IV SA/Po 610/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2017r. nr [...] w przedmiocie ustalania warunków zabudowy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 26 października 2017r. oddalił skargę S. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2017r. nr [...] w przedmiocie ustalania warunków zabudowy. Skarżące stowarzyszenie wraz ze skargą kasacyjną złożoną przez wyznaczonego przez siebie pełnomocnika, złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy, w uzasadnieniu którego wskazano, że wniosek swym zakresem obejmuje wpis od skargi kasacyjnej. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, iż Stowarzyszenie nie posiada żadnego majątku, a stan konta bankowego wynosi na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku [...] zł. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że stowarzyszenie jest organizacją, której zadanie polega na działalności społecznej, nie zarobkowej, a głównym celem jest dbałość o interesy społeczności lokalnych, kulturę narodową i regionalną, czystość środowiska naturalnego i przestrzegania zasad praworządności. Dalej wnioskujące stowarzyszenie opisało swą działalność. Uzasadniając wniosek wskazano, że członkowi stowarzyszenia pomagają i doradzają bezinteresownie a stowarzyszenie nigdy nie prowadziło żadnej działalności gospodarczej. Jedynymi pieniędzmi jakimi dysponuje Stowarzyszenie to środki ze składek członkowskich, które są zbierane od 2005r. Mając na uwadze stan konta wskazano, iż wysokość wpisu jest bardzo dużą kwotą dla Stowarzyszenia, które nie prowadzi żadnej działalności. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.– dalej P.p.s.a.) można przyznać prawo pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce nieposiadającej osobowości prawnej, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Uwzględniając powyższe w warunkach niniejszej sprawy należy zauważyć, że rozpoznawany obecnie wniosek jest kolejnym wnioskiem Stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy złożonym w niniejszej sprawie. Pierwszy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez skarżące Stowarzyszenie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu został rozpoznany negatywnie przez referendarza sądowego postanowieniem z dnia 7 lipca 2017. Mając to na uwadze wskazać należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że po prawomocnym rozstrzygnięciu w przedmiocie prawa pomocy strona może wprawdzie złożyć kolejny wniosek, jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętego wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale i sąd. Ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na zmianę okoliczności sprawy (zob. np. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 394/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). W warunkach niniejszej sprawy należy wskazać zatem, że referendarz sądowy odmawiając przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu bazując na takich samych jak podawane obecnie informacjach obrazujących sytuację wnioskującego stowarzyszenia zauważył, że składki członkowskie są podstawowym źródłem finansowania działalności stowarzyszenia. Skoro zatem jak wynika ze znajdującego się aktach sprawy odpisu Statutu celem skarżącego stowarzyszenia jest m.in. wszechstronne krzewienie kultury, sportu i wzmacnianie potencjału gospodarczego to tym samym Stowarzyszenie winno brać pod uwagę ewentualność ponoszenia kosztów związanych z zainicjowaniem postępowania sądowego, w którym ma zamiar wziąć udział i w należyty sposób zabezpieczyć środki na ten cel. Dalej stwierdzono, że skarżące stowarzyszenie nie wykazało aby podjęło jakiekolwiek działania mające na celu zgromadzenie środków na opłacenie kosztów sądowych. Ma to tyle istotne znaczenie, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym w takich okolicznościach, jak przedstawione w niniejszym stanie faktycznym, kiedy nie istnieje żadna obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca zgromadzenie odpowiednich środków finansowych, przyjąć należy, że organizacja sama pozbawia się zdobycia środków finansowych na prowadzenie działań statutowych, co stanowi przesłankę do odmowy przyznania prawa pomocy. Nawet bowiem jeśli Stowarzyszenie jest organizacją typu non profit, nie podlega ono zwolnieniu od obowiązku zapewnienia środków na prowadzenie działalności statutowej (postanowienie NSA z 8 lipca 2010 r. sygn. II OZ 664/10, postanowienie NSA z 4 marca 2010 r., sygn. II OZ 183/10, LEX nr 606595, postanowienie NSA z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. I OZ 428/11, LEX nr 990354). Nie bez znaczenia okazał się również fakt, iż wnioskujące stowarzyszenie zadeklarowało środki zgromadzone na koncie bankowym w wysokości pozwalającej na opłacenie kosztów sądowych. Mając zatem na uwadze przytoczoną powyżej ocenę stwierdzić należy, że brak wykazania przez Stowarzyszenie na obecnym etapie postępowania, że nie jest w stanie - z określonych powodów od siebie niezależnych - uiścić kosztów wpisu od skargi kasacyjnej wynoszącego w przedmiotowej sprawie zgodnie z §3 w zw. z §2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) [...] zł. Stowarzyszenie nie powołało się bowiem w nim na jakiekolwiek nowe okoliczności o istotnym znaczeniu dla jego rozpoznania, które uzasadniłyby odmienną od dokonanej wcześniej ocenę sytuacji Stowarzyszenia. W tym miejscu wskazać należy, iż już tylko deklarowany stan konta bankowego wynoszącego [...] zł pozwala na opłacenie kosztów wpisu od skargi kasacyjnej. W konsekwencji stwierdzić należy, że pozostaje wciąż wiążąca ocena uzasadniająca odmowę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia