IV SA/Po 595/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie WSA Donata Starosta (spr.) WSA Anna Jarosz Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 września 2017 r. sprawy ze skargi M.W., J.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta C. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...].

Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. działająca z upoważnienia Burmistrza Miasta C. na podstawie art. 2, art. 3 ust. 2-4 w związku z art. 3 ust. 1, art. 4, art. 5, art. 6 ust. 1 -3, 4, 6-11, art. 7 ust. 1-14 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013r., poz. 966 z późn. zmian.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 z późn. zmian.) odmówił przyznania M. W. dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu Organ I instancji wyjaśnił, że w gospodarstwie domowym zamieszkują 2 osoby w lokalu o powierzchni [...] m2. Łączny dochód członków tego gospodarstwa w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku wynosi [...] zł, co w przeliczeniu na jednego członka gospodarstwa miesięcznie wynosi [...] zł. Wydatki za lokal za ostatni miesiąc wyniosły [...] zł. Powierzchnia normatywna dla 2 osób wynosi 40,00 m2, a faktyczna powierzchnia użytkowa lokalu wnioskodawcy: [...] m2 przekracza o [...]% powierzchnię normatywną lokalu. Natomiast na podstawie protokołu pomiarów z dnia [...] marca 2017 r. wyliczono, że łączna powierzchnia pokoi i kuchni wynosi [...]m2 oraz, że udział pokoi i kuchni w ogólnej powierzchni użytkowej lokalu wynosi 93,72%. Odwołanie o powyższej decyzji złożyli M. W. i J. W., kwestionując ustalenia organu w zakresie powierzchni lokalu. Po rozpatrzeniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23; zwanej dalej "k.p.a.") utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że osoba ubiegająca się o prawo do dodatku mieszkaniowego musi spełniać łącznie dwa podstawowe warunki: kryterium dochodowe oraz kryterium powierzchni użytkowej zajmowanego lokalu w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego. Kolegium ustaliło, że wnioskująca o dodatek mieszkaniowy posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu - jest najemcą lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym położonym w C., przy ul. [...] nr [...], mieszkanie należy do zasobu mieszkaniowego Gminy Miejskiej C.. Gospodarstwo domowe składa się 2 osób. Średni miesięczny dochód z trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku, wynosił [...] zł i nie przekraczał kwoty najniższej emerytury w dacie złożenia wniosku tj. [...] zł uprawniającej do ustalania prawa do dodatku mieszkaniowego. Dane przedstawione we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego i potwierdzone w umowie najmu z dnia [...] czerwca 2011 r. wskazują, iż rodzina wnioskującej zajmuje lokal mieszkalny o pow. [...] m2, podczas gdy ustawa dla dwuosobowego gospodarstwa domowego przewiduje powierzchnię 40 m2, z możliwością jej zwiększenia do 30%, tj. do 52 m2.. Z protokołu pomiaru lokalu sporządzonego, sporządzonego przez pracownika zarządcy - Mieszkaniowego Zasobu Gminy Miejskiej C. - na okoliczność ustalenia prawa do dodatku mieszkaniowego wynika, że na pow. użytkową lokalu mieszkalnego [...] m2 składają się: kuchnia o pow. [...] m2, łazienka [...] m2, pokój [...] m2. Zatem udział powierzchni pokoi i kuchni [...] m2 ([...] m2+ [...] m2), w ogólnej powierzchni użytkowej zajmowanego mieszkania stanowi [...]%. Z powyższego wynika, że powierzchnia zajmowanego lokalu przekracza o ponad 30% (o [...]%) ustaloną ustawowo normatywną powierzchnię użytkową dla dwóch osób. Zdaniem Kolegium brak jest w sprawie warunków do przyjęcia przekroczenia normatywnej powierzchni użytkowej w granicy do 50%, gdyż udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni całego lokalu przekroczył 60% (wynosi ponad [...]%). Dalej Kolegium stwierdziło, że protokół pomiaru lokalu mieszkalnego z dnia [...] marca 2017 r. stanowi dowód tego, że mieszkanie składa się z kuchni, pokoju i łazienki o łącznej powierzchni użytkowej [...] m2. Wnioskująca prowadząc dwuosobowe gospodarstwo domowe nie spełnia ustawowego warunku powierzchniowego, zawartego w art. 5 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Przepisy w sprawie dodatków mieszkaniowych nie przewidują żadnych odstępstw - nawet w sytuacji nieznacznych przekroczeń powierzchni normatywnej powiększonej o wskazany procent. Skoro powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu wynosi [...]m2, a powierzchnia kuchni i pokoju przekracza 60% powierzchni użytkowej lokalu, to przekroczenie norm ustawowych uniemożliwia przyznanie dodatku mieszkaniowego. Nie znajduje zastosowania w rozpoznawanej sprawie przepis art. 5 ust.3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Dotyczy on bowiem osób, które poruszają się na wózku lub takich, których niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju musi zostać potwierdzona w orzeczeniu Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Z załączonego do akt sprawy Orzeczenia o Stopniu Niepełnosprawności w C. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] wynika, że wymóg ten nie został spełniony. Składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Małgorzata i J. W. podnieśli, że w mieszkaniu zameldowanych jest 6 osób, na dowód czego załączyli pismo z Urzędu Miejskiego w C.. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymują stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zasady przyznawania świadczenia pieniężnego w postaci dodatku mieszkaniowego reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 180 z późn. zm.). Określa ona warunki podmiotowe i przedmiotowe uprawnienia do dodatku mieszkaniowego, stanowiąc wprost, że dodatek mieszkaniowy przyznawany jest wyłącznie osobom spełniającym warunki dotyczące: kryterium dochodowego, posiadania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego (z wyjątkami przewidzianymi w ustawie) oraz normatywnej powierzchni użytkowej lokalu. Niespełnienie zatem któregokolwiek z nich, powoduje odmowę przyznania dodatku mieszkaniowego. Wymienione warunki muszą bowiem być spełnione łącznie i jednocześnie. W rozpatrywanej sprawie organy uznały, że w przypadku skarżących nie został spełniony warunek normatywnej powierzchni użytkowej lokalu. Przez powierzchnię użytkową rozumie się powierzchnię lokalu mieszkalnego, którą można wykorzystywać zgodnie z normalnym sposobem korzystania z lokalu, a więc powierzchnię pokoi, kuchni, łazienki, korytarzy i innych użytkowych pomieszczeń mieszkania. Przymiotnik normatywna wskazuje zaś, że powierzchnia użytkowa musi spełniać kryteria określone prawnie, a więc o charakterze normatywnym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Po 284/12; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Normatywną powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego, w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego, określa art. 5 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zgodnie z którym dla dwóch osób nie może ona przekraczać 40 m2. Stosownie natomiast do treści art. 5 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dodatek mieszkaniowy przysługuje wówczas, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż o 30%, albo 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. Zgodnie z art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby. W rozpoznawanej sprawie organy uznając, iż skarżąca nie spełnia warunku normatywnej powierzchni użytkowej lokalu uznały, że gospodarstwo domowe prowadzi ona z mężem. Tymczasem do skargi załączono pismo Urzędu Miejskiego w C. z dnia [...] maja 2017 r., w którym to wskazano, że przedmiotowym lokalu zameldowanych jest 6 osób. Powyższe budzi poważne wątpliwości, co do rzetelności przeprowadzonego przez organy postępowania wyjaśniającego. Brak dokonania przez organy stosownych wyjaśnień w zakresie ilości osób prowadzących wspólne ze skarżącą gospodarstwo domowe powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Sąd dostrzega, że okoliczność zameldowania w przedmiotowym lokalu 6 osób, nie przesądza, że wszystkie te osoby wspólnie gospodarstwo domowe. Niemniej jednak zebrany w aktach administracyjnych sprawy materiał dowodowy nie pozwala zweryfikować stanowiska skarżące. Zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w powyżej omówionym zakresie oznacza bowiem, że zaskarżona decyzja została wydana z mogącym mieć wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zgodnie natomiast z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest zobowiązany do zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a następnie do jego rozpatrzenia. Tylko na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ administracji publicznej może ocenić czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Z kolei w myśl art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Ponownie prowadząc postępowanie organ zobowiązany będzie jednoznacznie ustalić czy skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, czy też również z zameldowanymi w tym mieszkaniu osobami. Dopiero ustalenia w tym zakresie pozwolą organowi przesądzić czy w sprawie został spełniony warunek normatywnej powierzchni użytkowej lokalu. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369) orzekł jak w sentencji.