celu ustalenia przebiegu pasa drogowego ul. [...]według stanu na 31 grudnia 1998 r. mapa do celów prawnych dla potrzeb postępowań administracyjnych przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Urzędu Miasta [...] [...] września 2022r. pod nr [...], z której wynika, że działka nr [...] o pow. [...]ha położona w jedn. ewid. [...], obręb [...] (oznaczona kolorem [...]) jest w całości zajęta pod pas drogowy ulicy [...]w [...]. Należy przy tym wskazać, że przestrzenne granice zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, do których odnosi się art. 73 ust. 1 powołanej ustawy, determinuje stan faktyczny istniejący na gruncie, a więc sposób jego zagospodarowania pozwalający na zakwalifikowanie go jako drogi w rozumieniu obowiązujących na dzień 31 grudnia 1998r. definicji drogi czyli przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. - o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 13 października 1998 r. art. 4 ust. 1 pkt 1 droga lub pas drogowy to wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się jednak do wykazania, czy działka ta w dniu 31 grudnia 1998 r. znajdowała się we władaniu jednostki samorządu terytorialnego. Zdaniem organu powyższe potwierdzać ma metryka ulicy [...]miasta [...], ozn. [...], sporządzona w czerwcu 1989 r, na podstawie której ustalono, że jest to ulica o długości [...] m oraz o średniej szerokości 9,5 m, która przebiegała od ul. [...] do granicy miasta [...]. Z załączonego do metryki szkicu wynika, że przedmiotowa ulica posiadała nawierzchnię asfaltową. Na wybranych odcinkach w czerwcu 1989 r. znajdował się chodnik z płyt betonowych lub asfaltu lanego. W początkowej części ulica była oświetlona oraz posiadała kanalizację deszczową oraz oświadczenie Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w [...] z 19 września 2011 r., na podstawie którego ustalono, że ulica ta pozostawała 31 grudnia 1998 r. w zarządzie Miejskiego Zarządu Dróg – prawnego poprzednika obecnego zarządcy drogi. Obecnie funkcję zarządcy drogi w imieniu Prezydenta Miasta [...] sprawuje Zarząd Dróg Miasta [...] – jednostka budżetowa powołana Uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z 29 sierpnia 2018 r. w sprawie reorganizacji jednostki budżetowej Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w [...], zmiany jej nazwy i nadania statutu oraz upoważnienia Dyrektora Zarządu Dróg Miasta [...] do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej (Dz. Urz. Woj. Małop. Z 2018 r. poz. 5920). W ocenie jednak Sądu z powołanych wyżej dokumentów (metryka ulicy) i oświadczenie Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w [...] z 19 września 2011 r. nie wynika wprost, fakt objęcia władaniem spornej nieruchomości przez jednostkę samorządu terytorialnego. W metryce nie wskazano bowiem jakie czynności i czy wykonywane były na w/w działce, zaś oświadczenie (k-1 akt administracyjnych) złożone zostało przez obecnego Dyrektora Zarządu Infrastruktury i Transportu, nie wynika z niego na jakiej podstawie- w oparciu o jakie dokumenty obecny Dyrektor dokonał powyższych ustaleń. Organ nie zgromadził ponadto żadnych innych dokumentów sporządzonych w okresie poprzedzającym 1 stycznia 1999 r. potwierdzających, aby faktycznie jednostka samorządu terytorialnego władała sporną nieruchomością. Zgodnie zaś z utrwalonym stanowiskiem sądów administracyjnych o władztwie publicznoprawnym nad nieruchomościami zajętymi pod drogi świadczą właśnie prace wykonywane na nieruchomościach przez podmiot władający, w tym polegające na utrzymaniu dróg, na ich konserwacji, modernizacji, odśnieżaniu. Taką wykładnię użytego w ww. przepisie zwrotu normatywnego "pozostające we władaniu" konsekwentnie akceptuje orzecznictwo sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 21 sierpnia 2002 r. sygn. akt I SA 1441/00; wyrok WSA w Warszawie z 22 maja 2006r. sygn. akt I SA/Wa 375/09). Warunkiem jednak zastosowania powyższej wykładni i uznania, iż władztwo publicznoprawne rozciągało się również na sporną działkę, jest wykazanie, że działka objęta zaskarżoną decyzją faktycznie znajdowała się w pasie drogi publicznej, jak również, że sporny grunt nie został zagospodarowany przez właściciela w sposób uniemożliwiający realizację czynności związanych z zarządem drogi. Ponadto w rozpoznawanej sprawie właściciel nieruchomości oświadczył, że tylko on i to wyłącznie dbał i utrzymywał wskazaną nieruchomość w kulturze, odśnieżał, reperował i udostępniał wiernym i gościom klasztoru na czas ich wizyty. Przedmiotowa nieruchomość jest zlokalizowana bowiem przy innej większej działce klasztoru stanowiącej kompleks i nie stanowiła jezdni, pobocza, zatoki ani nie były na niej zlokalizowane urządzenia drogowe, techniczne czy inne związane z ruchem pojazdów lub pieszych. Organ odwoławczy nie odniósł się do w/w stanowiska strony skarżącej zawartego w odwołaniu, jak również do przedłożonych w toku postępowania dokumentów dotyczących wyrażenia zgody klasztoru na wejście na teren działki w związku z budową w 2021 r. ścieżki rowerowej biegnącej od Klasztoru [...] do ścieżki przy Moście [...]. W rozpoznawanej zatem sprawie, jak wskazano powyżej zaskarżona decyzja nie uzasadnia przyjętego rozstrzygnięcia. Za zasadne zatem należało uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ wskazanych zasad postępowania administracyjnego tj. zasady prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), zasady oficjalności postępowania (art. 77 § 1 K.p.a.) oraz zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.), jak również art. 107 § 3 K.p.a. zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Organy dokonały oceny dowodów wybiórczo, w sposób pobieżny i pochopny. O tym jak ważny jest ten element władczego aktu organu państwa - uzasadnienie wskazuje piśmiennictwo z zakresu teorii prawa, które podkreśla, że uzasadnienie decyzji: spełnia prawny obowiązek wykazania, na jakiej podstawie decyzja została podjęta; daje podstawę kontroli poprawności decyzji; może odgrywać rolę perswazyjną w stosunku do adresatów decyzji oraz innych podmiotów, a także wobec organów orzekających, przed którymi sprawa może się toczyć w trybie odwoławczym; pełni inne rozmaite dalsze funkcje (wpływa na kształtowanie praktyki precedensowej i przewidywalności decyzji oraz na kształtowanie się postaw oceniających wśród organów orzekających), może wreszcie stanowić materiał, który uwzględniony przez prawodawcę będzie wpływał na zmiany stanu prawnego; pełni funkcję opisową, gdy ma odpowiadać procesowi podjęcia decyzji przez organ orzekający (J. Wróblewski, Sądowe stosowanie prawa, Warszawa 1988, s. 306-307). Zważywszy na konsekwencje płynące z powyższej regulacji Sąd zwraca uwagę, że na gruncie rozpoznawanej sprawy obowiązkiem organu było wykazanie łącznego spełnienia wszystkich wskazanych na wstępie przesłanek z art. 73 ust. 1 przepisów wprowadzających. Zaskarżona decyzja, jak wskazano powyżej nie spełnia jednak powyższych wymogów. W związku z powyższymi ustaleniami zaskarżona decyzja podlega uchyleniu. Ponownie rozpoznając sprawę Minister weźmie pod uwagę powyższą ocenę prawną przedstawioną przez Sąd, dokona oceny materiału dowodowego z uwzględnieniem wskazanych zasad postępowania, a wyniki wszechstronnej analizy przedstawi w uzasadnieniu swojej decyzji. Na obecnym etapie Sąd nie przesądza wyniku sprawy, bo nie jest jego zadaniem rozpoznawanie sprawy za organ administracji, czy też poszukiwanie dowodów i ocena materiału dowodowego. W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200, art. 205 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Na zasądzone koszty składa się wpis od skargi w wysokości 200 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika procesowego (480 zł) – zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). .

Informacje o sprawie

Data wpływu
19 maja 2023
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Sędziowie
Agnieszka Wójcik /przewodniczący sprawozdawca/ Jarosław Łuczaj Tomasz Wykowski

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny