IV SA/Po 81/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Rawiczu na uchwałę Rady Miejskiej w Bojanowie z dnia 30 czerwca 2016 r. Nr XX/137/16 w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Bojanowo stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej: - § 1 i § 2; - § 18; - § 19 ust. 3 pkt 4 i 6 oraz ust. 4; - § 21 ust. 1 i 2.

Prokurator Rejonowy w R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę nr XX/137/16 Rady Miejskiej w Bojanowie z dnia 30 czerwca 2016 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Bojanowo zarzucając : 1. istotne naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 1c ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 2010, dalej u.c.p.g.), będące przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w tym przepisie, poprzez nałożenie w § 1 uchwały na właścicieli nieruchomości zobowiązania do niezwłocznego oczyszczenia śniegu i lodu oraz usuwania błota i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości do nich przyległych, co stanowi zbędne i prawnie niedopuszczalne powtórzenie (z użyciem słów "oczyszczanie" i "usuwanie" w miejsce "uprzątnięcie") regulacji art. 5 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g., 2. istotne naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 1 c u.c.p.g., będące przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w tym przepisie, poprzez wskazanie w § 2 uchwały sposobu, w jaki winny być oczyszczone ze śniegu i lodu chodniki położone wzdłuż nieruchomości do nich przyległych, jak również wskazanie w tym przepisie miejsca gromadzenia uprzątniętych zanieczyszczeń, a ponadto czasu usunięcia piasku użytego do usunięcia lub ograniczenia śliskości chodnika, co stanowi regulacje nieuprawnione albowiem niewątpliwie wykraczające poza zakres regulacji ustawowej, 3. istotne naruszenie art. 4 ust. 2 u.c.p.g., będące przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w tym przepisie, poprzez szczegółowe określenie w § 18 uchwały zasad, jakimi powinni kierować się właściciele nieruchomości w celu ograniczenia ilości powstawania odpadów komunalnych, co stanowi regulację nieuprawnioną albowiem niewątpliwie wykraczającą poza zakres regulacji ustawowej, 4. istotne naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g., będące przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w tym przepisie, poprzez określenie w § 19 ust. 4 pkt 1 i 2 uchwały zakazów związanych z przebywaniem psów w różnych miejscach na terenie Gminy Bojanowo oraz wprowadzenie w § 19 ust. 3 pkt 4 i 6 uchwały obowiązków dla właścicieli psów wyposażenia psa w obroże, smycz, a psa rasy uznanej za agresywną w smycz i kaganiec, co stanowi regulacje nieuprawnione albowiem niewątpliwie wykraczające poza zakres regulacji ustawowej, 5. istotne naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 8 u.c.p.g., będące przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w tym przepisie, poprzez nałożenie w § 21 ust. 1 i 2 uchwały obowiązku przeprowadzenia deratyzacji wobec właścicieli nieruchomości na całym obszarze Gminy Bojanowo, co stanowi regulację nieuprawnioną albowiem niewątpliwie wykraczającą poza zakres regulacji ustawowej, W związku z powyższym na postawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniesiono o stwierdzenie nieważności uchwały Nr XX/' 137/16 Rady Miejskiej w Bojanowie z dnia 30 czerwca 2016 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Bojanowo w części obejmującej przepisy § 1. § 2. § 18. § 19 ust. 3 pkt 4 i 6. § 19 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz § 21 ust. 1 i 2. Rada Miasta w odpowiedzi na skargę uznała skargę Prokuratora Rejonowego za zasadną w zakresie przepisów uchwały § 1, §2, §18, §19 ust.3 pkt 4 i 6, §19 ust, 4 pkt 1 i 2 oraz §21 ust. 1 i 2. jednocześnie wskazała, że przystąpi do opracowania nowego projektu uchwały przy uwzględnieniu wszystkich zarzutów. Rada Miasta podkreśliła, że zaskarżoną uchwałę przedłożyła Wojewodzie W., który nie dopatrzył się naruszeń przepisów wskazanych przez Prokuratora Rejonowego w zaskarżonej uchwale z 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Sąd administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia przepisu prawa ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa. Przyjmuje się jednak, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii rażących naruszeń. Powyższe wynika z treści art. 91 ust. 1 zd. pierwsze ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 446 z późn. zm. w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia uchwały - dalej jako "u.s.g.") zgodnie z którymi uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna, chyba że naruszenie prawa ma charakter nieistotny. Pojęcie "sprzeczności z prawem" w rozumieniu art. 91 ust. 1 u.s.g. obejmuje sprzeczność postanowień uchwały z jakimkolwiek aktem prawa powszechnie obowiązującego, w tym także z rozporządzeniem – co w konsekwencji oznacza, że również z "Zasadami techniki prawodawczej", które stanowią załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. (Dz. U. Nr 100, poz. 908). Choć w większości przypadków sprzeczność z konkretnymi, szczegółowymi dyrektywami legislacyjnymi zawartymi w rozporządzeniu będzie miała zapewne charakter nieistotnego naruszenia prawa, to jednak nie można wykluczyć sytuacji, w których konkretne uchybienie zasadom techniki prawodawczej przyjdzie zakwalifikować jako naruszenie prawa istotne. Będzie to zwłaszcza dotyczyć reguł określanych w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego mianem "rudymentarnych kanonów techniki prawodawczej" (zob. np. postanowienie TK z 27 kwietnia 2004 r., P 16/03; OTK-A 2004/4/36), nakaz przestrzegania których postrzegany jest jako jeden z elementów konstytucyjnej zasady prawidłowej legislacji (por. T. Zalasiński, Zasady prawidłowej legislacji w poglądach Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 2008, s. 51). Powszechnie przyjmuje się, że w kategorii istotnych naruszeń prawa mieszczą się w szczególności naruszenie prawa polegające na podjęciu uchwały przez organ niewłaściwy, braku lub przekroczeniu podstawy prawnej do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwym zastosowaniu przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały tudzież naruszeniu procedury jej uchwalania. Przy tym decydujące znaczenie dla oceny legalności danej uchwały ma stan prawny obowiązujący w dacie jej podjęcia. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że postanowienia zaskarżonego regulaminu, jako aktu prawa miejscowego (co wynika wprost z treści art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 13.09.1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, publ. Dz. U. z 2017, poz.1289 j.t., dalej jako u.c.p.g.) nie mogą w szczególności wykraczać poza zakres ustawowego upoważnienia unormowanego w art. 4 ust. 2 u.c.p.g., być niezgodne z innymi powszechnie obowiązującymi przepisami prawa oraz powtarzać regulacji zawartych w tych przepisach (z zastrzeżeniem wyjątków dotyczących powołania definicji in extenso), ani też formułować ustanawianych w nim nakazów lub zakazów w sposób niejasny lub niejednoznaczny. Naruszenie któregokolwiek z tych wymogów będzie, co do zasady, skutkować nieważnością wadliwego przepisu. Tego rodzaju wady legislacyjne są bowiem traktowane w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych jako przypadki istotnego naruszenia prawa. Zgodnie z treścią art. 4 ust. 2 u.c.p.g. regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące: 1) wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących: a) prowadzenie selektywnego zbierania i odbierania lub przyjmowania przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych lub zapewnienie przyjmowania w inny sposób co najmniej takich odpadów komunalnych jak: przeterminowane leki i chemikalia, zużyte baterie i akumulatory, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, meble i inne odpady wielkogabarytowe, zużyte opony, odpady zielone oraz odpady budowlane i rozbiórkowe stanowiące odpady komunalne, a także odpadów komunalnych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 4a, b) uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego, c) mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi; 2) rodzaju i minimalnej pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu: a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach, b) liczby osób korzystających z tych pojemników; 3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego; 4) (uchylony) 5) innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami; 6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku; 7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach; 8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania. Należy podkreślić, że powyższe wyliczenie ma charakter wyczerpujący (zamknięty) i jako że stanowi element normy kompetencyjnej, powinno być interpretowane ściśle. Artykuł 4 ust. 2 u.c.p.g. nie daje prawa radzie gminy ani do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne niż wymienione w tym przepisie, ani do podejmowania regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, gdyż w każdym przypadku oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej. W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądowej jest uchwała Rady Miejskiej w Bojanowie z 30 czerwca 2016 r., Nr XX/137/16 w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Bojanowo. Przedmiotowa uchwała weszła w życie z dniem 17 sierpnia 2016 r.(Dziennik Urzędowy Województwa Wielkopolskiego z 2016 r. poz. 4909). W § 1 Regulaminu wskazano, że "Właściciele nieruchomości mają obowiązek niezwłocznego oczyszczania śniegu i lodu oraz usuwanie błota i innych zanieczyszczeń z chodnika położonego wzdłuż nieruchomości do nich przyległych.". Z kolei § 2 Regulaminu stanowi, że: "Obowiązek oczyszczania ze śniegu i lodu winien być realizowany poprzez odgarniecie w miejsce nie powodujące zakłócenia w ruchu pieszych lub pojazdów i podjęcie działań usuwających lub co najmniej ograniczających śliskość chodnika. Piasek użyty do tych celów należy usunąć z chodnika niezwłocznie po ustaniu przyczyn jego zastosowania.". Zarzuty dotyczące powyższych zapisów są w ocenie Sądu zasadne. Zgodnie z ustawowym upoważnieniem, zawartym w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. "c" ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w regulaminie mają być określone wymagania właścicieli nieruchomości w zakresie uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego. Stosownie natomiast do treści art. 5 ust. 1 pkt 4 wskazanej ustawy upoważniającej, właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez "uprzątnięcie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej służącą dla ruchu pieszego położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości; właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do uprzątnięcia chodnika, na którym jest dopuszczony płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych". Wadliwość cytowanego postanowienia Regulaminu wyraża się w powtórzeniu w nim, w dodatku z modyfikacjami, regulacji ustawowych zawartych w art. 5 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. Zakwestionowane zapisy dotyczą wyłącznie obowiązków właścicieli nieruchomości w zakresie uregulowanego ustawą obowiązku uprzątania chodnika stanowiącego część pasa drogowego czyli położonego poza granicami własnej nieruchomości tj. obowiązku nieobjętego delegacją z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. "c" ustawy i z tych przyczyn podlegają wyeliminowaniu jako wykraczające poza zakres ustawowego upoważnienia. Na marginesie należy zaznaczyć jedynie, że sformułowania zawarte w § 2 nie są precyzyjne i nie dają jednoznacznej pewności, kiedy służby porządkowe uznałyby obowiązek za właściwie wypełniony. Sąd wskazuje, że rozdział 4 Regulaminu został zatytułowany: "Inne wymagania wynikające z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami". Rozdział ten obejmuje tylko jeden przepis, t.j. § 18, zgodnie z którym: "Właściciele nieruchomości winni zapobiegać powstaniu odpadów i ograniczać ich ilość, a także podjąć działania mające na celu ułatwienie poddania procesom odzysku wytworzonych odpadów, w tym poprzez selektywne zbieranie odpadów na zasadach określonych w niniejszej uchwale". W tym miejscu Sąd wskazuje, że zarzut dotyczący § 18 Regulaminu w zakresie wskazania zapobiegania powstawania odpadów i ograniczania ich ilości jest zasadny. Przywołane zapisy mogą mieć pewien walor edukacyjny, poszerzający świadomość właścicieli nieruchomości na temat ograniczenia powstawania odpadów komunalnych, mają one jednak charakter wyłącznie postulatu i nie rodzą po stronie mieszkańców gminy żadnych obowiązków oraz nie mogą być w żaden sposób wyegzekwowane. Jeżeli intencją Rady Gminy było wyłącznie poinformowanie mieszkańców o efektywnych sposobach ograniczania ilości wytwarzanych odpadów, to zaznaczyć należy, że akt prawa miejscowego, którego zadaniem jest dokonanie władczej ingerencji w sferę wolności obywateli za pomocą norm o charakterze abstrakcyjnym i generalnym, nie może służyć jako przekaźnik komunikatów czy informacji (por. wyrok WSA z 10 czerwca 2014 r., II SA/Wr 153/14, dostępny CBOSA). Podkreślić trzeba, że norma prawna stanowi wypowiedź, która zawiera żądanie, uprawnionej do tego władzy państwowej, określonego zachowania się w oznaczonych okolicznościach faktycznych. Rolą przepisów prawa (w tym prawa miejscowego) nie jest natomiast formułowanie postulatów, zaleceń czy sugestii określonych działań. Analiza treści § 18 zaskarżonej uchwały wskazuje, że nie stanowi on realizacji ustawowego upoważnienia. Kwestionowany przepis pozbawiony jest doniosłości normatywnej i stanowi w rzeczywistości postulat, gdyż określa w sposób ogólny, nieprecyzyjny i niedookreślony zobowiązania właścicieli nieruchomości. Wskazana regulacja nie znajduje zatem oparcia w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. a u.c.p.g. Jej podstawą nie jest również art. 4 ust. 2 pkt 5 u.c.p.g., zgodnie z którym regulamin może określać inne wymagania, wynikające z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami. Wojewódzki plan gospodarki odpadami może formułować określone zalecenia i preferowane sposoby postępowania z odpadami, ale nie mogą one zostać "przeniesione" do regulaminu, poprzez nadanie im formy władczej, w postaci sformułowania nakazów czy zakazów, nie mających oparcia w przepisie rangi ustawowej. Zasadne są zarzuty dotyczące § 19 ust. 3 pkt 4 i 6 oraz § 19 ust. 4 pkt 1 i 2 Regulaminu. W myśl § 19 ust. 3 Regulaminu: "Osoby utrzymujące zwierzęta domowe są zobowiązani do wyposażenie psa w obrożę (pkt 4) i prowadzania psów na smyczy we wszystkich miejscach publicznych, z tym że pies agresywny i pies rasy uznanej za agresywną musi mieć nałożony kaganiec. Pies może być zwolniony ze smyczy jedynie w miejscach mało uczęszczanych przez ludzi i pod warunkiem że ma kaganiec, a jego opiekun ma możliwość sprawowania bezpośredniej kontroli nad jego zachowaniem (pkt 6). Zapisy dotyczące obroży, smyczy i kagańców stanowią przekroczenie delegacji ustawowej art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. Nakładanie na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. obowiązków na właścicieli utrzymujących zwierzęta domowe jest zgodne z celem tej ustawy. Obowiązki te jednak muszą pozostawać w zgodzie z zasadą proporcjonalności wyrażoną w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Przepis art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. został tak sformułowany, że nie dopuszcza wyjątków nie uwzględniając charakterystycznych cech biologicznych, wieku, stanu zdrowia zwierząt, bardziej rygorystycznie niż przewidziano to w ustawach. Brak zróżnicowania obowiązków osób utrzymujących psy w celu ochrony dla innych ze względu na cechy osobnicze psów prowadzi do kategorycznego przypisywania odpowiedzialności karnoskarbowej za zachowania nie mogące stwarzać jakiegokolwiek zagrożenia. Bezwzględny nakaz wyprowadzania w miejsca publiczne psów na smyczy, a psów ras uznanych za agresywne lub zachowujące się w sposób agresywny, na smyczy i kagańcu - prowadzi do niehumanitarnych działań i nadmiernego ograniczenia praw właścicieli zwierząt - psów. Takie stanowisko jest zgodne z orzecznictwem sądów administracyjnych (wyrok: NSA z dnia 13 września 2012 r" sygn. II OSK 1492/12, WSA w Bydgoszczy z dnia 21 marca 2018 r" sygn. II SA/Bd 1273/17, WSA w Gdańsku z dnia 20 lutego 2019 r" sygn. II SA/Gd 886/18). Sąd podkreśla, że prawidłową redakcją przepisu realizującego upoważnienie z art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. byłaby treść kwestionowanego zapisu przewidująca wyjątki uzasadniające odstąpienie od obowiązku wyprowadzania psów na smyczy i w kagańcu, wynikające z rasy, wieku, stanu zdrowia i cech anatomicznych (por.m.in. wyroki NSA: z 13 września 2012 r., II OSK 1492/12, z 27 czerwca 2017 r., II OSK 2678/15, oraz wyroki WSA z 16 listopada 2017 r., II SA/Ke 703/17 oraz z 10 października 2019 r., II SA/Kr 808/19, dostępne: CBOSA). Ponadto W § 19 ust. 3 pkt 6 wskazano nieostre pojęcia: "miejsce mało uczęszczane", "możliwość sprawowania bezpośredniej kontroli nad zachowaniem psa". Tak sformułowane pojęcia występujące w przywołanej regulacji mogą być różnie rozumiane, przy czym w procesie ich wykładni dominujące znaczenie miałby czynnik subiektywny. Analizując powyższe ustalenia, niepodobna nie zauważyć, że kształtują one normę prawa miejscowego o wysoce niedookreślonej hipotezie, zatem zakres zastosowania tej regulacji ma rozmyte, płynne granice. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 30 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 711/11 (por. wyrok NSA z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 638/18, CBOSA) "przepis prawa miejscowego musi być sformułowany w sposób precyzyjny i czytelny. Adresat takiego przepisu powinien wiedzieć, jak ma się zachować, bądź jakie uprawnienia na mocy tego przepisu mu przysługują. Z kolei, organ stosujący przepis musi wiedzieć, w jaki sposób go zinterpretować. Przepisy o niedookreślonej (bądź niewystarczająco określonej) lub niezrozumiałej treści należy uznać za sprzeczne z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą poprawnej legislacji." Zgodnie z § 19 ust. 4 Regulaminu: "Zabrania się wprowadzania psów i innych zwierząt domowych do obiektów użytku publicznego, placówek handlowych lub gastronomicznych (pkt 1) i na tereny służące do użytku publicznego takie jak: place zabaw, piaskownice dla dzieci (pkt 2). Rozwiązania te wykraczają poza upoważnienie ustawowe zawarte w art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g., albowiem ustawodawca nie upoważnił rady gminy do sformułowania zakazu wprowadzania zwierząt na określone tereny, lecz do ustalenia sposobu postępowania ze zwierzętami domowymi w taki sposób, by ich pobyt na terenie przeznaczonym do wspólnego użytku nie był uciążliwy oraz nie zagrażał przebywającym tam osobom. Upoważnienie ustawowe nie obejmuje zatem kompetencji organu do określania zakazu wpuszczania lub wyprowadzania zwierząt domowych do określonych miejsc. Jego realizacja ma polegać na określeniu obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe w taki sposób, by zapewnić ochronę przed zagrożeniem i uciążliwościami dla ludzi. Zasadny jest zarzut dotyczący § 21 ust. 1 i 2 Regulaminu w zakresie nałożenia na właścicieli nieruchomości obowiązku dokonywania deratyzacji. Zgodnie § 21 ust. 1 Regulaminu: "Właściciele nieruchomości zobowiązani są do przeprowadzania deratyzacji do końca kwietnia i do końca października każdego roku." W ust. 2 § 21 wskazano, że: "Deratyzacji podlegają wszystkie nieruchomości położone na terenie gminy Bojanowo". Artykuł 4 ust. 2 pkt 8 ustawy stanowi, że w regulaminie należy wyznaczyć obszary podlegające obowiązkowej deratyzacji i terminy jej przeprowadzenia. W niniejszej sprawie Rada Gminy, realizując postanowienia art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy, nie mogła wskazać podmiotów (właścicieli nieruchomości) zobowiązanych do przeprowadzenia deratyzacji. Norma kompetencyjna wspomnianego przepisu ustawy nie obejmuje bowiem upoważnienia do regulowania przez radę kwestii nałożenia na jakiekolwiek podmioty takiego obowiązku. Wyznaczenie obszaru deratyzacji nie obejmuje zatem aspektu podmiotowego przez wprowadzenie przepisu, że na terenie nieruchomości deratyzacja przeprowadzana jest przez właściciela. Wyżej wymieniona regulacja ustawowa zobowiązuje jedynie radę gminy do wyznaczenia obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji oraz terminów jej przeprowadzenia. Nałożone w § 21 ust. 1 i 2 obowiązki wykraczają tym samym poza normę kompetencyjną zawartą w art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy (por. wyroki: NSA z 13 września 2016 r. sygn. akt II OSK 3026/16, WSA w Łodzi: z 20 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 89/18 i z 16 września 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 386/15; WSA w Poznaniu: z 22 stycznia 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 792/13 i z 16 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Po 916/13; WSA w Olsztynie z 7 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Ol 145/11 – dostępne w CBOSA). Z powyżej wskazanych powodów, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w zaskarżonej części.