IV SA/Wa 1/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Sękowska, Sędziowie sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) sędzia WSA Anna Sidorowska-Ciesielska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi I. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2022 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego I. J. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżonym postanowieniem z [...] października 2022r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez I. J. od decyzji Wójta Gminy [...] z [...] grudnia 2020r. nr [...] wymierzającej ww. karę pieniężną w wys. 56.795 złotych. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny Decyzją z [...] grudnia 2020r. (nr wskazany na wstępie) Wójt Gminy [...] wymierzył I. J. karę pieniężną w wys. 56.795 złotych za usunięcie bez zezwolenia 21 szt. drzew z gatunku brzoza brodawkowata oraz 1 szt. drzewa z gatunku topola osika. Od wskazanej wyżej decyzji odwołanie złożyła I. J. reprezentowana przez pełnomocnika S. J. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: organ odwoławczy, Kolegium) po rozpatrzeniu sprawy postanowieniem z [...] października 2022r. (nr wskazany na wstępie) orzekło o niedopuszczalności wniesionego odwołania. W ocenie Kolegium odwołanie było przedwczesne, bowiem złożone zostało w dniu 13 grudnia 2022r. - podczas gdy doręczenie zastępcze, w trybie art. 44 k.p.a., zostało dokonane w dniu 28 grudnia 2022r. Skargę na wskazane wyżej postanowienie Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła I. J. W skardze zarzucono naruszenie ustalonego w aktach sprawy stanu faktycznego, poprzez uznanie, że decyzja organu I instancji z [...] grudnia 2020r., została zaskarżona przez stronę, nim decyzja została jej doręczona. Tymczasem decyzja organu I instancji została doręczona pełnomocnikowi – S. J. (mąż skarżącej) w dniu 11 grudnia 2020r. Podnosząc wskazane wyżej zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i rozpatrzenie odwołania przez organ odwoławczy oraz o zwrot kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, bowiem sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia, dokonana - stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jt. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 –dalej: p.p.s.a.), według kryterium zgodności z prawem, wykazała, że akt ten narusza prawo w stopniu nakazującym wyeliminowanie go z obiegu prawnego. Przedmiotem skargi jest postanowienie, którym stwierdzono niedopuszczalność odwołania z tego powodu, że zostało ono wniesione przed doręczeniem skarżonej decyzji, a więc przed rozpoczęciem biegu terminu do jego wniesienia. Na wstępie rozważań należy zatem wyjaśnić, że postępowanie administracyjne jest, co do zasady, dwuinstancyjne (art. 15 k.p.a.). Stronie służy odwołanie od decyzji wydanej przez organ I instancji do organu II instancji, którego obowiązkiem jest ponowne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie. Wniesienie odwołania uruchamia wstępną kontrolę, w której zakres wchodzi zbadanie, czy odwołanie zostało wniesione przez podmiot uprawniony (stronę postępowania) oraz, czy zostało wniesione w terminie. Ustalenie, że zostały dopełnione warunki formalne pozwala organowi odwoławczemu na dokonanie merytorycznej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia. Dalej wyjaśnić należy, że – stosownie do art. 109 § 1 k.p.a., poza wyjątkiem przewidzianym w § 2 tego przepisu, że decyzję doręcza się stronom na piśmie. Zgodnie natomiast z art. 110 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Na podstawie art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję (art. 129 § 1 k.p.a.). Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia (art. 129 § 2 k.p.a.). W świetle przytoczonych regulacji nie ulega wątpliwości, że aby mogło być merytorycznie rozpoznane odwołanie winno być ono wniesione z zachowaniem terminu po uprzednim otrzymaniu przez stronę decyzji, bowiem terminem początkowym, od którego zaczyna biec termin do złożenia odwołania decyzji jest data jej doręczenia. Do tego momentu bowiem decyzja nie wywołuje skutków prawnych, a wniesienie odwołania przed doręczeniem decyzji jest przedwczesne, na co trafnie - co do zasady- zwrócił uwagę organ odwoławczy. Jednak uszło uwadze organu odwoławczego, co słusznie jest podnoszone w skardze przez skarżącą, że w postępowaniu przed organem I instancji była ona reprezentowana przez pełnomocnika, którym był jej mąż – S. J. A zatem skoro strona w postępowaniu administracyjnym była reprezentowana przez pełnomocnika (nawet jeśli nie jest on profesjonalnym pełnomocnikiem), to zgodnie z przyjęta w k.p.a. zasadą oficjalności doręczeń, wszelkie pisma procesowe kierowane do strony postępowania (łącznie z orzeczeniami), winny być doręczone pełnomocnikowi (art. 40 § 2 k.p.a.). Powyższe oznacza również, że termin do złożenia odwołania liczony winien być od dnia doręczenia decyzji organu I instancji pełnomocnikowi strony, gdy został w sprawie ustanowiony. A zatem, w takim przypadku, ewentualne doręczenie decyzji także stronie postępowania (co miało miejsce w niniejszej sprawie – doręczenie w trybie art. 44 k.p.a.), należy uznać za doręczenie jedynie informacyjne, które nie powoduje np. rozpoczęcia biegu terminu dla złożenia środka zaskarżenia. W niniejszej sprawie, jak wynika z akt, decyzja organu I instancji została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 11 grudnia 2020r., zatem odwołanie skarżącej datowane na dzień 22 grudnia 2020r., które jak wynika z datownika znajdującego się na kopercie, zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 23 grudnia 2020r. (organ błędnie w orzeczeniu wskazał, że odwołanie zostało wniesione 13 grudnia 2022r.) - nie było przedwczesne. Nadanie odwołania nastąpiło bowiem dwunastego dnia od otrzymania decyzji przez pełnomocnika skarżącej. Tym samym Kolegium wydając postanowienie w trybie art. 134 k.p.a. uznające odwołanie za niedopuszczalne, dopuściło się naruszenia tego przepisu, jak również art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7, 8, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., co niewątpliwie mogło i miało istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy, zobligowany będzie do uwzględnienia stanowiska Sądu oraz do merytorycznego rozpoznania złożonego w sprawie odwołania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.