Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

IV SA/Po 590/21

IV SA/Po 590/21 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2021-10-06

Wynik

Uchylono zaskarżone postanowienie

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia
6 października 2021
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 06 października 2021 r. sprawy ze skargi E. S. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz E. S. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

IV SA/Po 590/21 Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z [...].03.2021 r., wydanym na podstawie art. 59 § 1, 4, 5, art. 20 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1427, ze zm. , dalej u.p.e.a.), art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego jedn.: Dz. U. z 2020 r., poz. 256, ze zm., dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku E. S. z dnia [...].12.2020 r. (dalej jako "skarżąca") o umorzenie postępowania egzekucyjnego (z art. 59 §1 pkt 2 u.p.e.a.) prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. pod nr [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego o charakterze niepieniężnym prowadzonego wobec zobowiązanej E. S. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. pod nr [...], wszczętego tytułem wykonawczym z dnia [...] sierpnia 2020 roku nr [...] - dotyczącym wykonania obowiązku nakazanego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nr [...] z dnia [...]-06-2018 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. prowadzi wobec zobowiązanej E. S., zam. w miejscowości B. nr [...], [...] postępowanie egzekucyjne o charakterze niepieniężnym pod nr [...] Postępowanie zostało wszczęte tytułem wykonawczym z dnia [...].08.2020 r. nr [...] doręczonym zobowiązanej w tym samym dniu. Postępowanie egzekucyjne dotyczy wyegzekwowania przez właściwy organ wykonania obowiązku nakazanego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nr [...] z dnia [...].06.2018 r., a dotyczącego dokonanej przebudowy z rozbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce w B. nr ewid. gr. [...]. W decyzji tej nakazano zobowiązanej: rozbiórkę części budynku - ściany osłonowej zlokalizowanej pomiędzy działkami [...] i [...] i fragmentu połaci dachowej - od strony zachodniej zlokalizowanej na działce nr [...]. W miejscu rozebranej części budynku wykonanie niezależnej ściany oddzielenia przeciwpożarowego w granicy z działką [...] oraz pomiędzy budynkami mieszkalnymi - o odporności ogniowej REI 60 i współczynniku przenikania ciepła U=0,23W/m2K, na osobnym fundamencie. Ścianę należy wyprowadzić ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3 m lub zastosować wzdłuż ściany pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej EI 60, bezpośrednio pod pokryciem; przekrycie na tej szerokości powinno być nierozprzestrzeniające ognia. Technologię wykonania ściany należy dobrać tak aby grubość ściany pozwalała na zachowanie ww. warunków oraz nie ograniczała szerokości klatki schodowej, której szerokość użytkowa powinna wynosić min. 0,8m. Obszar prowadzenia robót budowlanych został oznaczony na załącznikach graficznym nr [...] i nr [...] do ww. decyzji. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...].10.2018 r., nr [...] Ponadto skarga do sądu administracyjnego w tej sprawie została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28-03-2019 r. sygn. akt II SA/Po 1090/18 (wyrok prawomocny od dnia [...].06.2019 r.), zatem ww. decyzja PINB jest ostateczna i prawomocna. Dopóki wskazana wyżej decyzja znajduje się w obrocie prawnym, tak długo obowiązek z niej wynikający jest wymagany i będzie egzekwowany, do czego organ jest zobligowany na podstawie art. 6 § 1. u.p.e.a. Analizując wniosek zobowiązanej i akta sprawy organ stwierdził, że w przedmiotowym postępowaniu nie zachodzi żadna z ustawowych przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego. W swoim wniosku zobowiązana wskazuje na art. 59 §1 pkt 2. u.p.e.a., jakoby istniała niewykonalności nakazanego obowiązku (o charakterze niepieniężnym). Nie przywołuje jednak żadnych argumentów na uzasadnienie takiego twierdzenia, które wg organu nie jest zgodne ze stanem faktycznym. Nakazane rozbiórki i przeróbki budynku mieszkalnego jednorodzinnego w B. są realne i możliwe do wykonania przez wykwalifikowanych wykonawców. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła E. S.. Skarżąca wskazała, że w Sądzie Rejonowym w K. od około [...] lat toczyła się sprawa w zakresie zasiedzenia spornej części nieruchomości. Sprawa zakończyła się w dniu [...].03.2021 r., kiedy to Sąd uznał zasiedzenie z dniem [...].12.2012 r. Wyrok jest nieprawomocny. Organ II instancji postanowieniem z [...].05.2021 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wyjaśniono, że postanowieniem z dnia [...] września 2020 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej: PINB), nałożył grzywnę na E. S. w wysokości [...] zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. oraz ustalił opłatę egzekucyjną za wydanie postanowienia w wysokości [...] zł i wezwał zobowiązaną do uiszczenia nałożonej grzywny i ustalonej opłaty egzekucyjnej w terminie 7 dni oraz wezwał ją do wykonania określonego w tytule wykonawczym obowiązku pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej w terminie do dnia [...] grudnia 2020 r. oraz do niezwłocznego zawiadomienia organu egzekucyjnego o wykonaniu tego obowiązku. Postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. PINB odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego charakterze niepieniężnym prowadzonego wobec zobowiązanej E. S. przez PINB pod nr [...], wszczętego tytułem wykonawczym z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] - dotyczącym wykonania obowiązku nakazanego ostateczną decyzję PINB nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. WWINB, po zapoznaniu się z treścią zażalenia i aktami sprawy wskazał, że umorzenie postępowania egzekucyjnego jest konsekwencją stwierdzenia przez organ egzekucyjny, że postępowanie egzekucyjne nie może być prowadzone i że przyczyny niedopuszczalności egzekucji mają trwały, a nie przejściowy charakter. Do umorzenia postępowania egzekucyjnego może również dojść wskutek oceny, że egzekucja należności pieniężnej nie będzie celowa, gdy koszty egzekucji byłby wyższe od kwoty możliwej do wyegzekwowania. Wskazano, że postępowanie egzekucyjne dotyczy wyegzekwowania przez PINB obowiązku nałożonego ostateczną decyzją powiatowego organu nadzoru budowlanego z dnia [...] czerwca 2018 r., znak: [...], tj. obowiązku rozbiórki części budynku - ściany osłonowej zlokalizowanej pomiędzy działkami [...] i [...] i fragmentu połaci dachowej - od strony zachodniej zlokalizowanej na działce nr [...] stanowiącej własność M. M. oraz wykonania w miejscu rozebranej części budynku niezależnej ściany oddzielenia przeciwpożarowego w granicy z działką [...] oraz pomiędzy budynkami mieszkalnymi. Organ wskazał, że z analizy wniosku oraz akt spraw organu I instancji, wynika, że nie zachodzi przesłanka do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., który stanowi, że postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym. Jak wskazał organ I instancji wykonanie rozbiórki i przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w B. jest realne i możliwe do wykonania przez wykwalifikowanych wykonawców. W postępowaniu zażaleniowym E. S. przedłożyła dokumenty świadczące w jej ocenie o niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, jednakże w ocenie organu II instancji, przedłożone dokumenty nie świadczą o tym, by nałożony obowiązek byłby niemożliwy do wykonania przez zobowiązaną. Jako dowód E. S. przedłożyła pismo zawierające prośbę o zgodę na wejście na posesję (brak jednakże dowodu nadania pisma lub dowodu świadczącego o zwrocie korespondencji) oraz opinię biegłego sądowego z dziedziny geodezji i kartografii (sygn. akt: [...]) - wskazując, że postępowanie przed sądem powszechnym nie zostało prawomocnie zakończone. Mając na uwadze przedłożone dokumenty przez wnioskodawczynię, organ II instancji podzielił pogląd PINB, iż na gruncie niniejszej sprawy nie zachodzą okoliczności określone w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. tj., że istnieje niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 08 lutego 2006 r., sygn. akt: II OSK 509/05 [LEX nr 196712]: "Niewykonalność obowiązku niepieniężnego musi mieć charakter obiektywny. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Bez znaczenia są w tym przypadku ewentualne utrudnienia, koszty, a także konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia." Mając na uwadze powyższe rozważania, organ odwoławczy wskazał, iż kwestie związane z zasiedzeniem części nieruchomości (toczące się postępowanie przed sądem I powszechnym), czy brak możliwości wejścia na grunt sąsiedni w celu dokonania i rozbiórki (strona może wystąpić do organu administracji architektoniczno-budowlanej o wyrażenie zgody zastępczej - art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm.) nie powoduje, iż zachodzi niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.). Tym samym w ocenie WWINB należało utrzymać w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] marca 2021 r., którym organ odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego o charakterze niepieniężnym prowadzonego wobec zobowiązanej E. S. przez PINB pod nr [...] wszczętego tytułem wykonawczym z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] - dotyczącym wykonania obowiązku nakazanego ostateczną decyzję PINB nr [...] z dnia [...].06.2018 r. Skargę na powyższe postanowienie w ustawowym terminie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu E. S., wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1. błąd w ustaleniach faktycznych, stanowiący podstawę jego wydania i mający wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, a polegający na nieuwzględnieniu braku po stronie zobowiązanej do wykonania nakazanej rozbiórki/przebudowy ściany, możliwości wykonania prawomocnej i ostatecznej decyzji PINB w K. z dnia [...]-06-2018 r. ([...]), a tym samym nieuzasadnione nałożenie na zobowiązaną grzywny przymuszającej w sytuacji, gdy zobowiązana nie ma z przyczyn od niej niezależnych możliwości wykonania decyzji, 2. naruszenie art. 59 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r., poz. 1427 z późno, zm.), polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia PINB z dnia [...] marca 2021 r., odmawiającego umorzenia postępowania egzekucyjnego o charakterze niepieniężnym w sytuacji gdy zachodziły przesłanki do umorzenia, bowiem nałożone na E. S. zobowiązanie nie mogło zostać wykonane z przyczyn od niej niezależnych. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że w Sądzie Rejonowym w K. w sprawie pod sygn. akt [...] zakończyło się postępowanie w przedmiocie zasiedzenia przeze E. S. prawa własności pasa gruntu należącego do M. M., na którym znajduje się ściana, której rozbiórkę nakazano. Dnia [...] kwietnia 2016 r. przedłożony został do akt sprawy PINB projekt budowlany zamienny, jednak właśnie z uwagi na fakt, iż budynek w tej części, która dotyczy przedmiotowej ściany, wybudowany został z przekroczeniem granicy działki sąsiedniej, PINB w K. odmówił skarżącej zatwierdzenia tego projektu budowlanego wskazując, że budynek został wybudowany z przekroczeniem granicy dzielącej działki nr [...] i [...] i skarżąca nie posiada prawa do dysponowania działką w części zajętej, na cele budowlane. Postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. Sąd Rejonowy w K. rozstrzygnął wniosek o zasiedzenie w ten sposób, że wnioskodawczym E. S. nabyła przez zasiedzenie z dniem [...] grudnia 2012 roku własność nieruchomości położonej w obrębie ewidencyjnym L. , jednostka ewidencyjna T.-B., powiat k. , województwo w. oznaczonej jako działka gruntu o numerze geodezyjnym [...], o powierzchni [...] ha zgodnie z oznaczeniem zawartym na mapie z projektem podziału nieruchomości sporządzonym przez biegłego sądowego z zakresu geodezji i kartografii T. M., a stanowiącym załącznik do opinii z dnia [...] listopada 2020 r., który to projekt stanowi integralną część tego postanowienia, a która jest częścią nieruchomości, dla której w Sądzie Rejonowym w K. w Wydziale Ksiąg Wieczystych jest księga wieczysta [...]. Projekt podziału nieruchomości sporządzony przez biegłego T. M. załączono. Wskazane wyżej postanowienie w przedmiocie zasiedzenia nie jest prawomocne, uczestniczka postępowania M. M. wniosła od niego apelację. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swa dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 j.t. z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej – p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu w trybie uproszczonym, zgodnie z zarządzeniem 13 lipca 2021 r. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena prawidłowości postanowienia Inspektor Nadzoru Budowlanego z [...].05.2021 r., nr [...], utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z [...].03.2021 r., odmawiającego umorzenia postępowania egzekucyjnego o charakterze niepieniężnym prowadzonego wobec zobowiązanej E. S. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. pod nr [...], wszczętego tytułem wykonawczym z dnia [...]. sierpnia 2020 roku nr [...] - dotyczącym wykonania obowiązku nakazanego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nr [...] z dnia [...]-06-2018 r. W niniejszej sprawie skarżąca została zobowiązana prawomocną decyzją PINB z [...] czerwca 2018 r. w zakresie obowiązku rozbiórki części budynku - ściany osłonowej zlokalizowanej pomiędzy działkami [...] i [...] i fragmentu połaci dachowej – od strony zachodniej zlokalizowanej na działce nr [...] stanowiącej własności M. M.. W pierwszej kolejności wskazać należy, że polemika z merytoryczną zasadnością ostatecznej decyzji administracyjnej na etapie postępowania egzekucyjnego nie może odnieść skutku. Zgodnie bowiem z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Skoro więc decyzja nakazująca rozbiórkę stała się ostateczna, a jej wykonanie nie zostało wstrzymane, to organ egzekucyjny miał obowiązek wszcząć i prowadzić postępowanie egzekucyjne. Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku: 1) niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego; 2) niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym; 3) niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27; 4) śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek: a) jest ściśle związany ze zobowiązanym, b) nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a egzekucja jest prowadzona wyłącznie z prawa majątkowego, które wygasło wskutek śmierci zobowiązanego; 5) gdy postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 6) gdy z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wystąpi wierzyciel; 7) gdy odrębne ustawy tak stanowią. Zaistnienie jednej z powyższych przesłanek obliguje (zobowiązuje) organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego, natomiast żadne inne przyczyny nie mogą skutkować jego umorzeniem. Istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Instytucja ta ma na celu zakończenie tego postępowania, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza, że nie jest realizowany jego cel. W literaturze wskazuje się, że umorzenie wiąże się z trwałymi przeszkodami uniemożliwiającymi dalsze jego prowadzenie. Przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego są w znacznej części następstwem pojawienia się przyczyn niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego. Nie wszystkie przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego są faktycznie trwałymi przeszkodami w jego prowadzeniu. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy w ocenie Sądu organ II instancji nie odniósł się szczegółowo do zarzutów skarżącej wskazanych w zażaleniu, czym naruszył przepisy postępowania administracyjnego i w sposób niepełny ustalił stan faktyczny, a jego rozstrzygnięcie jest co najmniej przedwczesne. Należy wskazać, że skarżąca od 2014 roku dążyła do uznania przez sąd cywilny zasiedzenia przedmiotowej części nieruchomości, na której znajduje się ściana i dach objęte obowiązkiem rozbiórki wskutek braku jej prawa do dysponowania tą częścią nieruchomości. Mimo podniesienia tej kwestii przez skarżącą organy zdawały się nie zauważać tego faktu. Należy też wskazać, że postanowieniem z [...].03.2021 r. Sąd Rejonowy stwierdził zasiedzenie tej części nieruchomości przez skarżącą z datą wsteczną, tj. od [...] grudnia 2012 r. W momencie składania zażalenia postanowienie było nieprawomocne. Niemniej należy wskazać, że w tym przypadku organ powinien szczegółowo przeanalizować te kwestię, głównie pod kątem przesłanki negatywnej z art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Organ odwoławczy skupił się jednak jedynie na przesłance niewykonalności obowiązku, wskazując że jest on wykonalny, pomijając całkowicie kwestię zasiedzenia przy swojej ocenie. Uzasadnienie postanowienia organu odwołąwczego, stanowiące jego integralną część, jest elementem umożliwiającym sądową kontrolę w zakresie oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania administracyjnego, z poszanowaniem reguł wynikających z art. 15 oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Jego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Powinno się w nim znaleźć pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek, jakimi kierował się organ w procesie decyzyjnym. Uzasadnienie powinno przekonywać zarówno co do prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego, jak i co do zasadności samej treści podjętej decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji (postanowienia) powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej, z przytoczeniem przepisów prawa. Przez właściwe motywowanie rozstrzygnięcia organ realizuje zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. W przepisie tym przewidziano, że organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony rozstrzygnięcia bez potrzeby stosowania środków przymusu (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 6 maja 2014r., sygn. akt II SA/Ol 257/14, LEX nr 1465425). Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody czy też twierdzenia lub wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy, w tym okoliczności podnoszonych przez stronę. Należy zatem uznać, że poprzez nieustosunkowanie się przez organ odwoławczy w tej sprawie do twierdzeń uważanych przez stronę skarżącą za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, w tym zarzutów dotyczących zasiedzenia terenu przez skarżącą, uchybiono powyższym obowiązkom wynikającym z k.p.a. W pierwszej kolejności organ ponownie rozpoznając sprawę zobowiązany jest do ustalenia stanu sprawy w zakresie zasiedzenia nieruchomości. Należy ustalić, czy postanowienie Sądu Rejonowego w K. z [...].03.2021 r. jest prawomocne. Sąd podkreśla jeszcze raz, że polemika z merytoryczną zasadnością ostatecznej decyzji administracyjnej na etapie postępowania egzekucyjnego nie może odnieść skutku. Zgodnie bowiem z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Skoro więc decyzja nakazująca rozbiórkę stała się ostateczna, a jej wykonanie nie zostało wstrzymane, to organ egzekucyjny miał obowiązek wszcząć i prowadzić postępowanie egzekucyjne. Niemniej sytuacja w niniejszej sprawie jest szczególna. Sąd z uwagi na procesowe ograniczenia nie może w sposób wiążący nakazać organowi podjęcia pewnych czynności, jednak skład orzekający uznał za zasadne zasygnalizowanie organowi możliwość podjęcia określonych kroków w celu praworządnego i sprawiedliwego załatwienia niniejszej sprawy. Jeśli postanowienie w przedmiocie zasiedzenia istotnej dla sprawy części nierruchomości nie jest jeszcze prawomocne, to w ocenie sądu zasadne byłoby złożenie przez wierzyciela wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 ustawy. Sąd wskazuje to w sposób niewiążący, jednak organem egzekucyjnym i wierzycielem jest ten sam organ, co sprawia, że taka konstrukcja może zostać zastosowana. Z punktu widzenia logiki i sprawiedliwości zasadne będzie oczekiwanie na ww. rozstrzygnięcie w zakresie zasiedzenia. Ewentualna prawomocność postanowienia o zasiedzeniu powinna doprowadzić do wniesienia przez skarżącą wniosku o wznowienie postępowania w sprawie decyzji o obowiązku rozbiórki, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. ("W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję") ewentualnie wszczęcia takiego postępowania z urzędu przez właściwy organ. Istotne jest, że ewentualne zasiedzenie przedmiotowej części nieruchomości będzie miało miejsce z mocą wsteczną od daty [...] grudnia 2012 r. W razie braku wniosku skarżącej organ jako wierzyciel powinien w takiej sytuacji rozważyć wznowienie z urzędu postępowania w sprawie decyzji rozbiórkowej. Sąd wskazuje, że powyższe wskazania w zakresie zawieszenia postępowania i wznowienia postępowania mają charakter niewiążących zaleceń (z uwagi na procesowe ograniczenia Sądu) i zależeć będą od dobrej woli organu. Sąd wskazuje w tym miejscu, że ewentualne wykonanie obowiązku rozbiórki doprowadzić może do kuriozalnej sytuacji, gdzie właściciel dokona rozbiórki swojej nieruchomości z powodu naruszenia prawa własności osoby, która nie jest już właścicielem tej nieruchomości. Tym bardziej, że zasiedzenie (nieprawomocne) dokonało się z dniem [...] grudnia 2012 r., czyli około [...] lat przed wydaniem decyzji o obowiązku rozbiórki. Na marginesie Sąd wyjaśnia, że nie rozpoznał wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, ponieważ postanowienie w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego jest niewykonalne. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
25 czerwca 2021
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s 638 Sprawy egzekucji administracyjnej; egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sędziowie
Katarzyna Witkowicz-Grochowska Maciej Busz /przewodniczący sprawozdawca/ Monika Świerczak

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny