IV SA/Po 675/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Świerczak po rozpoznaniu w dniu 21 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.P.P. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] października 2016 r., Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Rejon ulicy [...]" w P. postanawia: odrzucić skargę

Pismem z [...] maja 2021r. skarżąca, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Miasta z dnia [...] października 2016r., nr [...]. Do skargi załączyła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skierowane do Prezydenta Miasta P., wraz z dowodem nadania [...] kwietnia 2021r. Jak wynika z akt sprawy, odpowiedź z [...] maja 2021r. na powyższe wezwanie, podpisana przez zastępcę Prezydenta Miasta P., została doręczona pełnomocnikowi skarżącej [...] maja 2021r. W piśmie z [...] września 2021r. pełnomocnik skarżącej stwierdził, że termin do wniesienia skargi został zachowany, bowiem przed wniesieniem skargi skarżąca zwróciła się do organu właściwego o usunięcie naruszenia prawa i Przewodniczący Rady Miasta zamiast udzielić odpowiedzi na wezwanie w imieniu Rady Miasta – zlecił jej udzielenie organowi do tego nieuprawnionemu. W chwili wniesienia skargi do Sądu organ został prawidłowo wezwany do usunięcia naruszenia prawa. Do pisma pełnomocnik załączył odpis wezwania z [...] lipca 2021r. wraz z pismem Przewodniczącego Rady Miasta z [...] lipca 2021r. i zastępcy Prezydenta Miasta P. z [...] lipca 2021r., podtrzymującej stanowisko wyrażone w odpowiedzi z [...] maja 2021r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Do zaskarżania uchwał lub zarządzeń organów gminy znajduje zastosowanie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (obecnie: Dz. U. z 2021 r. poz. 1372, ze zm.; w skrócie "u.s.g."). Przepis ten zgodnie z brzmieniem obowiązującym do 31 maja 2017 r. stanowił, że: "Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego". Z dniem 1 czerwca 2020 r. weszła w życie nowelizacja art. 101 ust. 1 u.s.g. – wprowadzona przez art. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935; zwana dalej "ustawą zmieniającą z 2017 r."), która polegała na wyeliminowaniu obowiązku wzywania organu gminy do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi. W wyniku tej nowelizacji, od dnia 1 czerwca 2017 r. art. 101 ust. 1 u.s.g. otrzymał brzmienie "Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego". W myśl jednak przepisu przejściowego art. 17 ust. 2 ww. ustawy zmieniającej: "Przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9 [tj. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – uwaga Sądu], w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy". W świetle powyższych uwag w przypadku zaskarżania uchwały rady gminy, która – tak jak przedmiotowa uchwała Rady Miasta z [...] października 2016r. – została podjęta przed wejściem w życie uchwały zmieniającej z 2017 r., stosuje się przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. w brzmieniu sprzed tej nowelizacji. W konsekwencji, w przypadku skargi na taką uchwałę znajdują zastosowanie również art. 52 § 4 i art. 53 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; w skrócie "P.p.s.a.") – w brzmieniu sprzed ww. nowelizacji – które to przepisy ówcześnie stanowiły, że: – art. 52 § 4 P.p.s.a. – "W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania." – art. 53 § 2 P.p.s.a. – "W przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa." Na tle tego ostatniego przepisu w orzecznictwie sądów administracyjnych ostatecznie ukształtował się pogląd, zgodnie z którym "do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 u.s.g. zastosowanie znajduje art. 53 § 2 P.p.s.a. [...] Wskazany w tym przepisie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jest ostatecznym terminem do złożenia skargi do sądu administracyjnego, w sytuacji gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, bądź wprawdzie taką odpowiedź udzielił, ale została ona doręczona stronie już po upływie terminu sześćdziesięciu dni, liczonego od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia rozpoczyna już bieg drugi z tych terminów, jeżeli jednak przed jego upływem organ doręczy odpowiedź na wezwanie, termin ten staje się bezprzedmiotowy, a rozpoczyna bieg termin trzydziestodniowy liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie doręczy odpowiedzi na wezwanie przed upływem sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania, to w tym terminie powinna być wniesiona skarga" [zob. postanowienie NSA z 23.04.2013 r., I OSK 710/13, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej w skrócie "CBOSA"). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 listopada 2011r., II OSK 2340/11, gdy przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego jest uchwała rady gminy, to organ ten powinien być wezwany do usunięcia naruszenia prawa i za jego pośrednictwem należy również skierować skargę na taką uchwałę, natomiast skierowanie takiego wezwania do wójta (burmistrza, prezydenta miasta) nie powoduje, że wezwanie takie jest prawnie bezskuteczne i nie może być traktowane tak jakby nie zostało wniesione. Wójt (burmistrz, prezydenta miasta) kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz (art. 31 u.s.g.). Oznacza to, że obowiązkiem wójta (burmistrza, prezydenta miasta) jest nadanie wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa właściwego biegu. Uznając, że pismo z [...] maja 2021 r. nie stanowiło "odpowiedzi organu na wezwanie" w rozumieniu art. 53 § 2 P.p.s.a., z uwagi na to, że nie przybrało formy uchwały Rady Miasta – skarga musi zostać oceniona jako wniesiona z uchybieniem terminu określonego w ww. przepisie. Wobec braku odpowiedzi organu na wezwanie z [...] kwietnia 2021 r. właściwym do wniesienia skargi pozostał ww. termin sześćdziesięciodniowy, który ekspirował [...] czerwca 2021r. ([...] czerwca 2021r. przypadał na [...]). Tymczasem skarga została wniesiona [...] lipca 2021r., a zatem po upływie powyższego terminu. Sąd zauważa przy tym, że nawet gdyby odpowiedź z [...] maja 2021r., doręczoną skarżącej [...] maja 2021r. uznać za prawidłową – skarżąca tym bardziej uchybiałby terminowi do wniesienia skargi, który upływałby z dniem [...] czerwca 2021r. Na zakończenie wypada jeszcze podkreślić, że bez wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi – a w konsekwencji także na sformułowaną wyżej przez Sąd ocenę o nieterminowym jej wniesieniu przez skarżącą – pozostaje fakt wystosowania przez skarżącą [...] lipca 2021r. do Rady Miasta ponownego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Po pierwsze, zostało ono wniesione po wniesieniu skargi do Sądu, a zatem skarga byłaby niedopuszczalna. Po drugie, jak przyjmuje się w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych – które Sąd w pełni podziela – "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest czynnością przysługującą stronie tylko jeden raz, a kolejne pisma w tej samej sprawie, pochodzące od tego samego podmiotu, nie są wezwaniami w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. Przyjęcie odmiennego poglądu byłoby sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wszystkich podmiotów wobec prawa" (zob. postanowienie NSA z 29.11.2012 r., I OSK 2737/12, CBOSA; por. też postanowienia NSA: z 24.06.2002 r., OSA 2/02, ONSA 2003, nr 1 poz. 2; z 20.09.2006 r., II GSK 212/06, CBOSA; z 13.06.2008 r., II OSK 754/08, CBOSA; z 24.01.2017 r., I OSK 2028/16, CBOSA). W konsekwencji również odpowiedzi na takie kolejne (tj. ponowne oraz, ewentualnie, dalsze) "wezwania" nie są "odpowiedziami na wezwanie" w rozumieniu art. 53 § 2 P.p.s.a. i, jako takie, są pozbawione relewancji prawnej dla biegu, określonego w tym przepisie, terminu do wniesienia skargi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 P.p.s.a., skargę odrzucił.