IV SA/Po 648/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) WSA Donata Starosta Protokolant ref. staż. Ewa Stawicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 lutego 2017 r. sprawy ze skargi T. P., o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 1052/14, oddalającego skargę T. S. na decyzję Inspektor Sanitarny z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], w przedmiocie nakazu wykonania określonego obowiązku 1. odrzucić skargę o wznowienie postępowania; 2. zwrócić T. S. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwotę [...](sto) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi o wznowienie postępowania.

Sygn. akt IV SA/Po [...] Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 20 stycznia 2015r. sygn. akt IV SA/Po 1052/14 oddalił skargę T. S., prowadzącego działalność pod firmą T. S. I. [...], na decyzję Inspektor Sanitarny z dnia [...] lipca 2014r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonego obowiązku. Pismem z dnia [...] lipca 2016 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyżej wskazanym wyrokiem. Określając przesłanki wznowienia postępowania skarżący powołał się na art. 272 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej "Ppsa") oraz art. 273 § 2 Ppsa. Skarżący wskazał, iż z pisma Komisji Europejskiej z dnia [...] maja 2016 r. wynika, że łamanie prawa wobec jednej firmy ma być rozpatrzone w krajowym systemie. W dalszej części uzasadnienia skarżący wskazał szereg przepisów prawa, które w jego ocenie zostały naruszone wyrokiem z dnia 20 stycznia 2015 r. Pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. skarżący został wezwany do wskazania rozstrzygnięcia organu międzynarodowego tj. wskazanie podstawy o wznowienie postępowania z art. 272 § 3 Ppsa. W odpowiedzi na powyższe, w piśmie z dnia [...] sierpnia 2016 r., skarżący oświadczył, iż wniosek został uzasadniony nowymi okolicznościami faktycznymi (pismo Komisji Europejskiej z dnia [...] maja 2016 r.. Ponadto skarżący wskazał, iż podstawą do wznowienia jest orzeczenie Komisji Europejskiej. W kolejnym piśmie z dnia [...] sierpnia 2016 r. skarżący powtórzył, w ślad za skargą, kwestię łamania prawa i naruszenia szeregów przepisów prawa. Na rozprawie w dniu [...] lutego 2016 r. skarżący podtrzymał skargę oraz przedłożył pismo z dnia [...] lutego 2016 r., w którym to piśmie powtórzył argumentacje zawartą w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest instytucją wyjątkową. Postawy wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego zostały wskazane przez ustawodawcę w art. 271-273 Ppsa. W literaturze przedmiotu są one klasyfikowane jako: przyczyny nieważności (art. 271 Ppsa), właściwe przyczyny resytucyjne (art. 273 Ppsa), orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie, z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą (art. 272 Ppsa). Jak podkreśla się w judykaturze wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego uzasadniają tylko te przesłanki, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym, w którym ostatecznie rozstrzygnięto co do istoty sprawę administracyjną (tak w wyroku NSA z dnia 9 maja 2006 r., sygn. akt II FSK 743/05, LEGALIS). Nadto jak się akcentuje: "Sąd nie może doszukiwać się samodzielnie przesłanek wznowienia, abstrahując od sformułowań zawartych w skardze wniesionej przez stronę. Zasada niezwiązania sądu granicami środka zaskarżenia w kształcie, w jakim obowiązuje ona w postępowaniu zwykłym toczącym się przed sądem pierwszej instancji, nie znajduje w takim przypadku zastosowania (tak w wyroku NSA z dnia 13 marca 2008 r., sygn. akt II FSK 11/07, LEGALIS). Zgodnie z art. 279 Ppsa obowiązkiem podmiotu domagającego się wznowienia jest w szczególności wskazanie w skardze podstawy wznowienia i jej uzasadnienie. W doktrynie podkreśla się, że podanie podstawy wznowienia powinno zawierać powołanie i wyraźne określenie, które z okoliczności wymienionych w art. 271-273 uzasadniają wznowienie w danej sprawie (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., LexisNexis Warszawa 2006, str. 557). Należy bowiem uwzględnić, że żądanie wznowienia jest możliwe wyłącznie w przypadkach przewidzianych w dziale VII Ppsa. W pierwszej fazie postępowania wznowieniowego, sąd - w myśl art. 280 § 1 Ppsa - bada na posiedzeniu niejawnym czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W przypadku braku jednego z tych wymagań sąd jest obowiązany do odrzucenia skargi. Co istotne i wymaga podkreślenia, na tym etapie bada się jedynie formalną dopuszczalność skargi, to znaczy czy skarżący wskazał podstawę wznowienia i czy odpowiada ona jednej z podstaw wymienionych w ustawie – Ppsa. Na tym etapie nie bada się natomiast tego, czy przyczyny wznowienia rzeczywiście istnieją. Badanie, o którym mowa w cyt. art. 280 nie jest bowiem badaniem zasadności skargi (por. postanowienie NSA z dnia 4 września 2013 r., sygn. akt I FSK 1424/13; postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 5 września 2012 r., sygn. akt II SA/Wr 886/11; postanowienie WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Go 722/10, wszystkie dostępne w bazie orzeczeń NSA). Z kolei z treści art. 281 Ppsa wynika, że na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i jeżeli brak jest ustawowej podstawy wznowienia lub termin do wniesienia skargi nie został zachowany, odrzuca skargę o wznowienie. Choć w powołanym powyżej przepisie dopuszczalność skargi określają takie same przesłanki, które badane są na posiedzeniu niejawnym, to w odniesieniu do podstaw wznowienia jest to już badanie merytoryczne, a więc sąd bada realne zaistnienie tych podstaw (por. A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2011r., s. 801). W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 1052/14, oddalającego skargę T. S. na decyzję Inspektor Sanitarny z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonego obowiązku. Jako podstawę wznowienia skarżący wskazał art. 272 § 3 Ppsa, tj. gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską oraz art. 273 § 2 Ppsa tj. późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Jako nowy dowód i zarazem rozstrzygnięcie organu międzynarodowego skarżący wskazał pismo Komisji Europejskiej z dnia [...] maja 2016 r. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż skarga o wznowienie postępowania została złożona w terminie. W przypadku obu przesłanek termin ten wynosi 3 miesiące (art. 272 § 3 oraz art. 277 Ppsa). W niniejszej sprawie, aczkolwiek nie jest znana data doręczenia pism Komisji Europejskiej, to nie ulega wątpliwości, iż wniesienie skargi w dniu [...] sierpnia 2016 r. (data stempla pocztowego na kopercie k. 56) nastąpiło przed upływem 3 miesięcy licząc od dnia sporządzenia pisma z dnia [...] maja 2016 r. Zatem nie ulega wątpliwości, że tym bardziej skarga została wniesiona przez upływem 3 miesięcy liczonych od dnia doręczenia stronie pisma z dnia [...] maja 2016 r. Przechodząc do kwestii istnienia przesłanek wznowienia postępowania Sąd w pierwszej kolejności postanowił odnieść się do przesłanki z art. 273 § 2 Ppsa tj. późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Z przepisu tego wynika, iż podstawą wznowienia postępowania mogą być tylko takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które istniały już przed zakończeniem sprawy, a strona nie mogła z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu, gdyż nie były jej znane. Niemożność skorzystania z określonych środków dowodowych zachodzi wtedy, kiedy brak jest obiektywnej możliwości powołania się na nie (zob. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2009 r. II FSK 837/2009). Podkreślić należy, iż środki dowodowe powstałe po wydaniu prawomocnego orzeczenia w sprawie nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania (tak: A. Kabat "Komentarz do art. 273 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi", Lex 2013). Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom nie oznacza, iż skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. W niniejszej sprawie należy mieć na uwadze, że wyrok w sprawie, której wznowienia domaga się skarżący zapadł w dniu 20 stycznia 2015 r. Natomiast pismo Komisji Europejskiej, które w ocenie skarżącego stanowią nowy dowód pochodzi z [...] maja 2016 r.. Z powyższego jednoznacznie wynika, że pismo to nie istniało w dniu wydawania przedmiotowego wyroku, co oznacza, iż nie stanowi ono nowego dowodu w rozumieniu art. 273 Ppsa. Odnosząc się natomiast do przesłanki z art. 272 § 3 Ppsa wskazać należy, iż z poglądów wyrażonych w orzecznictwie i literaturze przedmiotu wynika, że istota podstawy wznowienia, o której mowa jest w art. 272 § 3 Ppsa nie wynika w prosty sposób z zakończonego postępowania sądowoadministracyjnego i zapadłego w nim prawomocnego orzeczenia sądu, tylko z treści rozstrzygnięcia organu międzynarodowego i obowiązku zapewnienia mu mocy wiążącej w krajowym porządku prawnym. Rozstrzygnięcia organów międzynarodowych, o których stanowi powołany wyżej art. 272 § 3, nie mają mocy powszechnie obowiązującej, jak stanowi art. 190 ust. 1 Konstytucji RP w odniesieniu do Trybunału Konstytucyjnego. Dotyczą one kontroli działania państwa w konkretnej sprawie przedstawionej przez skarżącego z perspektywy zobowiązań państwa wynikających z umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczypospolitą Polską. Nie każde orzeczenie organu międzynarodowego rodzi potrzebę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, ponieważ różny pozostaje status prawny poszczególnych organów, charakter ich orzeczeń oraz ich znaczenie dla przebiegu postępowania przed sądem administracyjnym. W art. 272 § 3 Ppsa ustawodawca nie wskazał dokładnie nazw tych organów, których rozstrzygnięcia mogą stanowić podstawę wznowienia. Z uzasadnienia projektu ustawy nowelizującej ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że nowa przesłanka wznowienia dotyczy np. przypadków, w których Europejski Trybunał Praw Człowieka stwierdził naruszenie europejskiej Konwencji o ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (vide: System prawa administracyjnego pod red. R. Hausera, Z. Niewiadomskiego i A. Wróbla, tom 10, wyd. 2 C.H. Beck 2016, Sądowa kontrola administracji, str. 611-612 i powołana tam literatura i orzecznictwo). W podstawie skargi o wznowienie postępowania skarżący podniósł, że rozstrzygnięciem organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez RP, o którym mowa w art. 272 § 3 Ppsa jest pismo Komisji Europejskiej z dnia [...] maja 2016 r. oraz że "16 kwietnia 2003 r. Polska podpisała traktat akcesyjny". W niniejszej sprawie pismo wskazane przez skarżącego nie stanowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego. Z pism nadesłanych przez skarżącego wynika jedynie, że Komisja nie jest w stanie zaoferować pomocy, a skarżący powinien dochodzić swoich roszczeń na szczeblu krajowym. W piśmie z dnia [...] maja 2016 r. Komisja Europejskie nie zawarła żadnego rozstrzygnięcia, a jedynie informację o braku możliwości zajęcia się sprawą. Nie jest także orzeczeniem, o którym mowa w art. 272 § 3 Ppsa traktat między Królestwem Belgii, Królestwem Danii, Republiką Federalną Niemiec, Republiką Grecką, Królestwem Hiszpanii, Republiką Francuską, Irlandią, Republiką Włoską, Wielkim Księstwem Luksemburga, Królestwem Niderlandów, Republiką Austrii, Republiką Portugalską, Republiką Finlandii, Królestwem Szwecji, Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej) a Republiką Czeską, Republiką Estońską, Republiką Cypryjską, Republiką Łotewską, Republiką Litewską, Republiką Węgierską, Republiką Malty, Rzecząpospolitą Polską, Republiką Słowenii, Republiką Słowacką dotyczący przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej, podpisany w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 nr 90 poz. 864). Sam tzw. traktat akcesyjny jest umową międzynarodową, a nie rozstrzygnięciem organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez RP. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 281 Ppsa, skargę odrzucił. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 §1 pkt 1 Ppsa.