IV SA/Po 85/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku rozbiórki postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji

W piśmie procesowym z 23 kwietnia 2018r. pełnomocnik skarżącego wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego z 8 listopada 2018r utrzymującej w mocy w części decyzję organu I instancji dotyczącej nakazu rozbiórki przydomowej oczyszczalni ścieków z uwagi na niebezpieczeństwo grożącej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że nie ma możliwości podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej bo jej fizycznie nie ma. Zmuszony będzie zdemontować oczyszczalnię i zamontować zbiornik bezodpływowy na gromadzenie ścieków, co spowoduje powstanie trudnych do odwrócenia skutków i wiąże się z poniesieniem nadzwyczajnych kosztów, zatem naraża skarżącego na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, iż stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369, dalej: "P.p.s.a.") po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w część aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Z treści powołanego przepisu art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, iż przesłanką uzasadniającą wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest skonkretyzowane niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obie te przesłanki (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków) są pojęciami nieostrymi, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Użycie spójnika "lub" oznacza, iż przesłanki te mogą zachodzić alternatywnie. Trzeba także wyjaśnić, że szkoda, o której mowa w przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a, nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi mianowicie o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudne do odwrócenia skutki to z kolei takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 975/08, wszystkie orzeczenia dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z konstrukcji przepisu, dopuszczającego wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu przez Sąd wynika, że to na wnioskującym spoczywa ciężar wykazania, że w przypadku odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu wystąpić może niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący musi przytoczyć istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zasadne, co potwierdza liczne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. w sprawach o sygn. akt II OZ 550/07, II OZ 802/06, II OZ 788/06, II OZ 166/06, II OZ 113/06, II FZ585/06, II FZ 598/06, II FZ 666/06, FZ 250/04). Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie spełnione zostały ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Co do zasady wykonanie rozbiórki budowli pociąga bowiem za sobą trudne do odwrócenia skutki, gdyż najczęściej prowadzi do zniszczenia co najmniej części użytych do jego budowy materiałów budowlanych. Wykonanie rozbiórki może pociągnąć za sobą także niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody właścicielowi obiektu w związku z koniecznością jego odbudowy, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi decyzja nakładająca obowiązek rozbiórki zostałaby uchylona (por. postanowienie NSA z dnia 19 września 2012 r., sygn. akt II OZ 785/12, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozpatrywany wniosek dotyczy nakazu rozbiórki przydomowej oczyszczalni ścieków. Ma zatem rację skarżący upatrując zasadność swego wniosku w bytowym charakterze spornej inwestycji. Nie ulega wątpliwości, że tego rodzaju instalacja winna w swej istocie pełnić funkcję sieć kanalizacyjnej i niejako ją zastępując pozwalać na zapewnienie czystości i porządku poprzez pozbywanie się komunalnych osadów ściekowych. Mając bowiem na uwadze treść przepis art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2017 r., poz. 1289 ze zm.) w przypadku konieczności rozbiórki wykonanej przydomowej oczyszczalni ścieków właściciele nieruchomości zobowiązani są zapewnić nieruchomości albo przyłączenie do sieci kanalizacyjnej albo wyposażyć ją w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych. W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną jest to, że nie ma możliwości podłączenia lokalu nr 1 do gminnej sieci kanalizacyjnej. Słusznie wskazuje skarżący, że rozbiórka przydomowej oczyszczalni wiąże się bezpośrednio z koniecznością wybudowania przez skarżącego zbiornika bezodpływowego na nieczystości płynne, w celu zapewnienia wykonania dyspozycji przepisu art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości w gminach. Tego rodzaju zabiegi wiążą się zaś z koniecznością poniesienia nadzwyczajnych kosztów, co powoduje, że zasadnym jest twierdzenie, iż wykonanie zaskarżonej decyzji naraża skarżącego na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. W tym stanie rzeczy należy wstrzymać wykonanie decyzji orzekającej rozbiórkę przydomowej oczyszczalni ścieków w przedmiotowej sprawie. Jednocześnie Sąd wyjaśnia, że fakt uwzględnienia wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania nakazu rozbiórki spornej oczyszczalni ścieków nie przesądzenia o zasadności wniesionej przez niego skargi. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a, Sąd orzekł, jak w postanowieniu.