IV SA/Po 753/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Grossmann po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia zastępczego w sprawie ze skargi R. S. na zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] w przedmiocie nadania osiedlu [...] położonego w miejscowości S. nazwy [...] postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego zarządzenia zastępczego.

R. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] w przedmiocie nadania osiedlu [...] położonego w miejscowości S. nazwy [...] składając jednocześnie wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r. poz. 1302 dalej w skrócie: "p.p.s.a."), jest zasadą, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po wniesieniu skargi organ administracji (art. 61 § 2 p.p.s.a.), a po przekazaniu sądowi skargi – sąd, może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, przy czym sąd wydaje takie postanowienie, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 zd. pierwsze p.p.s.a.). Przedmiotem skargi jest zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia [...] czerwca 2018 r. w sprawie nadania nazwy osiedlu, które zostało wydane na podstawie art. 6 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki (Dz. U. z 2016 r., poz. 744 ze zm.). Rozważenia zatem wymaga charakter prawny uchwały (odpowiednio: zarządzenia zastępczego) w sprawie nadania nazwy ulicy, czy jak w niniejszej sprawie: osiedlu. W ocenie Sądu uchwały tego rodzaju należy uznać za akty prawa miejscowego, ponieważ tworzą nowe normy i choć dotyczą indywidualnie oznaczonego miejsca (tu: osiedla), to jednak krąg ich adresatów jest nieograniczony. Za uznaniem takich uchwał za akty prawa miejscowego "przemawiają także (...) spełniane przez nazwę ulicy funkcje publicznoprawne" (zob. M. Stahl, Samorząd terytorialny w orzecznictwie sądowym. Rozbieżności i wątpliwości, ZNSA 2006, nr 6, s. 19.). Również w orzecznictwie administracyjnym przyjęto, że uchwała w sprawie nadania (odpowiednio: zmiany) nazwy ulicy stanowi akt prawa miejscowego (por. wyroki NSA z 18.01.2017 r., II OSK 1039/15; z 23.08.2016 r., II OSK 2904/14; z 29.08.2011 r., II OSK 633/11). W konsekwencji natomiast uznania, że uchwała rady gminy w sprawie nadania lub zmiany nazwy ulicy (odpowiednio: osiedla) jest aktem prawa miejscowego, przyjąć należy, że taki charakter ma również zarządzenie zastępcze wojewody. Istota zarządzenia zastępczego polega bowiem na tym, że zastępuje ono – w przypadku bezczynności organu gminy – stosowny akt, jaki organ ten powinien podjąć. Jest to więc akt nadzoru nad samorządem terytorialnym, a jednocześnie powszechnie obowiązujący akt prawa miejscowego (por. postanowienia WSA z 23.08.2018 r., II SA/Po 172/18; z 16.03.2018 r., III SA/Wr 74/18; z 12.03.2018 r., III SA/Gd 121/18). Zaskarżone zarządzenie zastępcze weszło w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa, które miało miejsce w dniu [...] czerwca 2018 r. (pod pozycją [...]). Wskazane okoliczności powodują, że nie jest możliwe (bez względu na treść uzasadnienia wniosku) wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia zastępczego. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. wyłącza bowiem możliwość wstrzymania wykonania przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.