IV SA/Po 631/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz – Grochowska Asesor sądowy WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi B. P. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 7 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości.

Decyzją z dnia 15.09.2022 r. (znak: [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta K. (dalej jako PINB) nakazał B. P. (dalej jako skarżąca) sporządzenie i przedłożenie, w terminie do 31.01.2023 r., projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany dotychczas wykonanych robót budowlanych związanych z budową garażu blaszanego tymczasowego (na okres objęty umową dzierżawy) w K. przy ul. [...] (dz. nr [...] obręb [...]) wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami, decyzjami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi; projekt budowlany zamienny winien być opracowany zgodnie z obowiązującym prawem, w tym z przepisami techniczno-budowlanymi, a także zasadami wiedzy technicznej oraz zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy. Pismem z dnia 05.01.2023 r. skarżąca zwróciła się do organu I instancji z wnioskiem na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej jako k.p.a.) o przedłużenie terminu wykonania projektu zamiennego. Następnie skarżąca wywiodła pismem z dnia 3.07.2023 r. odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji. Postanowieniem z dnia 7.08.2023 r. (znak: [...]) Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako WWINB) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB z dnia 15.09.2022 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, załączonego do akt sprawy organu I instancji wynika, że skarżąca przesyłkę pocztową która zawierała zaskarżoną decyzję PINB z dnia 15.09.2022 r. odebrała w dniu 21.09.2022 r. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. O treści tego przepisu strony zostały pouczone w ww. decyzji. Dalej organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 57 § 1 k.p.a., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Zdaniem WWINB w rozpatrywanej sprawie bieg 14-dniowego terminu na wniesienie odwołania rozpoczął się w dniu 22.09.2022 r. i upłynął z dniem 5.10.2022 r. (środa). Odwołanie od decyzji skarżąca złożyła osobiście w siedzibie PINB w dniu 3.07.2023 r., a więc blisko 9 miesięcy po upływie terminu na wniesienie odwołania, wobec czego należało stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Pismem z dnia 31.08.2023 r. skarżąca wywiodła skargę na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w dniu 17.01.2023 r. złożyła pismo do PINB z prośbą o przedłużenie terminu na wykonanie projektu zamiennego do końca 2023 roku. Odpowiedź w tej sprawie bez żadnego uzasadnienia co do opóźnienia w sprawie otrzymała dopiero po blisko pół roku, tj. w dniu 26.06.2023r. Dalej skarżąca wyjaśniła, że od decyzji dotyczącej projektu zamiennego wniosła w dniu 3.07.2023 r. odwołanie do WWINB w związku z opinią biegłego sądowego, który zmienił klasyfikację jej garażu z budynku na budowlę, co – zdaniem skarżącej - ma zasadnicze znaczenie. Skarżąca podkreśliła, że PINB decyzją z dnia 15.09.2022 r. nakazał jej wykonanie projektu zamiennego w terminie do 31.01.2023 r. Zatem w przekonaniu skarżącej wszystkie działania podejmowane przez nią w tym czasie wypełniła ona w ramach obowiązujących terminów i nieustannej korespondencji zarówno z organem I, jak i II instancji. W związku z powyższym skarżąca wniosła o przywrócenie terminu z uwagi na podejmowane przez nią czynności związane z przedmiotem tej sprawy i pozytywne rozpatrzenie skargi . W odpowiedzi na skargę WWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swą argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej jako p.p.s.a.) Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej, co oznacza, że w zasadzie sąd administracyjny rozpoznając merytorycznie skargę nie przyznaje wnioskowanych świadczeń. Zakres kontroli sądowoadministracyjnej wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd, kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, stwierdził, że wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 7.08.2023 r. (znak: [...]) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta K. z dnia 15.09.2022 r. W myśl art. 129 § 2 k.p.a odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Zgodnie zaś z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Mając na uwadze powyższe, wskazać należy, że jednym z podstawowych wymogów każdej czynności procesowej jest jej dokonanie w określonym terminie. Konsekwencją złożenia odwołania z uchybieniem terminu, zgodnie z art. 134 k.p.a., jest stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Kategoryczne określenie w powołanym przepisie "organ odwoławczy stwierdza", oznacza obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, co wyklucza jakąkolwiek dowolność tego organu w tym zakresie (wyrok WSA w Warszawie z 14.12.2020 r., sygn. akt: IV SA/Wa 1299/20, CBOSA). Na kanwie niniejszej sprawy bezsporne jest, że skarżąca została prawidłowo pouczona o możliwości i terminie wniesienia odwołania. Analiza akt administracyjnych sprawy nie pozostawia wątpliwości, że skarżąca nie skorzystała z tego uprawnienia w przewidzianym terminie. Jak bowiem wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona skarżącej w dniu 21.09.2022 r. (k. 77 akt administracyjnych organu I instancji). Zatem przewidziany w art. 129 § 2 k.p.a 14-dniowwy termin na wniesienie odwołania upłynął z dniem 5.10.2022 r. Odwołanie od powyższej decyzji skarżąca wywiodła zaś w dniu 3.07.2023 r. (data wpływu do organu), a więc blisko 9 miesięcy po upływie ustawowego terminu. Podkreślenia przy tym wymaga, że skarżąca nie składała wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, nie powoływała też żadnych okoliczności, które mogłyby wskazywać, że taka była jej intencja. Z treści odwołania nie można w żaden sposób wyinterpretować prośby o przywrócenie terminu do jego złożenia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że wniosku o przywrócenie terminu nie można składać w sposób dorozumiany, co oznacza, że wystąpienie z odwołaniem, jeżeli nie zawiera wniosku o przywrócenie terminu do jego złożenia, nie uprawnia do domniemania, że tego rodzaju żądanie zostało zgłoszone (zob. wyroki NSA z: 2 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 222/10, Lex nr 1071203; z 1 czerwca 2010 r., sygn. akt II GSK 569/09, Lex nr 603140; z 18 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 397/10, Lex nr 952026, z dnia 28 września 2018 r., sygn. akt II FSK 1206/18). Choć skarżąca pismem z dnia 5.01.2023 r. zwróciła się do organu I instancji z wnioskiem na podstawie art. 155 k.p.a. o przedłużenie terminu wykonania projektu zamiennego, to jednak – wbrew przekonaniu skarżącej – nie mogło to mieć żadnego wpływu na zachowanie terminu do złożenia odwołania. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu stanowiłoby rażące naruszenie prawa i godziło w jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego - zasadę trwałości ostatecznych rozstrzygnięć. Konsekwencje uchybienia terminu do wniesienia odwołania są takie, że powodują zamknięcie drogi do dalszego rozpatrywania sprawy. Jeżeli organ drugiej instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu. Nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu stanowi jego uchybienie i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia w tym zakresie (wyrok WSA w Poznaniu z 2.10.2019 r., sygn. akt: IV SA/Po 561/19, CBOSA) W związku z powyższym, WWINB był zobligowany stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z 15.09.2022 r. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.