IV SA/Po 801/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 5 września 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Ł. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewody z dnia [...] lipca 2017r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy

Ł. S. wniósł skargę na postanowienie Wojewody z dnia [...] lipca 2017r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wraz ze skarga skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie ma żadnego majątku a źródłem jego utrzymania są zasiłki z MGOPS w O. W. w kwocie [...]zł. . Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy, pismem z dnia 24 sierpnia 2017r. (odebranym w dniu 28 sierpnia 2017r.) wezwano go do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących lokat, kont i kart kredytowych należących do skarżącego, wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energię elektr., wodę, telefon; itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, przedłożenia zaświadczenia z urzędu pracy o pozostawaniu osobą bezrobotną i przyznaniu zasiłku, przedłożenia kopii decyzji przyznających świadczenia z pomocy społecznej i określenia dochodu ze wszystkich źródeł utrzymania (w tym dochodu z pracy za granicą) za ostatnie 6 miesięcy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca przedłożył kopię wyciągu z A. I. B. za okres 30.12.2015 – 25.06.2016r., decyzji z dnia 2.08.2017r. o przyznaniu zasiłku celowego w kwoce [...]zł., decyzji z dnia 2.08.2017r. w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego za okres 1.08.2017 do 30.09.2017r., decyzji z dnia 2 sierpnia 2017r. w przedmiocie przyznania zasiłku celowego w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności, decyzji z dnia 24 lipca 2017r. w przedmiocie przyznania zasiłku celowego w kwocie [...]zł. , decyzji z dnia 22 czerwca 2017r. o przyznaniu zasiłku celowego w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności oraz decyzji z dnia 22 czerwca 2017r. o przyznaniu zasiłku okresowego za okres 1.06.2017 – 31.07.2017r. Wnioskodawca przesłał również kopię potwierdzenia rezerwacji z dnia 29 lipca 2017r. na lot z P. do D. w dniu 8.09.2017r. wraz z potwierdzeniem uiszczenia opłaty rezerwacyjnej. Przechodząc do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy na wstępie należy stwierdzić, że skarżący składając wniosek o przyznanie prawa pomocy wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Na taki zakres wniosku wskazuje znajdujący się w aktach sprawy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym skarżący w rubryce 4.1. i 4.2. formularza zakreślił zwolnienie od kosztów sądowych i nie zakreślił żądnej pozycji w rubryce 4.2., pomimo tego, iż z treści pouczenia do formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że gdy w rubrykach występuje tekst oznaczony znakiem "*", niepotrzebną treść należy skreślić. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, iż na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na względzie fakt, iż prawo pomocy jest formą dotowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w procesie, uwzględniając nieostre kryteria przyznania prawa pomocy - konieczne jest dokładne ustalenie faktycznej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. post. NSA z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt II FZ 214/07, niepubl.), celem stwierdzenia, czy rzeczywiście potrzebuje on wsparcia ze strony Państwa, bez którego nie mógłby korzystać ze swojego konstytucyjnego prawa do sądu. Stąd też - w przypadku gdy oświadczenia zawarte we wniosku budzą wątpliwości lub okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony oraz jej stanu rodzinnego - stosownie do art. 255 P.p.s.a., Strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Powołany przepis wprost upoważnia do żądania dokumentów lub oświadczeń, pozwalających na zbadanie oświadczeń strony w zakresie jej sytuacji materialnej. Oznacza to również, iż przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od wykazania przez wnioskodawcę, iż jego sytuacja finansowa i majątkowa uzasadnia przyznanie wnioskowanego prawa pomocy. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż wnioskodawca nie wyjaśnił w pełni sytuacji finansowej, gdyż wbrew wezwaniu nie przedłożył dokumentacji pozwalającej na ustalenie swej sytuacji finansowej, w tym nie wykazał w żaden sposób wysokości dochodu uzyskiwanego w czasie pobytu w [...]. Jak wynika bowiem z treści skargi i załączonej do niej dokumentacji (vide kopie biletów lotniczych), wnioskodawca od 2015r. regularnie lata do [...] w celach zarobkowych. Ostatni okres pobytu w [...] w okresie poprzedzającym wniesienie skargi przypadał na okres 5 kwietnia 2017r. do 14 czerwca 2017r. (vide kopie biletów lotniczych k. 22 akt). Skarżący pomimo stosownego wezwania nie udokumentował jednak dochodu uzyskiwanego w czasie pobytu za granicą. Za odpowiedź na wezwanie w w/w zakresie, nie może być bowiem uznane przedłożenie wyciągu z konta bankowego w A. I. B.. Udostępniona dokumentacja bankowa dotyczy bowiem okresu 30.12.2015 – 25.06.2016r, a więc okresu przypadającego przynajmniej rok przed wniesieniem skargi. Ponadto zwrócić należy uwagę, iż nawet gdyby przedłożony wyciąg z konta bankowego byłby prawidłowy, przy braku jakichkolwiek wpływów na to konto, trudno byłoby uznać, aby wyciąg ten odzwierciedlał rzeczywistą sytuację finansową za przedstawiony okres. Jak wynika z przedstawionych biletów lotniczych skarżący w okresie od 21 stycznia 2016r. do 17 marca 2016r. oraz od 14 kwietnia 2016r. do 16 czerwca 2016r. przebywał na terenie [...]. Trudno za wiarygodne uznać zatem w tej sytuacji, iż ponosząc w tym okresie koszty bieżącego utrzymania na terenie [...] oraz koszty dwukrotnego przelotu w tym okresie na trasie D. – W. i z powrotem nie uzyskiwał tam żadnego dochodu. Mając powyższe na uwadze, przy uwzględnieniu okoliczności, iż nadal nieznanym pozostaje dochód uzyskany przez skarżącego z pracy na terenie [...] (w tym w okresie poprzedzającym wniesienie skargi) stwierdzić należy, iż za wystarczające do przyznania prawa pomocy nie może być uznane przedłożenie przez skarżącego kopii decyzji przyznających świadczenia z pomocy społecznej w okresie od czerwca do sierpnia 2017r. Na podstawie przedłożonych decyzji i ich uzasadnień trudno bowiem orzec, czy organ przyznający świadczenia dysponował wiedzą w zakresie wyjazdów zagranicznych skarżącego w celach zarobkowych i uzyskiwanych tam dochodach. W tym miejscu wskazać należy, iż jak wynika z przedstawionej kopii rezerwacji z dnia 29 lipca 2017r. na lot na trasie P. – D. , w okresie w którym korzystał z zasiłków z pomocy społecznej (tym na zakup żywności) posiadał wolne środki na zakup biletu lotniczego na lot do D. w dniu 8 września 2017r. Świadczyć to może o dysponowaniu wolnymi środkami, o których nie poinformował również w postępowaniu dotyczącym przyznania świadczeń z pomocy społecznej. Końcowo wskazać należy, iż sam fakt wylotu do D. , może wskazywać na to, iż sytuacja finansowa skarżącego ulegnie na tyle istotnej poprawie, iż będzie w stanie z własnych środków opłacić koszty sądowe i pełnomocnika z wyboru. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.