IV SA/Po 58/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 09 marca 2023 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego 1070 zł (tysiąc siedemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

IV SA/Po 58/23 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako SKO) decyzją z dnia 23.11.2022 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm. - dalej k.p.a.), po rozpoznaniu odwołania T. W. (dalej jako skarżący), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta T. z dnia 29.09.2022 r. nr [...] w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew. Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia 29.09.2022 r., wydaną na podstawie art. 88 ust 1 pkt. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 9, ust. 10 i art. 89 ustawy z dnia 16.04.2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 916), art. 104 k.p.a. oraz § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3.07.2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2017 r. poz. 1330), Burmistrz Miasta T. wymierzył skarżącemu administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł za usunięcie bez uzyskania wymaganego zezwolenia drzew rosnących na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...], [...] oraz [...] obręb [...] przy ul. [...] w T. . Organ wyznaczył również 14-dniowy termin na uiszczenie ww. kary, liczony od dnia, w którym decyzja w sprawie wymierzenia kary stała się ostateczna. Tą samą decyzją organ umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w części dotyczącej wymierzenia skarżącemu administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie 38 m2 krzewów z gatunku ligustr pospolity rosnących na działce [...] obręb [...] przy ul. [...] w T. oraz dwóch drzew rosnących na działce [...] obręb [...] przy ul. [...] w T. . Decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 03.10.2022 r. Skarżący pismem z dnia 18.10.2022 r (data nadania przesyłki poleconej na poczcie: 18.10.2022 r.) złożył odwołanie od powyższej decyzji zaskarżając jej pkt 1 i 2, zarzucając jej naruszenie przepisów ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego w sprawie. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania I instancji. W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł argumenty odnoszące się do niezasadności nałożenia na niego ww. kary administracyjnej, a także wysnuł wątpliwości co prawidłowości pomiaru średnicy ściętych drzew. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 23.11.2022 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący, zarzucając jej naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w całości materiału dowodowego oraz art. 89 ustawy o ochronie przyrody poprzez błędne ustalenie, że stronie winna zostać naliczona kara pieniężna i art. 83 w zw. z art. 83f pkt 1 ppkt 3 ustawy o ochronie przyrody poprzez błędne ustalenie, że strona winna posiadać zezwolenie na wycinkę drzew. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zwrot kosztów postępowania. Z niezrozumiałych przyczyn wniósł także o uchylenie decyzji Ł. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, poprzedzającej zaskarżoną decyzję Głównego inspektora Transportu Drogowego (błąd w skardze) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych powodów niż te, które zostały w niej podniesione. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1842 ze zm.). Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena prawidłowości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z dnia 23.11.2022 r. Wyjaśnić należy, że na podstawie art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Zgodnie z art. 129 § 1 i 2 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie czternastu dni od doręczenia decyzji, a gdy ta została ogłoszona ustanie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Decyzja Burmistrza Miasta T. z dnia 29.09.2022 r. zawiera stosowne pouczenie w tym zakresie. W orzecznictwie zgodnie podkreśla się, że rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), gdyż stanowi weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości - art. 16 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z 18 listopada 1999 r., sygn. akt I SA 330/99, LEX nr 48749; wyrok NSA z 14 kwietnia 1999 r., sygn. akt I SA 1823/98, ONSA 2000, Nr 2, poz. 70; uchwała 7 sędziów NSA z 12 października 1998 r., sygn. akt OPS 11/98, ONSA 1999, Nr 1, poz. 4; wyrok NSA z 23 kwietnia 1998 r., IV SA 1006/96, LEX nr 43356). Na tym tle kluczowego znaczenia nabiera okoliczność, że – jak wynika z analizy akt administracyjnych, a konkretnie ze zwrotnego poświadczenia odbioru - decyzja organu I instancji została doręczona stronie w dniu 03.10.2022 r. odwołanie zostało wniesione w dniu 18.10.2022 r. (data nadania przesyłki poleconej na poczcie, a także sporządzenia samego odwołania), a więc po upływie 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania. Decyzja Burmistrza Miasta T. z dnia 29.09.2022 r. w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew w dniu złożenia przez skarżącego odwołania była już ostateczna. Tymczasem SKO rozpoznało to odwołanie i wydało decyzję będącą przedmiotem skargi. Zapewne Kolegium wadliwie zasugerowało się zawartą w treści odwołania nieprawdziwą informacją skarżącego, iż decyzję organu I instancji doręczono mu w dniu 04.10.2022 r. Niezależnie od przyczyn, w konsekwencji, w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa, bowiem rozpoznane zostało odwołanie od decyzji wniesione z przekroczeniem ustawowego terminu. W rezultacie konsekwencji wydana w dniu 23.11.2022 r. decyzja organu odwoławczego obarczona jest kwalifikowanym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a to z kolei skutkować musi wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. W tych okolicznościach dalsza analiza zarzutów podniesionych w skardze okazała się niecelowa. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego poniesiony przez skarżącego koszt wpisu od skargi (573 zł), zwrot od organu na rzecz skarżącego wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 480 zł, równoważne minimalnej stawce za czynności radcy prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.) oraz koszt opłaty skarbowej od złożonego do akt pełnomocnictwa (17 zł) - łącznie 1070 zł.