IV SA/Po 43/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędzia WSA Izabela Bąk - Marciniak Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz - Grochowska po rozpoznaniu na w trybie uproszczonym w dniu 21 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi S. S. na postanowienie Wojewody z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy poświadczenia za zgodność z oryginałem kopii protokołu odbioru obiektu budowlanego oddala skargę

Wojewoda postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] marca 2020 r., znak [...] dotyczącego odmowy poświadczenia za zgodność z oryginałem kopii protokołu odbioru obiektu budowlanego. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie wskazano, że w dniu [...] lutego 2020 r. S. S. wniósł o uwierzytelnienie kopii protokołu z oględzin z dnia [...] września 2002 r., który stanowi załącznik do decyzji pozwolenia na użytkowanie nr [...] z dnia [...] września 2002 r. Starosta O. postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r., znak [...] odmówił S. S. uwierzytelnienia ww. dokumentu z uwagi na fakt, że nie był uznany za stronę w postępowaniu dotyczącym udzielanego pozwolenia na użytkowanie. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r., znak [...] na wniosek S. S. przywrócił termin do wniesienia zażalenia. Rozpoznając wniesione zażalenie Wojewoda przytoczył treść art. 73 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej jako: "K.p.a."), a następnie wskazał, że treść powyższego przepisu jednoznacznie wskazuje, że jedynie strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Ponadto jedynie strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, pod warunkiem, że jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Tym samym ustawodawca wprost ograniczył organom możliwość uwierzytelniania dokumentów. W ocenie Wojewody pojęcie strony użyte w art. 73 K.p.a. nie wskazuje na inną stronę niż strona w postępowaniu głównym, czyli takim, które zmierza do merytorycznego załatwienia sprawy. Postępowanie w sprawie udostępnienia akt i ich uwierzytelnienia ma bowiem charakter postępowania incydentalnego i zależnego od owego postępowania głównego. To w postępowaniu głównym organ administracji rozstrzyga sprawę administracyjną. Skoro postępowanie w sprawie udostępnienia akt i ich uwierzytelnienia w toku postępowania administracyjnego ma charakter wpadkowy, incydentalny i zależny od postępowania głównego, to także i krąg stron na potrzeby postępowania wpadkowego nie ustala się odrębnie niż ten, który organ ustalił na potrzeby postępowania głównego. Tym samym, skoro w toku postępowania dotyczącego pozwolenia na użytkowanie określono krąg stron, to taki krąg i tylko takie strony mogą skorzystać z odrębnego (incydentalnego i wpadkowego) postępowania jakim jest postępowanie regulowane art. 73 K.p.a. Skoro więc skarżący nie posiada statusu strony postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie, którego elementem był przedmiotowy protokół, nie mógł skutecznie domagać się uwierzytelnienia kopii tego dokumentów z akt administracyjnych w zakresie określonym w przepisie art. 73 § 2 K.p.a. Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu S. S.. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. W pierwszej kolejności wskazać należy, że sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 § 3 P.p.s.a. Przedmiotem niniejszego postępowania jest kwestia prawidłowości odmowy poświadczenia za zgodność z oryginałem kopii protokołu odbioru obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 73 § 1 K.p.a., w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić, ale wyłącznie stronie, przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (§ 2 art. 73 k.p.a.). Odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek i odpisów, uwierzytelnienia takich odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 74 § 2 k.p.a.) Z utrwalonego już orzecznictwa sądów administracyjnych wynika jednak, że przepis art. 74 § 2 k.p.a. ma zastosowanie także wówczas, gdy organ administracji odmawia wydania odpisu dokumentu z akt administracyjnych z tej przyczyny, że nie uznaje wnioskodawcy za stronę postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 1455/10, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 1999 r., sygn. akt IV SA 1374/98; z dnia 11 maja 1999 r., sygn. akt IV SA 1023/98; z dnia 5 września 2001 r., II SAB/GD 127/00, Palestra 2002/9-10/202). Innymi słowy, obowiązkiem organu administracji jest wydanie postanowienia w trybie art. 74 § 2 K.p.a. o odmowie udostępnienia akt także wówczas, gdy przyczyną odmowy jest nieuznanie wnioskodawcy za stronę postępowania. W postępowaniu toczącym się w niniejszej sprawie dotyczącym pozwolenia na użytkowanie, którego elementem był przedmiotowy protokół, skarżący nie była stroną postępowania. Dlatego więc (z uwagi na treść art. 73 § 1 k.p.a. i art. 73 § 1 i § 2 K.p.a.) podkreślić należy, że przymiot strony należy rozpatrywać w kontekście hipotezy art. 28 K.p.a. Zgodnie z art. 28 K.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istotą interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a. jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym jest więc związany z przepisem prawa materialnego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu. Podmiot ma interes prawny w postępowaniu, jeżeli pomiędzy jego sytuacją prawną, a przedmiotem postępowania istnieje - uzasadnione treścią normy prawa materialnego - realne, rzeczywiste powiązanie, czyniące go "zainteresowanym" tym postępowaniem i w konsekwencji uprawnionym do udziału w nim w charakterze strony. Należy również zauważyć, że interes prawny ma charakter materialnoprawny. Oparty więc jest na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie musi istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu. W przedmiotowej sprawie skarżący nie posiadał status strony postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie, którego elementem był przedmiotowy protokół, co oznacza, że nie mógł skutecznie domagać się uwierzytelnienia kopii tego dokumentów z akt administracyjnych w zakresie określonym w przepisie art. 73 § 2 K.p.a. Ze względu na powyższe zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione i Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.