IV SA/Po 811/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) sędzia WSA Wojciech Rowiński Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi Z. sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 22 sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 30 kwietnia 2024 r. nr [...]; 2. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Z. sp. z o.o. z siedzibą w G. kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W dniu 13.01.2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB") przeprowadził kontrolę robót budowlanych polegających na budowie dwóch wiat na maszyny i sprzęt rolniczy, zlokalizowanych w P. na działce oznaczonej nr ewid. geod.: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Po przeprowadzonej kontroli, PINB pismem z dnia 20.02.2023 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie budowy wiaty nr [...], wiaty - zadaszenia cielętnika nr [...] zlokalizowanych na działkach oznaczonych nr ewid. geod:. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...]. PINB na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane, postanowieniem z dnia 23.03.2023 r., znak: [...] nałożył na Z. Sp. z o. o. obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych polegających na budowie wiaty nr [...], zadaszenia cielętnika nr [...] zlokalizowanych w P. na działkach oznaczonych nr ewid. geod.: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], wskazując na termin wykonania obowiązku do dnia 28.04.2023 r. Pismem z dnia 14.04.2023 r. inwestor zadeklarował wykonanie ekspertyzy w terminie do dnia 31.05.2023 r. W związku z powyższym, PINB postanowieniem z dnia 24.04.2024 r. znak: [...] zmienił termin wskazany w postanowieniu z dnia 23.03.2023 r. wyznaczając nowy termin na dostarczenie ekspertyzy - tj. do dnia 31.05.2023 r. Pismem z dnia 29.05.2023 r. inwestor kolejny raz poprosił o zmianę terminu na przedłożenie wymaganej dokumentacji do dnia 30.06.2023 r. PINB postanowieniem z dnia 21.06.2023 r. zmienił zapis postanowienia z dnia 23.03.2023 r. znak: [...] wskazując na termin przedłożenia ekspertyzy na dzień 31.07.2023 r. W dniu 24.10.2023 r. inwestor przedłożył ekspertyzy techniczne wykonanych robót budowlanych. Pismem z dnia 04.03.2024 r., PINB poinformował strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji w sprawie. PINB decyzją z dnia 30.04.2024 r. znak: [...] nakazał inwestorowi: firmie Z. Sp. z o. o. z siedzibą w G. ([...] przy ul. [...], rozbiórkę części obiektów budowlanych, wiaty nr [...], wiaty - zadaszenia cielętnika nr [...] zlokalizowanych w P. ) na działkach oznaczonych nr ewid. geod. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], zrealizowanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach oraz pozwoleniu na budowę nr [...], wydanym przez Starostę [...] w dniu 17.12.2008 r. zrealizowane w ramach istotnego odstępstwa od projektu architektoniczno - budowlanego. Odwołanie z dnia 20.05.2024 r. od ww. decyzji w ustawowym terminie złożył Z. Sp. z o. o., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie: art. 6 i art. 7 k.p.a, art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 k.p.a., art. 51 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 k.p.a., art. 9 k.p.a. Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "WWINB") decyzją z dnia 22.08.2024 r., znak: [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 30.04.2024 r. Organ wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania były roboty budowlane polegające na budowie wiaty nr [...], wiaty - zadaszenia cielętnika nr [...] - zlokalizowanych na działkach oznaczonych nr ewid. geod. [...], [...], [...],[...], [...],[...], [...],[...]. Jak wynika z protokołu kontroli przeprowadzonej przez PINB w dniu 13.01.2023 r. na działkach nr ewid. geod. [...], [...],[...],[...],[...], [...],[...],[...] należących do Z. Sp. z o. o. zlokalizowana jest między innymi wiata nr [...] umieszczona na mapce stanowiącej załącznik do zaskarżonej decyzji PINB z dnia 30.04.2024 r. znak: [...] – jako obiekt zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę nr [...] wydanego przez Starostę [...] z dnia 10.09.2007 r., oddany do użytkowania na podstawie zgłoszenia zakończenia budowy z dnia 28.11.2010 r., a następnie rozbudowany o wiatę na podstawie pozwolenia na budowę nr [...] wydanego przez Starostę [...] w dniu 17.12.2008 r. oddaną do użytkowania na podstawie zgłoszenia zakończenia budowy z dnia 08.10.2010 r. W/w pozwolenie na rozbudowę wiaty nr [...] obejmuje również pozwolenie na budowę wiaty - zadaszenie cielętnika nr [...] oddanej do użytkowania na podstawie zgłoszenia zakończenia budowy z dnia 08.10.2010 r. W trakcie kontroli ustalono, że inwestorem opisanych robót budowlanych była firma M. S.A. z siedzibą w B. . W toku trwającego postępowania administracyjnego, PINB celem zweryfikowania prawidłowości wykonanych robót budowlanych polegających na budowie wiaty nr [...] oraz wiaty - zadaszenia cielętnika nr [...] - PINB wydał postanowienie z dnia 23.03.2023 r. znak: [...] nakładające na Z. Sp. z o. o. obowiązek przedłożenia ekspertyz technicznych dotyczących ww. obiektów budowlanych. W treści postanowienia PINB wskazał, że: " obiekt nr [...] został rozbudowany, a obiekt nr [...] został zrealizowany w oparciu o jedną i tę samą decyzję o pozwoleniu na budowę nr [...], wydaną przez Starostę [...] w dniu 17.02.2008 r. dla inwestycji o nazwie: "budowa budynku magazynowego wiaty na siano i ściółkę, wiaty dla cieląt i budynku gospodarczego". Analizując wyniki kontroli oraz zebrany w toku postępowania materiał dowodowy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] ustalił, że opisane powyżej roboty budowlane zrealizowane zostały niezgodnie z opisaną wyżej decyzją pozwolenia na budowę, wydaną przez Starostę [...]. Tutejszy organ nadzoru budowlanego stoi na stanowisku, iż nieprawidłowości których inwestor dopuścił się w toku realizacji przedmiotowych robót budowlanych naruszają w sposób istotny zatwierdzony do realizacji projekt budowlany, w zakresie powierzchni wiat. " (cyt.). Następnie powiatowy organ, po otrzymaniu ww. opracowań przeanalizował dołączone do sprawy ekspertyzy oceny stanu technicznego wiat sporządzone przez mgr inż. R. B. posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej bez ograniczeń (nr ewid. upr. bud. [...]). Organ uznał ekspertyzy za wiarygodne, bowiem zostały sporządzone przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje oraz nie miał podstaw, aby je kwestionować. W kontekście wymiarów wiat, organ na podstawie ww. dowodów oraz protokołu z kontroli nieruchomości przeprowadzonej w dniu 23.07.2024 r., a także mapki poglądowej dołączonej do pisma PINB z dnia 09.08.2024 r., uznał, że przy realizacji przedmiotowych obiektów doszło do naruszenia przepisów prawa budowlanego poprzez zwiększenie wymiarów obiektów określonych w projekcie architektoniczno - budowlanym dołączonym do pozwolenia na budowę z dnia 17.02.2008 r. nr [...] Według planu zagospodarowania terenu dołączonego do pisma PINB z dnia 09.08.2024 r. rozbudowa wiaty nr [...] miała mieć wymiary 12m x 59,25m (711 m2) usytuowana od strony południowej w kształcie prostokąta. Wykonano natomiast wiatę w kształcie litery L (od strony południowej i zachodniej). W ekspertyzie technicznej związanej z wiatą nr [...] sporządzonej we wrześniu 2023 r. w związku z postanowieniem PINB z dnia 23.03.2023 r. znak: [...] wykazano, że powierzchnia zabudowy rozbudowy wiaty (tj. nr [...]) wykonana w ramach istotnego odstąpienia wynosi 219,26 m2. Na mapce poglądowej dołączonej do akt sprawy część wiaty zrealizowana w ramach istotnego odstępstwa ma wymiary: szerokość 5,75 m, długość 36,25 m (wysokość zmienna 6,84 m i 9,86 m). Zatem powierzchnia zabudowy zwiększyła się względem projektowej o 208,44 m 2 (łącznie 919 m2). Wg planu zagospodarowania terenu cielętnik miał mieć wymiar 2,35 m x 33,5 m (78,72 m2) Z przedłożonej w sprawie ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych wiaty - zadaszenia cielętnika nr [...] w miejscowości P. (obiekt nr [...]) wykonanej także przez mgr. inż. R. B. wynika, że pierwotna powierzchnia zabudowy miała wynosić 79,39 m2, a obecnie wynosi 373,5 m2. Natomiast na mapce poglądowej dołączonej do akt sprawy (protokołu z kontroli z dnia 23.07.2024 r.) zrealizowana wiata ma wymiary: szerokość 6,7 m, długość 54,40 m wysokość (zmienna 4,59 m i 5,25 m). Faktycznie jednak na mapie poglądowej szerokość wiaty wynosi 8,50 m - bowiem jak wynika ze zdjęcia zamieszczonego na k. 30 akt organu powiatowego od postawionego słupa wystaje jeszcze zadaszenie się łączące się z budynkiem nr [...] (ma wymiary 1,80 m). Wnioski z ekspertyz oraz przedstawione dane dowodzą, że doszło do istotnych odstępstw od pierwotnego pozwolenia na budowę, roboty budowlane zostały zrealizowane niezgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę nr [...] wydaną przez Starostę [...] w dniu 17.12.2008 r. Uwzględniając stan prawny oraz dokonując wyliczeń istotnych odstępstw wykonanych wiat należy wskazać, że w zakresie budowy wiaty nr [...] doszło do odstąpień w zakresie powierzchni zabudowy, bowiem projektowano wiatę o powierzchni zabudowy 711 m2, zatem dozwolone 5% odstępstwo mogłoby wynieść maksymalnie 35,55 m2, natomiast powierzchnia zabudowy wzrosła o około 210 m2, co stanowi wzrost o blisko 30%. W sposób istotny zwiększyła się także długość wiaty. Projektowana długość miała wynosić 59,25, zatem dopuszczalne 2% wyniosłoby 1,85m, tymczasem wzrosła o 5,75m. Natomiast w zakresie wymiarów wiaty nr [...] doszło do odstąpienia w zakresie szerokości: 2,35 m - dozwolone 2 % odstępstwo wyniosłoby 0,047 m natomiast w sprawie zrealizowano wiatę o szerokości 8,50m. W zakresie długości, którą w projekcie określano jako 33,5m, to dozwolone 2 % odstępstwo pozwalało na realizacje wiaty o długości do 34,1 m, a w sprawie długość wiaty wyniosą 54,40 m, nastąpił więc wzrost o 20,23 m. Doszło tym samym do istotnego odstąpienia w zakresie powierzchni zabudowy, która według projektu miała wynosić 79,39 m2- dozwolone 5 % odstępstwo mogło zatem wynieść około 4 m2, a w praktyce zrealizowano obiekt większy o ponad 290 m2. WWINB zgodził się z organem I instancji, że nieprawidłowości, których dopuścił się inwestor w toku realizacji przedmiotowych robót budowlanych naruszają w sposób istotny zatwierdzony do realizacji projekt budowlany w zakresie powierzchni zabudowy i powierzchni użytkowej ww. wiat. Organ odwoławczy podkreślił, że choć z przepisów wynika, że następstwem stwierdzenia przez organ, że doszło do istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu winno być wykonanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. tj. nałożenie obowiązku przedłożenia projektu zamiennego umożliwiającego zalegalizowanie wykonanego odstępstwa, to jednak na gruncie niniejszej sprawy zaniechanie przez PINB zastosowania tego przepisu i wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 należy uznać za prawidłowe. Istotne jest bowiem, że z przedłożonych przez inwestora ekspertyz wynika, że zalegalizowanie wiat nie będzie możliwe z uwagi na ich niezgodność z warunkami technicznymi oraz zasadami sztuki budowlanej. Organ uznał, że wydany przez PINB nakaz rozbiórki obiektów niespełniających wymogów statycznych oraz technicznych przepisów jest uzasadniony także obawą przed ewentualną katastrofą budowlaną z powodu wadliwej i niewykonanej zgodnie ze sztuką budowlaną konstrukcji wiat. W kontekście sformułowania eksperta - na które powołuje się odwołujący tj. "Należy jednak doprowadzić wiatę - zadaszenie cielętnika do stanu sprzed wykonaniem robót budowlanych — tj. do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę [...] z dnia 17.12.2008 r. " oraz "Należy doprowadzić wiatę magazynową do stanu sprzed wykonaniem robót budowlanych - tj. do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę [...] z dnia 17.12.2008 r. " - WWINB nadmienił, że powyższa uwaga nie może zostać uznana za argument przeciwko wydanemu przez organ nadzoru budowlanego nakazowi rozbiórki. Wbrew zarzutom spółki nie ma bowiem możliwości rozbiórki jedynie części wiat, bowiem w odniesieniu do wiaty zrealizowanej w ramach odstąpienia od pozwolenia na budowę wiaty nr [...] - cała wiata zrealizowana poprzecznie (o wymiarach: 36,25 x 5,75 m) została wykonana wbrew pozwoleniu na budowę i ponadto niezgodnie ze sztuką budowlaną. Natomiast wiata nr [...] została zrealizowana o wymiarach znacznie większych niż projektowano, a jej doprowadzenie do wymiarów zgodnych z projektem jest niemożliwie, gdyż przyczyna rozbiórki leży po stronie technologii jej wykonania. W zakresie wyboru adresata obowiązku wykonania rozbiórki, WWINB wskazał, że zgodnie z art. 52 P.b.: "Obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. ". W związku z tym, że roboty budowlane zostały już zakończone, a jedynym właścicielem działek położonych w P. o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] jest spółka Z. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G., to na niego został nałożony nakaz wskazany w zaskarżonej decyzji. Z. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. pismem z dnia 8 października 2024 r. wniosła skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie przepisów mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. : 1. art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. - poprzez brak powołania podstawy prawnej decyzji; 2. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo tego, że wydana została ona z naruszeniem prawa, co skutkować winno jej uchyleniem; 3. art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 P.b. poprzez ich błędne zastosowanie i nałożenie na Skarżącego obowiązku rozbiórki bez wcześniejszego ustalenia, czy przedmiotowe obiekty budowlane mogą zostać doprowadzone do stanu zgodnego z prawem, w drodze zastosowania art. 51 ust. 3 pkt 2 i 3 P.b., zaś art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. może zostać zastosowany dopiero po wyczerpaniu możliwości z art. 51 ust. 3 pkt 2 i 3 P.b.; 4. art. 51 ust 3 w zw. z art. 51 ust. 7 P.b. poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy przedmiotowe wykonane roboty i obiekty budowlane mogą zostać doprowadzone do stanu zgodnego z prawem; 5. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. i art. 77 §1 k.p.a. w zw. z art. 51 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 k.p.a. poprzez błędne rozpatrzenie materiału dowodowego i wyprowadzenie wniosków z niego niewynikających co doprowadziło do błędnego uznania, iż przedmiotowe wykonane roboty i obiekty budowlane nie mogą zostać doprowadzone do stanu zgodnego z prawem; 6. art. 15 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. oraz art. 52 w zw. z art. 49 e pkt 3 P.b. poprzez przeprowadzenie całego postępowania wyjaśniającego i ustalenia czy przedmiotowe obiekty mogą zostać doprowadzone do stanu zgodnego w sprawie poprzez zastosowanie art. 51 ust. 3 pkt 2 i 3 P.b. na etapie postępowania odwoławczego, a więc z pominięciem jednej instancji, co doprowadziło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania; 7. art. 9 k.p.a. poprzez zaniechanie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron postępowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 j.t. z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., zwanej dalej – p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli w tym postępowaniu jest decyzja Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 22.08.2024 r., znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 30.04.2024 r., znak: [...] nakazująca inwestorowi: firmie Z. Sp. z o. o. z siedzibą w G. [...] przy ul. [...], rozbiórkę części obiektów budowlanych, wiaty nr [...], wiaty - zadaszenia cielętnika nr [...] zlokalizowanych w P. na działkach oznaczonych nr ewid. geod. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], zrealizowanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach oraz pozwoleniu na budowę nr [...], wydanym przez Starostę [...] w dniu 17.12.2008 r. zrealizowane w ramach istotnego odstępstwa od projektu architektoniczno - budowlanego. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.) Sąd zwraca uwagę, iż w dniu 19.09.2020 r. zaczęło obowiązywać nowe brzmienie ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 725 z późn. zm.; dalej :"P.b".). Zasady dopuszczalności stosowania przepisów poprzedniej wersji ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r. poz. 2351), tj. sprzed 18.09.2020 r. określała ustawa z 13.02.2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471) - dalej u.z.p.b. Zgodnie z art. 27 ust. 1 pkt 2 P.b.: "Do zamierzeń budowlanych realizowanych w oparciu o projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów dotychczasowych dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy wydano ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę albo dokonano skutecznego zgłoszenia". Przepisy ustaw zmienianych w art. 1-4, art. 6 oraz art. 8-24 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym z tym zastrzeżeniem, że zgodnie z art. 28 u.z.p.b. kwestia istotności odstąpień jest oceniana wg przepisów w nowym brzmieniu, czyli aktualnym. Zgodnie z art. 36a P.b.: "1. Istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie: 1) projektu zagospodarowania działki lub terenu, w przypadku zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany; 2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego dotyczących: a) powierzchni zabudowy w zakresie przekraczającym 5%, b) wysokości, długości lub szerokości w zakresie przekraczającym 2%, c) liczby kondygnacji; 3) warunków niezbędnych do korzystania z obiektu budowlanego przez osoby niepełnosprawne, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r., w tym osoby starsze; 4) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części; 5) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; 6) wymagającym uzyskania lub zmiany decyzji, pozwoleń lub uzgodnień, które są wymagane do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub do dokonania zgłoszenia: a) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-4, lub b) przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a, oraz instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d; 7) zmiany źródła ciepła do ogrzewania lub przygotowania ciepłej wody użytkowej, ze źródła zasilanego paliwem ciekłym, gazowym, odnawialnym źródłem energii lub z sieci ciepłowniczej, na źródło opalane paliwem stałym." Biorąc powyższe pod uwagę należy wskazać, że istotne odstąpienia od zatwierdzonego projektu to między innymi odstąpienie w zakresie charakterystycznych parametrów obiektu, które jest istotne, jeśli dotyczyć będzie liczby kondygnacji, powierzchni zabudowy o ponad 5%, a także wysokości, długości lub szerokości w zakresie przekraczającym 2%. Powyższe potwierdza wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10.01.2023 r. o sygn. akt: II SA/Bd 496/22, w którym Sąd wskazał, że: "przekroczenie dopuszczalnych tolerancji podstawowych parametrów budynku, jakimi są długość i powierzchnia zabudowy, co stanowi istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego. Według art. 36a ust. 1 p.b., istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.". W niniejszej sprawie mamy do czynienia z wykonaniem przez inwestora dwóch wiat z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego. Jak wynika z protokołu kontroli przeprowadzonej przez PINB w dniu 13.01.2023 r. na działkach nr ewid. geod. [...], [...],[...],[...],[...], [...],[...],[...] należących do Z. Sp. z o. o. zlokalizowana jest między innymi wiata nr [...] umieszczona na mapce stanowiącej załącznik do zaskarżonej decyzji PINB z dnia 30.04.2024 r. znak: [...] –j ako obiekt zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę nr [...] wydanego przez Starostę [...] z dnia 10.09.2007 r. oddany do użytkowania na podstawie zgłoszenia zakończenia budowy z dnia 28.11.2010 r., a następnie rozbudowany o wiatę na podstawie pozwolenia na budowę nr [...] wydanego przez Starostę [...] w dniu 17.12.2008 r. oddaną do użytkowania na podstawie zgłoszenia zakończenia budowy z dnia 08.10.2010 r. W/w pozwolenie na rozbudowę wiaty nr [...] obejmuje również pozwolenie na budowę wiaty - zadaszenie cielętnika nr [...] oddanej do użytkowania na podstawie zgłoszenia zakończenia budowy z dnia 08.10.2010 r. W kontekście wymiarów wiat, organ prawidłowo na podstawie ww. dowodów oraz protokołu z kontroli nieruchomości przeprowadzonej w dniu 23.07.2024 r. a także mapki poglądowej dołączonej do pisma PINB z dnia 09.08.2024 r., uznał, że przy realizacji przedmiotowych obiektów doszło do naruszenia przepisów prawa budowlanego poprzez zwiększenie wymiarów obiektów określonych w projekcie architektoniczno - budowlanym dołączonym do pozwolenia na budowę z dnia 17.02.2008 r. nr [...] Według planu zagospodarowania terenu dołączonego do pisma PINB z dnia 09.08.2024 r. rozbudowa wiaty nr [...] miała mieć wymiary 12m x 59,25m (711 m2) usytuowana od strony południowej w kształcie prostokąta. Wykonano natomiast wiatę w kształcie litery L (od strony południowej i zachodniej). W ekspertyzie technicznej związanej z wiatą nr [...] sporządzonej we wrześniu 2023 r. w związku z postanowieniem PINB z dnia 23.03.2023 r. znak: [...] wykazano, że powierzchnia zabudowy rozbudowy wiaty (tj. nr [...]) wykonana w ramach istotnego odstąpienia wynosi 219,26 m2. Na mapce poglądowej dołączonej do akt sprawy część wiaty zrealizowana w ramach istotnego odstępstwa ma wymiary: szerokość 5,75 m, długość 36,25 m (wysokość zmienna 6,84 m i 9,86 m). Zatem powierzchnia zabudowy zwiększyła się względem projektowej o 208,44 m 2 (łącznie 919 m2). Według planu zagospodarowania terenu cielętnik miał mieć wymiar 2,35 m x 33,5 m (78,72 m2). Z przedłożonej w sprawie ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych wiaty - zadaszenia cielętnika nr [...] w miejscowości P. (obiekt nr [...]) wynika, że pierwotna powierzchnia zabudowy miała wynosić 79,39 m2, a obecnie wynosi 373,5 m2. Natomiast na mapce poglądowej dołączonej do akt sprawy (protokołu z kontroli z dnia 23.07.2024 r.) zrealizowana wiata ma wymiary: szerokość 6,7 m, długość 54,40 m wysokość (zmienna 4,59 m i 5,25 m). Faktycznie jednak na mapie poglądowej szerokość wiaty wynosi 8,50 m - bowiem jak wynika ze zdjęcia zamieszczonego na k. 30 akt organu powiatowego od postawionego słupa wystaje jeszcze zadaszenie się łączące się z budynkiem nr [...] (ma wymiary 1,80 m). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności faktyczne i przytoczone powyżej przepisy Sąd nie ma wątpliwości, że wiata nr [...] i wiata nr [...] (cielętnik) zostały wykonane w sposób istotnie odbiegający od projektu architektoniczno – budowlanego wskazanego w pozwoleniu na budowę nr [...] wydanym przez Starostę [...] w dniu 17.12.2008 r. Zgodnie z art. 50 P.b: "W przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. " Organy słusznie jednak uznały, że nie ma konieczności wydawania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 P.b., ponieważ budowa w zakresie przedmiotowych wiat została zakończona i nie są prowadzone żadne roboty budowlane w ich zakresie (por. wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1811/17). W trakcie kontroli ustalono, że inwestorem opisanych robót budowlanych była firma M. S.A. z siedzibą w B. . Zgodnie z art. 52 P.b. obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Tym samym mimo, że aktualny właściciel nieruchomości, czyli Z. Sp. z o.o. nie był inwestorem, który przedmiotowe wiaty wybudował, to jest aktualnie właściwym adresatem rozstrzygnięć organów w tym postępowaniu. Należy wskazać, że zgodnie z art. 51 P.b.:" 1. Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. 1a. W przypadku istotnego odstąpienia od projektu budowlanego z naruszeniem art. 36a ust. 1a, przepisy ust. 1 pkt 3 oraz ust. 4 i 5 stosuje się odpowiednio.[...]" Z kolei zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 7 P.b.: "Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. ". Sąd podkreśla, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29.05.2019 r., o sygn. akt: II OSK 1811/17, w stosunku do robót budowlanych już zakończonych znajdzie zastosowanie art. 51 ust. 7 P.b. stanowiący, że przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 P.b. oraz ust. 3 P.b. stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 P.b. albo w art. 49b P.b., zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 P.b. Ponadto zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20.07.2017 r. o sygn. akt: IV SA/Po 167/17: "zakres regulacji art. 51 P.b. nie tylko dotyczy postępowania, w którym wcześniej wydano postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 P.b., lecz także przypadków, kiedy roboty budowlane już "zostały wykonane", co zgodnie z terminologią przyjętą w ust. 4 należałoby odnieść do stanu faktycznego, gdy "budowa została zakończona" i nie było potrzeby wydawania postanowienia o wstrzymaniu wykonywania robót budowlanych. ". Biorąc pod uwagę powyższe przepisy Sąd uznał, że w niniejszym stanie faktycznym organy co najmniej przedwcześnie uznały o konieczności wydania decyzji o nakazie rozbiórki. Kluczowa nieprawidłowość zawiera się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w miejscu gdzie organ II instancji wskazał, że: "choć następstwem stwierdzenia przez organ, że doszło do istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu winno być wykonanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. tj. nałożenie obowiązku przedłożenia projektu zamiennego umożliwiającego zalegalizowanie wykonanego odstępstwa, to jednak na gruncie niniejszej sprawy zaniechanie przez PINB zastosowania tego przepisu i wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 należy uznać za prawidłowe. Istotne jest bowiem, że z przedłożonych przez inwestora ekspertyz wynika, że zalegalizowanie wiat nie będzie możliwe z uwagi na ich niezgodność z warunkami technicznymi oraz zasadami sztuki budowlanej." Analizując treść załączonych do akt ekspertyz technicznych Sąd uznał, że nie wynika z nich wskazana przez organ okoliczność, a wnioski organu wykraczają poza zakres ustaleń przedmiotowych ekspertyz. Sąd podkreśla, że w obu ekspertyzach w części IX. Uwagi, zalecenia i wnioski wskazano, że: "wiata z aktualnie zakończonymi robotami wykonana jest nie zgodnie z warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i niezgodnie ze sztuką budowlaną. Szczegółowo oceniłem w jakim stanie jest wiata. Jednocześnie stwierdzam, że przedmiotowa wiata pod względem konstrukcyjnym nie została wykonana w sposób prawidłowy i nie spełnia wymogów statycznych." Ponadto w ekspertyzach wskazano końcowo, że: "Należy jednak doprowadzić wiatę - zadaszenie cielętnika do stanu sprzed wykonaniem robót budowlanych — tj. do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę [...] z dnia 17.12.2008 r. " - oraz "Należy doprowadzić wiatę magazynową do stanu sprzed wykonaniem robót budowlanych - tj. do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę [...] z dnia 17.12.2008 r. " W ocenie organu II instancji powyższa uwaga nie może zostać uznana za argument przeciwko wydanemu przez organ nadzoru budowlanego nakazowi rozbiórki. Organ wskazał, że nie ma możliwości rozbiórki jedynie części wiat, bowiem w odniesieniu do wiaty zrealizowanej w ramach odstąpienia od pozwolenia na budowę wiaty nr [...] - cała wiata zrealizowana poprzecznie została wykonana wbrew pozwoleniu na budowę i ponadto niezgodnie ze sztuką budowlaną. Natomiast wiata nr [...] została zrealizowana o wymiarach znacznie większych niż projektowano, a jej doprowadzenie do wymiarów zgodnych z projektem jest niemożliwie, gdyż przyczyna rozbiórki leży po stronie technologii jej wykonania. Powyższe twierdzenia organu nie znajdują jednak oparcia w załączonych do akt sprawy ekspertyzach. W ocenie Sądu nie wynika z nich brak możliwości przedłożenia projektu zamiennego umożliwiającego zalegalizowanie wykonanych odstępstw. Organ odwoławczy błędnie utożsamia ewentualną możliwość rozbiórki jedynie części wiat z możliwością przeprowadzenia procedury legalizacyjnej wiat istniejących w obecnych wymiarach. Czym innym jest bowiem rozbiórka w części, rozbiórka w całości, a czym innym zastosowanie procedury z art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b., czyli sporządzenie projektu budowlanego zamiennego i/lub przeprowadzenie odpowiednich czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Organ wskazał, że nakaz rozbiórki obiektów niespełniających wymogów statycznych oraz technicznych przepisów jest uzasadniony także obawą przed ewentualną katastrofą budowlaną z powodu wadliwej i niewykonanej zgodnie ze sztuką budowlaną konstrukcji wiat. Należy jednak wskazać, że z ekspertyz wynika, że stan poszczególnych elementów wiat oceniony został na dobry i zadowalający ze wskazaniem konieczności wzmocnienia słupów stalowych (lub wymiany na nowe o większych przekrojach). Ustalenia i wnioski ekspertyzy nie wskazują na niebezpieczeństwo wystąpienia katastrofy budowlanej. Takie wnioski musiałyby być określone wprost, a nie w sposób dorozumiany. Dokumentacja zgromadzona na obecnym etapie postępowania nie pozwala na jednoznaczną ocenę możliwości lub braku możliwości zalegalizowania przedmiotowych wiat i doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. Wnioski wyciągnięte przez organ odwoławczy są co najmniej przedwczesne. Sąd podkreśla, że zarówno postępowanie legalizacyjne (w trybie art. 48 p.b.), jak i naprawcze (w trybie art. 50-51 p.b.) w pierwszej kolejności wymagają wdrożenia procedury naprawczej celem doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Temu celowi służy nałożenie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, który powinien uwzględniać wszystkie dokonane przez inwestora zmiany, jak i powinien zawierać rozwiązania projektowe, które mieszczą się w granicach obowiązujących przepisów prawa. Tylko tak przeprowadzone postępowanie naprawcze będzie uprawniało do stwierdzenia, czy realizowana inwestycja jest zgodna z prawem i może podlegać legalizacji. Jednocześnie Sąd wyjaśnia, że nałożenie obowiązku w postaci przedstawienia projektu budowlanego zamiennego nie kończy postępowania naprawczego, o czym stanowią kolejne ustępy art. 51 P.b. To jak zakończy się postepowanie naprawcze, (czy nałożeniem jakichś dodatkowych obowiązków, czy rozbiórką, czy zatwierdzeniem projektu budowlanego zamiennego) w pierwszej kolejności będzie zależało od tego czy inwestor w ogóle przedstawi projekt budowlany zamienny. W związku z powyższym, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje obu instancji. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.