IV SA/Po 988/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu dnia 5 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Sołectwa S. na uchwałę Rady Miejskiej w Miłosławiu z dnia 12 lipca 2018 r. nr XLVI/281/18 w przedmiocie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalania wysokości tej opłaty od właścicieli nieruchomości postanawia odrzucić skargę.

R. S., J. W. i J. H., powołując się na pełnomocnictwo udzielone przez zebranie wiejskie Sołectwa S. , wnieśli w imieniu tego Sołectwa skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na uchwałę Rady Miejskiej w Miłosławiu z dnia 12 lipca 2018 r. nr XLVI/281/18 w przedmiocie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalania wysokości tej opłaty od właścicieli nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Warunkiem skutecznego wniesienia skargi jest posiadanie zdolności sądowej. Zgodnie z art. 25 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm; zwanej dalej "p.p.s.a.) zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona mają osoby fizyczne, osoby prawne, organy administracji publicznej, państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej. Stosownie zaś do art. 25 § 3 p.p.s.a. zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zdolność sądową mają ponadto organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, co wynika z art. 25 § 4 p.p.s.a. Z uwagi na okoliczność wniesienia skargi przez Sołectwo wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2018 r. poz. 994; zwanej dalej "u.s.g.") gmina może tworzyć jednostki pomocnicze m.in. sołectwa. Zgodnie z treścią art. 36 ust. 1 u.s.g. organem uchwałodawczym w sołectwie jest zebranie wiejskie, a wykonawczym – sołtys. Działalność sołtysa wspomaga rada sołecka, a podstawą jego działania są uchwały organu uchwałodawczego – zebrania wiejskiego. Jednocześnie zauważyć należy jednak, że jednostki pomocnicze nie posiadają osobowości prawnej oraz umocowania do samodzielnego występowania w obrocie prawnym. Osobowość taką posiada tylko gmina – art 2 pkt 2 u.s.g. Jednostka pomocnicza stanowi jedynie część większej struktury, jaką jest gmina i nie korzysta z analogicznej ochrony sądowej, jak jednostka samorządu terytorialnego. Ustawodawca nie przyznał jednostkom pomocniczym kompetencji publicznoprawnych, a kompetencje te określa jednostce pomocniczej wyłącznie gmina w statucie. Jednostka pomocnicza nie posiada osobowości prawnej oraz umocowania do samodzielnego występowania w obrocie prawnym (postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2013 r., sygn. akt II OZ 1107/12; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie może być zatem samodzielnym podmiotem praw i obowiązków w sferze materialnego prawa administracyjnego. W świetle wyżej poczynionych wywodów sołectwo jako jednostka pomocnicza gminy nie należy do żadnej z wymienionych w art. 25 p.p.s.a. grup. Brak osobowości prawnej i umocowania do samodzielnego występowania w obrocie prawnym skutkuje uznaniem, że sołectwo nie ma zdolności sądowej, a więc nie może być stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w tym także nie może wnieść skargi do sądu. Podobnie rzecz ma się z organami jednostek pomocniczych gminy, którym również nie można przypisać legitymacji uprawniającej do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z tego względu skarga złożona przez Sołectwo S. podlega odrzuceniu. Ubocznie Sąd wskazuje, że odrzucenie niniejszej skargi złożonej w imieniu Sołectwa S. nie wyklucza możliwości złożenia skargi na ww. uchwałę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. przez osoby wskazane w skardze, w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.